Hoàngquang’s Blog

31/10/2010

Hà Sĩ Phu, Song Chi, Lề Trái trả lời phỏng vấn của talawas Nguyễn Huệ Chi – Lá thư giã từ talawas

Filed under: Chính trị- xã hội — hoangquang @ 7:22 sáng
Tags: , ,

Hà Sĩ Phu trả lời phỏng vấn của talawas
Song Chi trả lời phỏng vấn của talawas
Lề Trái – Chống lại mọi chia ly
Nguyễn Huệ Chi – Lá thư giã từ talawas

27/10/2010 | 3:36 sáng |

____________
Hà Sĩ Phu
1.
Thực ra “hệ trọng nhất” thì chỉ có một vấn đề (các điều hệ trọng khác đều ở cấp độ nhỏ hơn và phụ thuộc vào điều “hệ trọng nhất” này).
Đó là: Đảng Cộng sản kiên quyết sử dụng ảo tưởng Mác-Lê và giáo lý chính trị phản tiến hóa (tức phản động) trong chủ nghĩa không tưởng ấy làm bình phong bảo vệ cho vai trò độc tôn, cho những đặc quyền đặc lợi, cho sự tích lũy tư bản của tập đoàn, trong một xã hội đang tư bản hóa và hoang dã hóa mãnh liệt, không gì kiềm chế nổi. Các đối trọng vốn đã bị triệt tiêu nay mới đang trăn trở hồi sinh.
Từ đó sinh ra 5 vấn đề thực tế hệ trọng nhỏ hơn là:
1. Đất nước chưa có quyền tự do báo chí và tự do lập hội.
2. Chính phủ, quân đội, công an, và các tổ chức dân sự hiện nay đều có tính chất “giả hình”, không thật đúng với danh hiệu, vì thực chất đều là công cụ, là cánh tay nối dài của Đảng. Xã hội quyền lực song trùng, hệt như thời vua Lê chúa Trịnh mà nạn kiêu binh phù nhà Chúa là nạn công an.
3. Về sở hữu: Dân không có quyền sở hữu trên mảnh đất mình ở, khác gì kẻ lưu vong trên chính quê hương mình, có thể bị đẩy đi bất cứ khi nào khi bị yêu cầu? Quyền sở hữu toàn mảnh đất hình chũ S bao la, tuy gọi là của “toàn dân” thực chất nằm trong tay những kẻ chiếm hữu quyền lực, như quyền của Hoàng triều đối với xã tắc vậy.
4. Hiến pháp và luật pháp hiện nay vẫn là Hiến pháp và luật pháp của một xã hội Đảng trị độc quyền và tùy tiện.
5. Đất nước không thanh bình. Nạn Bắc thuộc đang khẩn trương đe dọa. Đời sống vật chất và tinh thần của mọi người lao động (gồm cả công, nông và trí thức) vốn đã thấp lại tiềm tàng những bất ổn do giá cả không ngừng đi lên, đạo đức xã hội không ngừng đi xuống, văn hóa kỹ trị lai căng, thú tính lan tràn.
2.
Câu này tất nhiên nói để mà chơi: Trong 24 tiếng có quyền tuyệt đối, “trẫm” sẽ cởi trói, tháo gông ngay cho toàn xã hội, gồm 2 việc: một là long trọng tiễn đưa thiết chế Bộ Chính trị theo gương Thánh Gióng về “vui thú điền viên” như Chủ tịch Nguyễn Minh Triết mong mỏi, hai là tháo “vòng KIM CÔ Mác-xít chuyên chính” cho quân đội và công an, để hai lực lượng vũ trang ăn cơm của dân này này yên tâm chỉ trung thành phục vụ Tổ quốc và Nhân dân.
Sau 24 giờ đó, tất nhiên đương sự cũng về vui thú điền viên, nhưng lúc ấy có thể yên tâm rằng mọi việc đổi mới khác sẽ được tiếp tục, những người yêu nước yêu dân sẽ không còn bị kết tội, chỉ còn lo mình không đủ tài năng.
3.
2010: 5 vấn đề hệ trọng nói trên còn nguyên, đang có nguy cơ để Tổng Bí thư của Đảng được hợp thức hóa kiêm luôn Chủ tịch nước, để Bộ Chính trị trực tiếp nắm luôn cơ quan hành pháp, như mấy người nhẹ dạ mong muốn (đáng lẽ phải để dân bầu/ hoặc Quốc hội bầu/ Chủ tịch nước trước, một cách dân chủ, rồi nếu Đảng muốn cử người ấy làm Tổng Bí thứ thì đấy là việc của Đảng sẽ làm sau!).
2020: Những yếu tố tiến bộ trong xã hội tiếp tục phát triển, trong khi yếu tố độc quyền yếu dần, nên mâu thuẫn càng mạnh, ở tương quan giằng co. Mối tương quan với Trung Quốc cũng vậy.
2030: Con cháu của những người cộng sản nắm quyền cao đã thành tư sản hết, nắm những yết hầu kinh tế, Đảng sẽ công khai chấp nhận thể chế tự do tư sản, tự do cạnh tranh như mọi nước khác, và tuyên bố đây là thắng lợi của cách mạng vô sản. Tất cả những nhà tư sản lớn ấy đều là “vô sản” chân chính cả, vẫn đầy tự hào, không có gì phải xấu hổ. Ai còn đem luận điểm Mác-Lê ngày trước ra mà kêu ca, mà tranh đấu chống những nhà “vô sản-tư bản” bóc lột cỡ bự này lại bị quy là phản động. Con đường lộn vòng 180 độ này chính là thành tựu của thiên đường cộng sản đậm đà bản sắc Việt Nam. Nếu không có gì đột biến (tốt hơn hoặc xấu hơn) thì xác suất khả năng này là lớn nhất.
© 2010 Hà Sĩ Phu
© 2010 talawas
http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://www.talawas.org/?p=26133

Song Chi trả lời phỏng vấn của talawas

27/10/2010 | 5:12 sáng |

____________
Song Chi
I. Theo tôi, đó là các vấn đề sau:
1. Một thể chế chính trị độc tài đảng trị đã kìm hãm sự phát triển của đất nước và dân tộc trong một thời gian quá lâu, hậu quả là cả đất nước, cả dân tộc bị kéo lùi lại hàng chục năm, hàng trăm năm so với các quốc gia khác.
2. Nạn tham nhũng từ trên xuống dưới đã làm thất thoát bao nhiêu tài sản của đất nước và nhân dân.
3. Một nền giáo dục lạc hậu với quá nhiều khiếm khuyết đã và đang làm hỏng nhiều thế hệ con người Việt Nam, cần phải làm lại từ đầu chứ không thể cải cách, sửa chữa chắp vá chỗ này chỗ kia.
4. Sự xuống cấp trầm trọng về đạo đức, văn hóa trong xã hội, dẫn đến những căn bệnh đã thành ra mãn tính, khó chữa như bệnh giả dối, thói phô trương, bệnh hình thức, thói ăn xổi ở thì, sự vô trách nhiệm, sự vô cảm, bệnh hoài nghi và mất lòng tin, sự bạc nhược cầu an… rất nhiều. Và để xây dựng lại phải mất rất nhiều năm, tôi nghĩ thế.
5. Và cuối cùng nhưng lại hệ trọng nhất và khẩn thiết nhất, theo tôi, là nguy cơ đe dọa sự toàn vẹn về lãnh thổ lãnh hãi, về độc lập chủ quyền cũng như bản sắc văn hóa dân tộc đến từ quốc gia láng giềng Trung Quốc.
II. Tôi không nghĩ là 24 tiếng và là một cá nhân đơn lẻ cho dù có quyền tuyệt đối, người ta có thể làm được gì nhiều. Nhưng chúng ta cứ mơ nhé, nếu được như thế, tôi sẽ cấp tốc thực hiện một số việc sau:
1. Giải tán ngay Đảng Cộng sản Việt Nam và mọi tổ chức liên quan, tuyên bố Việt Nam đã trở thành một nước dân chủ tự do, kêu gọi quân đội đứng về phía nhân dân, trục xuất những người lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam ra khỏi nước, kêu gọi tất cả mọi người Việt Nam trong và ngoài nước đoàn kết xây dựng lại đất nước, bất kể thành phần chính trị, quá khứ…
2. Tuyên bố Việt Nam là bạn và là đồng minh của Mỹ, Nhật, Ấn Độ và các nước dân chủ khác để có bạn bè liên minh ủng hộ chính quyền mới trong buổi đầu còn nhiều khó khăn. Ký kết quan hệ đồng minh với các nước này.
3. Thành lập một chính phủ lâm thời gồm những người tiến bộ trong và ngoài nước, kể cả những người thuộc nhà nước cộng sản Việt Nam trước đây nếu họ có tâm và có tài, để tạm điều hành đất nước trước khi tiến hành tự do bầu cử để bầu ra những người xứng đáng thật sự.
4. Tuyên bố Hoàng Sa Trường Sa là của Việt Nam, mọi hiệp định trên biển hay trên đất liền mà nhà nước cộng sản Việt Nam đã ký với nhà nước Trung Quốc trước đây là không có hiệu lực đối với nhà nước mới của Việt Nam.
5. Thả tất cả mọi tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm, bất đồng chính kiến, dân oan…
6. Ngừng ngay các dự án khai thác bauxite, dự án cho thuê rừng đầu nguồn, và các dự án có hại cho nước cho dân khác.
7. Thành lập một hội đồng cố vấn cho chính phủ trong các lĩnh vực khác nhau từ chính trị, đối ngoại, kinh tế, giáo dục, văn hóa…
8. Ký quyết định thành lập các think tank để giới trí thức có thể đóng góp ý kiến cho nhà nước mới.
9. Ký quyết định cho phép mọi trẻ em Việt Nam từ mẫu giáo, tiểu học, trung học đều được đi học không phải đóng bất cứ một khoản kinh phí nào.
v.v… và v.v…
III. Cũng rất khó mà đoán trước được tương lai vận mệnh của đất nước nhưng đến 2020 thì tình hình phải thay đổi rồi, vì 10 năm trong thời đại này là đủ cho rất nhiều chuyện xảy ra, tuy nhiên, tôi không muốn nghĩ rằng năm 2030 Việt Nam sẽ trở thành… Tân Cương hay Tây Tạng, tôi thích nghĩ rằng năm 2030 thì chúng ta đã được sống trong một đất nước tự do dân chủ và mọi chuyện sẽ tốt đẹp hơn bây giờ nhiều.
© 2010 Song Chi
© 2010 talawas
http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://www.talawas.org/?p=26144
_____________________
Lề Trái – Chống lại mọi chia ly

30/10/2010 | 8:57 sáng |
Tác giả: Lề Trái
Where is the “good” in goodbye?
Lần đầu tiên đọc thông báo về talawas sắp ngừng hoạt động, tôi dụi mắt mấy lần vì không thật sự tin những gì mình đọc. Lại nhớ mang máng lần cuối cảm xúc mạnh thế này là lúc báo Việt ra mắt. Lúc đó nhìn ra ngoài cửa sổ nhủ thầm “Cuối cùng cũng có cái đáng đọc”. Bây giờ cũng nhìn ra cửa sổ nhủ thầm “Một phần những gì đáng đọc đang biến mất”.
Không, đây không phải là cuộc chơi, cũng không phải là bữa tiệc để có thể và có lúc tàn. Đây là những nỗ lực, những cố gắng phi thường từ những con người “bất” bình thường. Đầu tiên, talawas tạo được một nơi để những tiếng nói “khác” được lên tiếng, và các tiếng nói “khác” đã tạo ra một tiếng nói chung rất đáng kể. Nếu có thể định nghĩa trí thức đúng như nó là – tức không “phò chính thống”, talawas, trong suốt 9 năm qua, đã là cái bàn tròn mà qua đó giới trí thức hiện đại Việt tìm lại và định hình được chính mình. Kế đến, đúng như tiêu chỉ của mình, talawas là nơi cọ xát của những tư tưởng khác nhau mặc dù vẫn còn nằm trong giới hạn văn hóa tạo ra bởi những người tham gia, nhưng tính đa dạng của vấn đề đã bảo đảm cho nó một thẩm quyền nhất định đối với những vấn đề còn tồn đọng trong văn hóa Việt nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Vì vậy, đôi lúc talawas trở thành một nơi lịch sử gần như diễn ra hàng ngày ở tất cả các cấp độ. Lấy ví dụ cuộc thảo luận về Marxism ở bộ cũ, có lẽ chưa ở đâu và lúc nào trong không gian tiếng Việt lại có một cuộc thảo luận thẳng thắn về một đề tài (cấm kỵ trong nước) như vậy. Cuộc thảo luận đã làm sáng tỏ một loạt những vấn đề tạo tiền đề cho rất nhiều điều ảnh hưởng tới hiện tại và cả tương lai. Cũng vì vậy, talawas trở thành một tiếng nói đối lập có ảnh hưởng nhất về hầu hết mọi vấn đề, nhất là vấn đề tự do tư tưởng. talawas là một bằng chứng rõ rệt nhất về lợi ích tối hậu của tự do tư tưởng, tất nhiên không phải tự do tư tưởng kiểu Trường Chinh. Chính vì vậy, talawas xứng đáng trở thành mục tiêu đầu tiên của những kẻ quan niệm về tự do tư tưởng kiểu Trường Chinh. Họ có thể xem tuyên cáo dừng hoạt động của talawas là một thành công, một thắng lợi, là huy chương, là cơ hội thăng tiến. Ôi những kẻ đòi hỏi dân chủ ở các diễn đàn hải ngoại nhưng lại cổ vũ cho việc đánh sập những nơi duy nhất họ có thể đòi hỏi thứ dân chủ “xịn”, không phải loại dân chủ “triệu lần hơn” mà họ đang hưởng!
Đối mặt với những kẻ như vậy, tôi biết quá rõ lòng nhiệt tình và trí tuệ hoàn toàn không đủ, và với những nỗ lực manh mún từ hai phần tử vốn bản chất là manh mún – trí thức và lưu vong – tuyên cáo sắp ngừng hoạt động của talawas chỉ còn là vấn đề thời gian. Tuy vậy, cũng như câu giả định về việc cầm quyền trong 24 tiếng, tôi vẫn mong một phép lạ mầu nhiệm xảy ra, rằng cái đúng bao giờ cũng thắng cái tồi tệ, và talawas sẽ kéo dài mãi cho tới lúc Việt Nam thay đổi để talawas và ban chủ nhiệm được vinh danh xứng đáng với những nỗ lực phi thường suốt bao nhiêu năm qua. Nhưng có lẽ Unamuno đúng khi nhận định “Các người sẽ thắng vì các người có đủ bạo lực”. Tôi thêm, có nhiều tiền hơn, vì vậy, có thể mua được lòng trung thành của những Tôn Ngộ Không dù thiên biến vạn hóa nhưng vẫn không thoát được bản chất thú vật của mình. Có thể xem tuyên cáo ngừng hoạt động của talawas là một sự thất bại chăng. Một phần đúng, một phần không.
Đúng vì dù muốn dù không, talawas đã trở thành một thứ đầu tàu, một định hướng đúng và thành công cho những diễn đàn tương tự sau này. Đúng vì tiêu chí tự do tư tưởng của talawas đã tự động đặt mình vào vị trí đối lập đối với đường lối “chính thống” trong nước. Việc talawas ngừng hoạt động, tương tự như mất một đầu tàu, sẽ dẫn tới, có thể, một khủng hoảng phương hướng cho các diễn đàn theo sau, mất đi một năng lực tập trung, tiếng nói độc lập, có uy tín và chất lượng trong việc cổ động tự do tư tưởng ở trong nước. Liệu những toa tàu còn lại có theo quán tính do talawas tạo ra để đi tới đích hay không, chắc sẽ phải mất ít nhất một thời gian.
Không, vì talawas là một thử nghiệm thành công của tự do tư tưởng. Không phải thử nghiệm mà là sự chứng thực rằng nếu có tự do tư tưởng, kết quả sẽ phải là những gì tương tự như talawas. Trong một chừng mực nào đó, talawas mở cánh cửa để mọi người có thể hình dung một viễn tượng về dân chủ, và cũng là một chứng thực rằng dân chủ không chỉ là lời nói suông, mà là thành quả từ những cố gắng phi thường của những người (bất) bình thường.
Cái còn lại là tiếc. Tiếc nhiều và đủ thứ. Tiếc vì phép lạ ít khi nào xảy ra – nếu xảy ra thường xuyên thì nó đã không “lạ”. Có lẽ tiếc nhất là một khoảng trống sẽ được tạo ra, nhưng thay vì có sức hút mãnh liệt như các lỗ đen (black holes), nó lại tĩnh lặng như một thư viện. Ngày xưa, tất cả bi hài của một dân tộc hiện ra từng ngày theo lượng bài vở, bây giờ cuốn sách chỉ còn vài tờ lưa thưa và cũng sắp đến ngày trả sách. Cuối cùng cũng đến lúc đứng dậy và nhìn ra cửa sổ. Ở đây, trời sắp vào đông.
*
Về câu hỏi đầu của talawas, tôi nghĩ vấn đề mấu chốt, là causa finalis của mọi vấn đề đang hiện diện ở Việt Nam hiện nay, là sự độc quyền của một chủ thuyết đưa đến độc quyền chính trị của duy nhất một đảng đang bám chắc lấy chủ thuyết. Gỡ được vấn đề này có thể giải quyết tới 60% những bài toán của Việt Nam, 40% còn lại là di chứng cần thời gian để giải quyết.
Trước khi trả lời câu hỏi 2, tôi muốn nêu trước, tự xét mình không có tư chất lãnh đạo, vì vậy 24 tiếng có lẽ là thời gian hoàn hảo nhất mình có thể đóng góp một cái gì đó. Lâu hơn, chắc tôi kiếm đường “tẩu vi thượng sách”. Đặt ra hai trường hợp: 1- Sự thay đổi chưa diễn ra và mình là một thứ bản lề, hay đúng hơn, thảm chùi chân. Đề nghị đầu tiên của tôi là tuyệt đối từ bỏ các hình thức độc tài về tư tưởng và chính trị. Mọi lý thuyết đều phải trở về đúng vị trí của chúng tức là trên bàn thảo luận, không phải trên bàn thờ. Việc thứ nhì là nhìn nhận thế giới luôn luôn thay đổi, từ đó dẫn tới việc lập ra những thể chế để khuyến khích thay đổi và để đổi thay diễn ra có trật tự và không đổ máu. Việc cuối cùng là lập ra một ủy ban bầu cử để chọn người lãnh đạo xứng đáng hơn tôi. Chắc nội bao nhiêu đó cũng hết ngày hết giờ. Trường hợp 2 là sự thay đổi đã diễn ra. Lúc đó chắc tôi hoàn toàn vô tích sự. Chỉ mong hết ngày hết giờ và ráng đừng để xảy ra chuyện gì trong 24 tiếng là đã mừng lắm rồi.
Về tương lai của Việt Nam, từ giờ đến cuối năm chắc “vũ như cẩn”. Tuy vậy tôi không mong 10-15 năm nữa sẽ “nguyễn y vân”, vì hiểm họa phương Bắc là có thật. Nếu không có sự thay đổi nào đáng kể, tôi sẽ phải mua sách học tiếng Trung. Điểm nổ sẽ là nợ quốc gia của Việt Nam. Cho tới bây giờ tôi hoàn toàn chưa thấy Việt Nam có một chiến lược nào để giải quyết các món nợ của mình. Nhưng nếu tham chiếu qua lý tưởng, có lẽ đang có người hí ha hí hửng vì nghĩ đang lấy tiền chùa của tư bản, tức đang làm hắn yếu đi, và tư bản sẽ mau chết hơn. Điều này cũng có thể lý giải cách xài tiền kiểu chơi ngông của chính phủ. Cùng lắm ta lại “đằng sau, quay”, “trở về mái nhà xưa” với 10 điều răn của bản Tuyên ngôn Cộng sản. Khi “bốn phương vô sản đều là anh em”, các nước nhỏ hơn sẽ hòa tan vào nước lớn và mang căn cước của họ chứ không phải ngược lại. Vì vậy, về mặt biện chứng, tinh thần quốc tế vô sản của chủ nghĩa Mác không gì khác hơn là chủ nghĩa thực dân mới, được ngụy trang tinh vi gấp ngàn lần thực dân nguyên thủy (có lẽ vì vậy mà Marx nhìn không ra). Đó là một trong những khả thể. OK, bí mật đã bật mí. Sẽ tiếp nếu có dịp. Còn nếu đã xảy ra thay đổi có lẽ tôi cũng mua sách học tiếng Trung, nhưng không phải điều kiện bắt buộc. Chuyện tiên đoán có xảy ra thay đổi hay không, thường thì dữ liệu tự hiển hiện. Tôi chưa có đủ dữ liệu. Ở Việt Nam phép mầu không xảy ra.
Tôi muốn đặt một câu hỏi với tất cả mọi người, đảng viên hay không đảng viên, đang ủng hộ chính quyền đương nhiệm tại Việt Nam. Nếu phải chọn lựa một bên là Đảng Cộng sản Việt Nam và một bên là đất nước và con người Việt Nam, quý vị sẽ chọn bên nào?
© 2010 Lề Trái
© 2010 talawas
Create PDF

http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://surfert.nl/index.php5?q=aHR0cDovL3d3dy50YWxhd2FzLm9yZy8%2FcD0yNjQ2OQ%3D%3D

_____________________
Nguyễn Huệ Chi – Lá thư giã từ talawas
28/10/2010 | 4:53 sáng |
Tác giả: Nguyễn Huệ Chi
Chị T. ơi,
Phải nói một lời chia tay với talawas, nhưng ba câu hỏi Hoài đặt ra đánh đố người ta thì người khác đã trả lời nhiều quá và trả lời nào cũng thâm thúy cả, nên tôi đành thay vào đó bằng lá thư phúc đáp chị mà tôi biết dầu có mượn đăng công khai chị cũng không nỡ giận tôi và chắc bà chủ talawas cũng vui lòng dành cho một chỗ để tôi thổ lộ tâm tình với chị và cả với người tình talawas của không phải chỉ riêng tôi trong suốt chín năm qua.
Những lời chị viết cho tôi ngắn gọn mà sao xúc ₫ộng thế. Chị là một phụ nữ đẹp và vị tha. Đó là điều quý giá nhất ở phái đẹp trong quan niệm cố hữu của tôi. Vì thế, tôi quý chị ngay trong những ngày mới đến San Jose đầu tháng tháng 9 năm 2001, và cảm xúc này ở lại trong tôi suốt 10 năm nay mỗi khi nghĩ về chị. Gặp lại nhau cũng tại San Jose trong những ngày giữa tháng 10 này tôi càng thấy rõ điều mình đinh ninh đã không lầm. Chị viết trong thư: “Mấy hôm nay nhìn lại mình trong gương tôi chợt nhận ra, tôi đã không yêu tôi tí nào, tôi đã phí phạm thì giờ… Hy vọng sẽ gặp lại anh tại Hà Nội, lúc ấy tôi đã đòi lại được nụ cười rạng rỡ ngày xưa“.
Những gì chị nói không sai bởi với một con người vị tha thì sống cho người khác và cả cho những giấc mộng không tưởng rằng mình có thể xây dựng một sự nghiệp làm đẹp cuộc đời bằng trái tim nhiệt huyết, đó là bản năng tự nhiên mà chị. Chị đừng vận vào mình về những thất bại mà mình đã vấp. Cứ nhìn cho khắp mà xem trong cả một thế hệ chúng ta ai là người không thất bại đâu, chỉ có người dạng này người kiểu khác mà thôi. Nói gì lớp chúng ta, trẻ trung, xinh đẹp và giọng hát quyến rũ đến như TM mà chẳng mang một khuôn mặt rười rượi về sự tan vỡ mơ hồ đang không tránh khỏi đấy sao? Chị cầu mong cho tôi: “Thân chúc anh thành công trên đường tranh đấu đầy cam go này, Tôi tin anh sẽ thành công“. Lời chúc ấy đối với tôi cao quá. Thú thật, về một phương diện nào đó mà ví von, chúng tôi cũng đang làm những việc cầm chắc thất bại trong tay như chị đấy. Chúng tôi cũng chỉ muốn đòi lại nụ cười rạng rỡ cho một đất nước vốn rất hiền hòa chứ có làm gì bạo liệt đâu. Vậy mà khi cái ác đã công nhiên được chính danh trong bấy nhiêu năm bằng một triết lý ngó như cao thâm “ác cho mục tiêu thiện” thì thực hành điều thiện thiên tính là đối đầu với cái ác-thiện nhân tạo này mất rồi. Một giấc mơ không tưởng như thế mà chúng tôi vẫn cứ lao đầu vào mà không hề nghĩ đến thất bại, bởi lẽ sống của đám người có chút lương thức làm sao mà làm khác được hở chị, nếu không thì mình đâu còn là mình nữa. Có điều trong tình thế hôm nay, khi chúng tôi trước sau chỉ là những ông K đơn độc đứng trước LÂU ĐÀI như F. Kafka từng thủ thỉ kể cho mình từ nhiều thập niên trước, và đi quanh ngả nào thì trước mắt cái lâu đài vẫn cứ hiện ra sừng sững, một kiểu lâu đài ma mà mình tưởng đã nhìn thấu mọi ngóc ngách ma quỷ của nó song rốt cục nó vẫn cứ là một thực thể bất khả giải, chị thử nghĩ, để vững tâm cho được mà không hốt hoảng, phải biết tự chủ đến như thế nào. Trong tôi bao giờ cũng có một lời nhắc thầm lặng: mi hãy nhớ cái limite mà mi phải dừng và cứ giẫm chân qua lại trên đó đủ để gây một áp lực thức tỉnh cho ma nó sợ chứ đừng có hùng hổ và bồng bột khoa đuốc lên làm một ngọn đuốc sống tự đốt cháy mình trong phút chốc. Ai chê ai khen tôi vẫn cứ phải nghiêm túc nhắc nhủ mình như vậy tuy không dám nói là bỏ ngoài tai mọi sự phẩm bình.
Nhớ lại những ngày được cơ quan chức năng thăm hỏi, tối đến, trở về nhà, anh Phạm Toàn hầu như hôm nào cũng đến, tôi tìm một chai vang cất trên tủ tường, lôi xuống mở ra, vợ tôi thấy thế lặng lẽ đi rang một mớ lạc để vào trong cái khăn mặt để giữ nóng rồi lui ra, mặc cho hai anh em ngồi trầm ngâm nhìn vào bóng tối và cứ ngồi như thế cho tới quá nửa đêm lúc nào không biết nữa. Những thời khắc không bao giờ quên được đó câu thơ của Trần Tử Ngang sao mà cứ chập chờn như một ám ảnh: “Tiền bất kiến cổ nhân / Hậu bất kiến lai giả / Niệm thiên địa chi du du / Độc sảng nhiên nhi lệ hạ” (Trước, không thấy người xưa / Sau, người sau đâu thấy / Nghĩ trời đất thật vô cùng / Riêng mình đau mà lệ chảy). Quả thật, cả tôi và Toàn không ai nói với ai nhưng đều mường tượng trước mặt mình đoạn đường còn đi được quá ngắn mà bầu trời thì tối đen. Tuy nhiên, sau mấy tiếng đồng hồ nằm thiếp đi, sáng mai thức dậy ánh mặt trời rọi vào mắt lại có sức cứu rỗi mình. Ý thức mất đi và vô thức sống lại. Lại bình thản lên xe đi đến một nơi nào đấy để tiếp tục trả lời những câu hỏi như đã được lập trình sẵn và bỗng nhiên lại cảm thấy phấn chấn vì đã quên hết cái giới hạn sinh học ngắn ngủi của đời người thân phận trong hai thằng tôi cụ thể mà suốt đêm hôm qua cùng ngồi thao thức. Thì ra mới biết, mỗi chúng ta sống và hoạt động được là nhờ QUÊN. Nghĩ về Hoài – một người bạn quen biết từ đầu những năm 80 thế kỷ trước đến nay – hình như Hoài cũng đã dấn thân trong triết lý “quên” suốt từ khi đứng ra chủ trương talawas, để rồi sau 9 năm thì bỗng như có một tia sáng rọi vào đầu làm cho nàng chuyển “quên” thành “nhớ” và đấy chính là lúc sinh mệnh talawas chợt điểm. Hoài chấm dứt talawas để lại một sự đơn độc không thể bù lấp cho nhiều người bạn đã từng nhìn Hoài mà dấn bước, đã quen có trong tâm lý cái cảm giác phải có bạn bầu trong cuộc đi vô định, cuộc hành xác vất vả cực nhọc này mà đằng chân trời đã lấp ló một tia sáng nào chưa hay vẫn là một ảo ảnh trên sa mạc? Hình như vẫn chưa ai trả lời được câu hỏi ấy kể cả những người bặm trợn nhất.
Về chị, một trái tim phụ nữ dịu dàng và nồng thắm, những vấp váp trong tình cảm và đời sống là chuyện thường. Như đã nói với nhau tối hôm chia tay, chị hãy làm lại, trở lại với MÌNH. Chắc chắn ngày gặp lại nhau, tôi lại tìm thấy ở chị một khuôn mặt trẻ trung như trước hay hơn trước. Hy vọng chị cũng nghĩ về tôi như vậy.
Hai đêm ở nhà vợ chồng bạn NHL chúng ta hát và ngâm thơ đến 2 giờ sáng là hai đêm tuyệt diệu không một ai thờ ơ không thấy lòng trẻ lại, nó khiến tôi cứ bồi hồi nghĩ đến cái đêm cuối tháng 9 năm 2001 chúng ta hát thâu đêm trước lúc tôi về lại Boston. Tôi lại có thêm nhiều bạn mới TT, M, TM, TA… cũng là nòi tình vì yêu nhạc tiền chiến, say thơ tiền chiến. Đó là một hạnh phúc đối với tôi.
Chị hãy giữ lấy chiếc khăn lụa 10 năm trước như hôm gặp nhau chị đã quàng nó mặc dù nó đã sờn, và đừng bao giờ quên người bạn của chị ở tận bên kia bán cầu lúc nào cũng cầu mong cho chị hạnh phúc.
© 2010 Nguyễn Huệ Chi
© 2010 talawas
http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://www.talawas.org/?p=26378

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: