Hoàngquang’s Blog

23/08/2010

“Bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”

Filed under: Chính trị- xã hội,Khoa học & Giáo dục,TƯ TƯỞNG — hoangquang @ 11:25 sáng
Tags: ,

“Bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”
23/08/2010

Nguyễn Hữu Quý

+GS NGÔ BẢO CHÂU NÓI VỀ LỀ TRÁI LỀ PHẢI
+Thư gửi đi mấy lần, mà hồi âm chưa thấy

GS Ngô Bảo Châu cùng tấm huy chương Fields. Ảnh: AFP.

Sự kiện GS Ngô Bảo Châu, được Đại hội Liên đoàn Toán học thế giới (ICM 2010) vinh danh giải thưởng Fields, đây được xem như là giải “Nô ben toán học” của thế giới, đã đưa GS Ngô Bảo Châu, một người con của dân tộc VN lên đỉnh cao của thời đại. Kể từ sau giờ phút GS Ngô Bảo Châu được vinh danh, cả dân tộc ta gồm người VN đang sống ở trong nước hay đang sống và làm việc ở nước ngoài đều cảm nhận được hạnh phúc tột độ!
Ngày 21/8/2010, báo vnexpress.net đăng bài “Giáo sư Ngô Bảo Châu từ chối nhận biệt thự ở Tuần Châu”, trong đó, trước việc một số người không quen biết thắc mắc chuyện Ngô Bảo Châu là “lề trái hay lề phải”, GS Ngô Bảo Châu khôi hài: “Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”.
Theo tôi, đây là một câu nói thật sâu sắc, đáng để mọi người VN hôm nay suy ngẫm. Không phải GS Ngô Bảo Châu bây giờ đã là người nổi tiếng mà ta cho rằng lời nói của GS là “vàng ngọc”; bởi GS Ngô Bảo Châu vốn là con người rất gần gũi, thân thiện, nhìn vào khuôn mặt của ông và một ít thông tin về những điều ông làm, những lời ông nói, ta cảm thấy như vậy.
Trở lại với câu nói: “Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”. Thiết nghĩ những người được gọi là “có học” trong nước, nếu chỉ vì muốn được yên thân mà không lên tiếng với thực trạng còn rất nhiều bất cập, bất công… đang hàng ngày xảy ra trên đất nước hôm nay, thì ắt thấy xấu hổ với chính bản thân mình, bởi vì họ đã tự mình đánh mất đi cái điều thiêng liêng nhất mà tạo hóa đã ban tặng cho mỗi cá nhân, đó là TỰ DO; tự biến mình thành con cừu để người khác dẫn dắt, trong khi mình là những kẻ “có học” thực thụ (ở đây người viết không muốn nói đến hạng người vì đam mê quyền chức do những lợi lộc có được từ nó, và những kẻ háo danh đã thực hiện các hành vi gian dối, mua bằng cấp, từ cấp trung học cơ sở đến học vị Tiến sỹ… mà báo chí đã nói rất nhiều, và hiện rất phổ biến, đang là một đại nạn ở nước ta hiện nay).
Có thể nói, cái mất mát lớn nhất của dân tộc VN ta sau ngày giải phóng, mà tính đến nay đã là 35 năm (tính ra đã là hơn một thế hệ, thời gian đủ để đưa một nước từ lạc hậu để đạt đến tầm cao của thời đại, trong điều kiện phát triển chung của thế giới trong quãng thời gian ấy), đó là: xã hội VN đã biến hầu hết lực lượng khoa học thành những kẻ… nói theo!
Theo mức độ nguy hại đối với quá trình phát triển của đất nước, ta có thể phân ra các loại “cừu” sau đây:
1. “Cừu” nhắm mắt buông xuôi (đây là số đông):
Loại “cừu” này là nhóm người làm công tác nghiên cứu lý luận, hiện làm việc trong các viện nghiên cứu, ở trường Đảng các cấp, và ở ngay trong một số Ủy ban của QH; có lẽ, trong suy nghĩ của những người này, trước khi làm một việc gì, thì việc đầu tiên của họ là “xin ý kiến chỉ đạo”!?
Cũng có thể nói, bên cạnh sự mất mát cho đất nước, thì cũng rất tiếc cho những con người này, vì họ là những người không phải không có học, họ phải biết được đâu là lẽ phải, đâu là sự trái ngang…, nhưng những người này, họ lại không đủ dũng khí của kẻ sỹ để bảo vệ lẽ phải nhằm mang lại lợi ích cho đất nước, cho tập thể, cho cộng đồng… kết quả công việc của họ là: đáp ứng yêu cầu mà người đưa ra ý kiến chỉ đạo đang cần.
Điển hình cho những người này là các vị đã đưa ra chủ trương tổ chức hội thảo “Xây dựng tiêu chí, phương pháp tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992” [1].
2. “Cừu” phản khoa học, nói hoặc viết những điều trái với quy luật (đây là số ít):
Loại “cừu” này thường là nhóm người làm công tác thực thi pháp luật; nhận thức của họ đôi khi đến mức “mù quáng”. Đại diện cho những người này đó là: Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, với bài “Hãy hiểu đúng về Nhân quyền ở Việt nam”, bị rất nhiều người phê phán [2].
Mặc dù, sự kiện GS Ngô Bảo Châu mới chỉ chính thức được vinh danh cách đây có hai ngày (19/8/2010), nhưng trước và sau sự kiện này hầu hết báo chí trong nước và báo của người VN ở nước ngoài, bên cạnh những lời góp vui vào niềm vui chung của toàn dân tộc, cũng đã có những trăn trở về cách sử dụng nhân tài của nước ta; vậy thì, bao giờ nước ta mới thoát khỏi được cái mà ta hay gọi là CƠ CHẾ!? Nó đang là “nguyên nhân của mọi nguyên nhân” đưa nước nhà tụt hậu.
Rõ ràng là, chỉ khi nào nước ta không còn và không cần đến các loại “cừu” như đã nói trên đây trong bộ máy Nhà nước thì mới có hy vọng có cơ phát triển. Bởi vì hơn lúc nào hết, Tổ Quốc và nhân dân rất cần những con người “có học” dám nói lên ý kiến trung trực, thẳng thắn của mình, mà GS Ngô Bảo Châu là một ví dụ!
Ghi chú:
[1] xin đọc bài: “Chúng ta hôm nay đang lẩn trốn lịch sử!” trên Bauxite Việt Nam, ngày 10/8/2010.
http://boxitvn.blogspot.com/2010/08/chung-ta-hom-nay-ang-lan-tron-lich-su.html
[2] Loạt bài đã được đăng trên Bauxite Việt Nam.
21/8/2010
NHQ
HT Mạng Bauxite Việt Nam biên tập
http://boxitvn.blogspot.com/2010/08/bam-theo-le-la-viec-cua-con-cuu-khong.html#more
_____________________
GS NGÔ BẢO CHÂU NÓI VỀ LỀ TRÁI LỀ PHẢI

Tâm sự và giải đáp thắc mắc

GS. Ngô Bảo Châu
Từ khi được thông báo về giải thưởng Fields, tức là cách đây vài tháng cho đến ngày hôm qua, là một khoảng thời gian đây lo âu đối với tôi. Lo lắng lớn về cái trách nhiệm hiển nhiên của người nhận giải đối với đất nước. Lo lắng nhỏ về cái không gian riêng tư của mình sẽ bị người khác xâm phạm.
Từ ngày hôm qua, tôi nhận được rất nhiều lời chúc mừng. Những lời chúc mừng chân thành của bạn quen và bạn không quen đã làm tan đi cái nỗi lo lớn. Xin nói lời cảm ơn chung bây giờ trước khi viết thư cảm ơn riêng đến từng người.
Từ ngày hôm qua, nỗi lo lớn đã trở thành niềm vui lớn. Nó là sự tự hào đã được nhân lên trong trái tim của triệu con người. Tôi chỉ mong ước một cách chân thành là nó sẽ ở lại trong trái tim bạn như một niềm tin nho nhỏ, được giữ gìn cẩn thận. Không phải ai cũng có khả năng để đạt giải Nobel hay Fields, nhưng ai cũng có thể sống để cuộc sống của mình có ý nghĩa.
Tôi cũng muốn tin rằng giải thưởng Fields sẽ đánh dấu một bước ngoặt, sẽ đem đến một luồng gió mới cho khoa học và giáo dục đại học ở nước ta. Cá nhân tôi quá bé nhỏ so với một dự kiến lớn như vậy. Nhưng bên cạnh bao nhiêu yếu kém, trì trệ, bảo thủ, tôi còn thấy những người lớn tận tụy vì khoa học, những bạn trẻ tràn trể niềm say mê khoa học. Hy vọng chúng ta sẽ đi cùng một con đường.
Trong những chuyện buồn nho nhỏ thì chuyện buồn to nhất liên quan đến hai ông bạn thân (Hiệp và Hoàng Anh). Có bao kỷ niệm riêng thì các bạn đã phơi lên báo nên chúng khô mất hết cả rồi. Đừng vì một niềm vui bột phát mà làm mất đi những gì quí nhất.
Chuyển sang mục giải thích thắc mắc :
1. Tôi xin cảm ơn rất nhiều người đã cho tôi lời khuyên về chuyện ở hay về. Rất tiếc rằng các lời khuyên này không cần thiết vì đây là sự hiểu lẩm xuất phát từ sự sơ suất của một số nhà báo. PTT Nguyễn Thiện Nhân chưa bao giờ đặt vấn đề mời tôi về trong nước làm việc hẳn.
2. Ông Đào Hồng Tuyển có nhã ý tặng tôi một biệt thự ở Tuần Châu. Tôi đã gọi điện cảm ơn ông và cho ông Tuyển biết là tôi không có ý định nhận quà từ các cá nhân. Quỹ khuyến học NBC, sẽ ra đời trong tương lai, có thể tiếp nhận mọi thiện nguyện từ các cá nhân và được dùng trọn vẹn cho việc khuyến học.
3. Tôi có thêm quốc tịch Pháp từ đầu năm 2010, nhưng vẫn giữ quốc tịch Việt Nam. Quốc tịch Pháp tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại. Mặt khác, tôi có nghĩ trong trường hợp có cái huy chương, bên cạnh toán học VN, toán học Pháp sẽ vì thế mà được vinh danh một cách xứng đáng.
4. Có một vài bác quen biết, bình thường thì rất hiểu biết, lần này cứ thắc mắc mãi về chuyện cái bút cũ hay cái bút mới. Xin thưa với các bác, cá nhân tôi quí cái bút cũ hơn cái bút mới.
5. Có một vài bác không quen, bình thường cũng tỏ ra rất hiểu biết, lần này cứ thắc mắc về chuyện NBC là lề trái hay lề phải. Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do.
Nguồn: Blog của GS Ngô Bảo Châu.
Lời bình của Nguyễn Xuân Diện:
Văn phong trong sáng, giản dị, dí dỏm. Bút lực thâm hậu. Khí tiết vững bền. Ngô Bảo Châu là một người rất tử tế theo đúng nghĩa của từ này. Cốt cách của sỹ phu nhân sỹ thời trước có thể tìm thấy ở Ngô Bảo Châu hôm nay. Thật đáng khâm phục thay!
Trong tình hình hiện nay, GS về VN mỗi năm vài tháng là rất phải. Khi nào nước nhà dùng được và biết dùng Ngô Tiên sinh và những trí thức lớn thì hãy về ở hẳn!
BỔ SUNG LÚC 23h35 ngày 21.8.2010:

Báo Sài Gòn Tiếp thị Online đã đăng nguyên văn bài trên của GS Ngô Bảo Châu, tại địa chỉ này, với đầu đề: GS Ngô Bảo Châu: “Bám theo lề là việc của con cừu.

GS. Trần Hữu Dũng (Hoa Kỳ), chủ trang mạng Viet-studies danh tiếng đã bình luận ngắn:
“Có một vài bác… cứ thắc mắc về chuyện Ngô Bảo Châu là lề trái hay lề phải. Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”. Với câu này, Ngô Bảo Châu đáng được thêm một giải Nobel!

Và đây là trên BBC Việt ngữ:

Ngô Bảo Châu: ‘Bám theo lề là việc của con cừu’

Giáo sư Ngô Bảo Châu từng gửi thư tới Quốc hội Việt Nam để phản đối dự án bauxite
Giáo sư Toán học Ngô Bảo Châu đã viết Bấm những dòng đầu tiên trên blog cá nhân kể từ sau khi nhận được giải Fields ghi công những nhà toán học lỗi lạc nhất thế giới.
Trong phần cuối của blog, vị giáo sư trẻ tuổi đã bày tỏ quan điểm về quyền tự do bày tỏ chính kiến.
Ông viết:
”Có một vài bác không quen, bình thường cũng tỏ ra rất hiểu biết, lần này cứ thắc mắc về chuyện NBC [Ngô Bảo Châu] là lề trái hay lề phải.
”Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do.”
Tuyên bố của Giáo sư Châu được đưa ra trong bối cảnh thông tin đang được phân luồng theo lề trái, lề phải với lề trái đại diện cho những thông tin từ người dân và lề phải là báo chí đi theo sự chỉ đạo về tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trang tin VietnamNet của Bộ Thông tin và Truyền thông trích Bấm đăng phần lớn blog của Ngô Bảo Châu nhưng cũng lược bỏ bình luận về quyền bày tỏ ý kiến cá nhân mà không sợ bị trừng phạt.
Giáo sư Ngô Bảo Châu đã từng gửi thư tới quốc hội Việt Nam để phản đối dự án khai thác bauxite và nói với BBC ông không nhận được hồi âm gì trong nhiều tháng sau khi gửi thư.
Sống có ý nghĩa
Trong phần đầu của blog, Giáo sư Châu viết:
”Từ khi được thông báo về giải thưởng Fields, tức là cách đây vài tháng cho đến ngày hôm qua, là một khoảng thời gian đây lo âu đối với tôi.
”Lo lắng lớn về cái trách nhiệm hiển nhiên của người nhận giải đối với đất nước.
”Lo lắng nhỏ về cái không gian riêng tư của mình sẽ bị người khác xâm phạm…
”Từ ngày hôm qua, nỗi lo lớn đã trở thành niềm vui lớn. Nó là sự tự hào đã được nhân lên trong trái tim của triệu con người.
”Tôi chỉ mong ước một cách chân thành là nó sẽ ở lại trong trái tim bạn như một niềm tin nho nhỏ, được giữ gìn cẩn thận.
”Không phải ai cũng có khả năng để đạt giải Nobel hay Fields, nhưng ai cũng có thể sống để cuộc sống của mình có ý nghĩa.”
Trên blog Giáo sư Châu cũng nói ông có quốc tịch Pháp từ đầu năm 2010 để ”tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại” và để toán học Pháp ”được vinh danh một cách xứng đáng” nêu ông được giải Fields.
Giáo sư Châu sẽ tới làm việc chính thức ở Bấm Đại học Chicago, Hoa Kỳ từ ngày
http://nguyenxuandien.blogspot.com/2010/08/gs-ngo-bao-chau-noi-ve-le-trai-le-phai.html

————————————————————————
Giáo sư Ngô Bảo Châu từ chối nhận biệt thự ở Tuần Châu

Thứ bảy, 21/8/2010, 11:12 GMT+7
Một ngày sau khi nhận giải Fields, GS Ngô Bảo Châu lên blog thẳng thắn chia sẻ một số quan điểm trong đó có việc lập Quỹ Khuyến học Ngô Bảo Châu và từ chối nhận món quà là căn biệt thự ở Tuần Châu.

Trên blog Thích Học Toán, chủ nhân của giải thưởng Fields chia sẻ, cách đây vài tháng, từ khi được thông báo về giải thưởng Fields cho đến ngày 19/8, là khoảng thời gian đây lo âu đối với ông. “Lo lắng lớn về cái trách nhiệm hiển nhiên của người nhận giải đối với đất nước. Lo lắng nhỏ về cái không gian riêng tư của mình sẽ bị người khác xâm phạm”, GS Ngô Bảo Châu cho biết.

Ngay sau lễ trao giải, ông nhận được nhiều lời chúc mừng chân thành của “bạn quen và bạn không quen, làm tan đi nỗi lo lớn và trở thành niềm vui lớn”. Cho rằng đây là sự tự hào được nhân lên trong trái tim của triệu con người, giáo sư mong ước “nó sẽ ở lại trong trái tim bạn như một niềm tin nho nhỏ, được giữ gìn cẩn thận”, bởi “không phải ai cũng có khả năng để đạt giải Nobel hay Fields, nhưng ai cũng có thể sống để cuộc sống của mình có ý nghĩa”.
“Tôi cũng muốn tin rằng giải thưởng Fields sẽ đánh dấu một bước ngoặt, sẽ đem đến một luồng gió mới cho khoa học và giáo dục đại học ở nước ta. Cá nhân tôi quá bé nhỏ so với một dự kiến lớn như vậy. Nhưng bên cạnh bao nhiêu yếu kém, trì trệ, bảo thủ, tôi còn thấy những người lớn tận tụy vì khoa học, những bạn trẻ tràn trể niềm say mê khoa học. Hy vọng chúng ta sẽ đi cùng một con đường” vị giáo sư trẻ nhất Việt Nam tâm sự.
Ông cũng cho rằng, sau sự kiện này, chuyện buồn lớn nhất liên quan đến hai người bạn thân khi đã “phơi” lên mặt báo những kỷ niệm riêng. Rồi ông nhắn nhủ: “Đừng vì một niềm vui bột phát mà làm mất đi những gì quý nhất”.
Trong số những lời chúc mừng, cũng có không ít người đã đưa ra lời khuyên liên quan đến chuyện “ở hay về” nhưng GS Ngô Bảo Châu thẳng thắn: “Rất tiếc rằng các lời khuyên này không cần thiết vì đây là sự hiểu lẩm xuất phát từ sự sơ suất của một số nhà báo. Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chưa bao giờ đặt vấn đề mời tôi về trong nước làm việc hẳn”.

GS Châu cũng cho hay, ông Đào Hồng Tuyển có nhã ý tặng giáo sư một biệt thự ở Tuần Châu nhưng ông đã gọi điện cảm ơn cho cho ông Tuyển biết rằng “không có ý định nhận quà từ các cá nhân”. Còn Quỹ Khuyến học Ngô Bảo Châu được GS Châu khẳng định “sẽ ra đời trong tương lai, có thể tiếp nhận mọi thiện nguyện từ các cá nhân và được dùng trọn vẹn cho việc khuyến học”.
“Tôi có thêm quốc tịch Pháp từ đầu năm 2010, nhưng vẫn giữ quốc tịch Việt Nam. Quốc tịch Pháp tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại. Mặt khác, tôi nghĩ trong trường hợp có cái huy chương, bên cạnh toán học Việt Nam, toán học Pháp sẽ vì thế mà được vinh danh một cách xứng đáng”, GS Châu chia sẻ.
Trước việc một số người không quen biết thắc mắc chuyện Ngô Bảo Châu là “lề trái hay lề phải”, vị giáo sư của ĐH Chicago (Mỹ) khôi hài: “Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”.
GS TS Mai Trọng Nhuận – Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội vừa gửi thư chúc mừng GS Ngô Bảo Châu. Bức thư có đoạn: “Những thành quả mà giáo sư đạt được không chỉ là niềm tự hào của mỗi người Việt Nam, nó còn là minh chứng hùng hồn cho thấy trí tuệ người Việt có thể vươn tới những vinh quang chói lọi nhất của khoa học thế giới, ngay cả khi chúng ta còn gặp không ít khó khăn về điều kiện học tập và nghiên cứu.
Phần thưởng cao quý mà giáo sư có được ngày hôm nay chắc chắn sẽ là niềm khích lệ to lớn đối với tập thể cán bộ, nhà khoa học, thầy giáo, sinh viên và học sinh ĐH Quốc gia Hà Nội – Mái trường mà giáo sư từng một thời gắn bó và cũng là một trong những cái nôi hàng đầu của Việt Nam về khoa học cơ bản. Những tài năng toán học của ĐH Quốc gia Hà Nội như được tiếp thêm sức mạnh khi thế hệ đàn anh của mình đã trở thành những nhà khoa học tiên phong được cả thế giới công nhận.
Tôi có một niềm tin vững chắc rằng, giáo sư sẽ là tấm gương sáng, là động lực quan trọng và cũng sẽ khơi nguồn cảm hứng, đam mê khoa học cho thế hệ những tài năng toán học kế cận của Việt Nam cũng như của ĐH Quốc gia Hà Nội tiếp tục dấn thân trên con đường vinh quang của khoa học đầy cam go, thử thách.
Mặc dù bộn bề với công việc nghiên cứu khoa học, nhưng giáo sư vẫn về nước tham gia công tác giảng dạy, đào tạo, bồi dưỡng những tài năng toán học. Tôi đánh giá cao những nỗ lực cũng như tâm nguyện của giáo sư trong việc tham gia đào tạo, bồi dưỡng những tài năng toán học trẻ của trường. ĐH Quốc gia Hà Nội lấy làm vinh dự và sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để sớm hiện thực hóa những ý tưởng sáng tạo đầy tâm huyết của giáo sư.
Tôi tin tưởng rằng, dưới sự hướng dẫn của giáo sư, ĐH Quốc gia Hà Nội sẽ có thêm những “Ngô Bảo Châu” trong một tương lai không xa.
Tiến Dũng
http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/Giao-duc/2010/08/3BA1F80E/

+++++++++
23/08/2010
Thư gửi đi mấy lần, mà hồi âm chưa thấy (*)
Blogger Mẹ Nấm
“Người ta đang ồn ào về việc GS Ngô Bảo Châu vừa nhận được giải Fields 2010 (được mệnh danh là giải Nobel Toán học), nhưng ít ai biết nỗi niềm của người trí thức trẻ này. Dưới đây là bức thư GS Ngô Bảo Châu gửi đến Quốc hội VN khóa 12 để phản đối dự án khai thác Boxit Tây Nguyên, nhưng cho đến nay, lá thư trên không nhận được bất kỳ lời hồi đáp nào” – Mẹ Nấm.

Xin thưa với Mẹ Nấm, về bức thư của GS Ngô Bảo Châu, tôi là người biết rõ hơn cả. Nguyên Sau ngày 12-4 ba anh em chúng tôi, Nguyễn Huệ Chi, Phạm Toàn và Nguyễn Thế Hùng đã thảo và hoàn chỉnh xong lần cuối Kiến nghị phản đối việc tiến hành Dự án bauxite ở Tây Nguyên, bèn gửi e-mail đến một số bạn bè quen biết đề mời họ đọc và ký tên. Không ngờ, chỉ ba ngày sau chúng tôi đã nhận được 135 chữ ký của hầu hết các trí thức nổi tiếng từ khắp nơi trong nước và trên thế giới gửi về, trong đó có GS Ngô Bảo Châu mà tôi chưa có dịp quen biết. Thì ra từ những địa chỉ e-mail mình gửi đi, các anh chị đã tự động nhân rộng ra gấp nhiều lần, và con số thư hồi âm lại cho tôi thật là một bất ngờ làm cả ba anh em mừng đến chảy nước mắt. Thế là Nguyễn Thế Hùng liền bay từ Đà Nẵng ra Hà Nội chiều hôm 15-4 để ngày hôm sau lên danh sách tổng hợp và hội ý lần cuối cùng. Và đúng 8 giờ rưỡi sáng 17-4-2009, ba anh em được chiếc xe riêng của một TS học trò của tôi, do con cô ấy lái, đến rước đi, mang theo các bản in Kiến nghị có tên và địa chỉ của 135 người Việt đầu tiên, dâng lên Triều đình Việt Nam (Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước, và Văn phòng Thủ tướng Chính phủ). Mọi việc diễn ra xuôi chiều mát mái đến đâu anh Phạm Toàn đã viết trong một bài ký đăng lên Bauxite Việt Nam ngay sau đó nên tôi khỏi nhắc lại.

Điều rất đáng nói là sau một tháng 10 ngày, trong khi các lá thư xin ghi tên vào Kiến nghị tiếp tục gửi về địa chỉ e-mail của tôi nườm nượp, và danh sách đợt 2 cũng đã gửi tiếp đến tận tay người nhận cũng như đăng lên mạng, nhưng vẫn không có chút hồi âm chính thức nào về phía Nhà nước trước những điều mọi người thỉnh cầu, thì tôi bỗng nhận được một lá thư của GS Ngô Bảo Châu gửi từ Hoa Kỳ về, có đính kèm attachment. Tôi mở ra đọc và hết sức cảm động: anh Châu nhờ tôi chuyển giúp một Kiến nghị dưới hình thức thư riêng của cá nhân anh gửi lên Chính phủ và Quốc hội, nhằm tiếp sức cho bản Kiến nghị chung của 135 con người, cốt giải trình thêm những điều anh ấy đã suy nghĩ từ lâu, đã chất chứa trong buồng tim của mình, có ý góp một tiếng trống “đăng văn” may ra nhờ đó phá vỡ sự im lặng bất thường của các bậc cầm quyền chăng. Tất nhiên là tôi lập tức in ra và tự mình chuyển lên Quốc hội cũng như CP ngay. Sau đó, tôi cũng đã cho đăng bức thư lên trang mạng (mạng này đến cuối tháng 12-2009 thì bị cướp trắng, may sao Mẹ Nấm còn giữ được văn bản lá thư của GS Ngô Bảo Châu).

Nhưng như ta đã biết, cả Kiến nghị chung của 135 người, sau tăng lên thành 3000 người, cả Kiến nghị riêng của anh Ngô Bảo Châu, đều chỉ được hồi âm duy nhất bằng lá thư của một vị Phó Chủ nhiệm UB Luật pháp của QH trả lời… GS Nguyễn Thị Huệ.

Nay, trong không khí cả nước hồ hởi chúc mừng GS Ngô Bảo Châu nhận giải thưởng Fields 2010 về toán học, Mẹ Nấm có sáng kiến nhắc lại bức thư tâm sự của con người đang được báo chí đua nhau chào đón ấy. BVN thấy là chí phải, nên cũng xin làm chuyện “nối điêu” để bạn đọc có dịp lắng nghe lại tiếng lòng vì đất nước của một nhà toán học xuất chúng.

Nguyễn Huệ Chi

Về Báo cáo số 91/BC-CP ngày 22-5-2009 của Chính phủ gửi Quốc hội:

GS TSKH Ngô Bảo Châu

Thư viết từ Princeton, ngày 27 tháng 5 năm 2009

Kính gửi Quí vị Đại biểu Quốc hội khóa 12:

Đã có khá nhiều phản biện thuyết phục về kinh tế, ảnh hưởng môi trường và an ninh của dự án khai thác bô-xít ở Tây Nguyên, tôi không có gì bổ sung thêm. Tôi mạn phép cầm bút viết cho Quí vị với tư cách là một công dân suy nghĩ và trăn trở với vận mệnh của đất nước. Phần lớn các Quí vị cũng như tôi không phải chuyên gia trong các vấn đề kể trên, nhưng với những tư liệu được cung cấp, chúng ta có thể chắt lọc một số sự thật hiển nhiên, gọi chúng bằng tên của chúng, sắp xếp chúng một cách có logic để mỗi người có thể có quan điểm riêng của mình. Đó là phương pháp làm việc khoa học mà qua trải nghiệm hàng ngày trong công việc của một nhà toán học, tôi biết nó không dễ dàng. Nhưng đó chính là trách nhiệm mà Nhân dân đã phó thác lên vai của Quí vị.

Quan hệ Việt Nam-Trung Quốc dài và sâu như chính lịch sử Việt Nam. Người Việt Nam có phông văn hóa, cách suy nghĩ và ứng xử nhiều phần giống người Trung Quốc, không ít người Việt Nam có tổ tiên đến từ Trung Quốc. Quan hệ với Trung Quốc vừa là một phần hữu cơ vừa là một nguy cơ cho sự tồn vong của bản sắc Việt Nam. Đây là một dữ kiện lịch sử mà ta không nên mất thời gian bàn xem nó tốt hay xấu, đáng vui hay đáng buồn, mà dành thời gian để suy nghĩ đến hệ quả của nó. Suy nghĩ nghiêm túc có hệ thống tránh cho ta việc trong thời bình lại ứng xử tình thế như trong thời chiến: lúc thì “môi hở răng lạnh”, lúc lại xua đuổi Hoa kiều mà nhiều gia đình đã gắn bó với mảnh đất này qua nhiều thế hệ.

Cái tôi muốn đề cập đến trong bức thư này không phải là quan hệ giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Trung Quốc mà là chính sách “thực dân mới” của chính quyền Trung Quốc. Cũng như các nước Anh, Pháp trong thế kỷ 19, Mỹ trong thế kỷ 20, công nghiệp Trung Quốc trong thế kỷ 21 phát triển như vũ bão. Hệ quả hiển nhiên là Trung Quốc hôm nay, cũng như các nước kể trên hôm qua, đói nhiên liệu, nguyên liệu và thị trường tiêu thụ các sản phẩm của mình. Như trong sách lịch sử cho học sinh phổ thông, ta gọi các nước Anh, Pháp cho quân đi chiếm thuộc địa là chính sách thực dân cũ, Mỹ trong thế kỷ 20 và Trung Quốc hôm nay dùng uy thế chính trị và kinh tế để dành nhiên liệu nguyên liệu và thị trường là chính sách “thực dân mới”. Đây cũng là một dữ kiện lịch sử mà ta không nên mất thời gian bàn xem thực dân cũ, mới là tốt hay xấu, gọi tên như thế có quá đáng hay không, mà dành thời gian để suy nghĩ đến hệ quả của nó. Hệ quả cho các nước bị thực dân như ở châu Phi thì ta biết: tài nguyên khai thác bừa bãi, môi trường tàn phá, kinh tế phát triển lệch lạc do quá phụ thuộc vào việc khai thác tài nguyên kéo theo tệ tham nhũng và bất bình đẳng xã hội nghiêm trọng.

Trung Quốc thực hiện chính sách “thực dân mới” một cách có hệ thống ở châu Phi, châu Mỹ La tinh và mọi nơi có nhiên liệu, khoáng sản trong đó có Việt Nam. Trong trường hợp của Việt Nam, ảnh hưởng quá mức của Trung Quốc có thể kéo thêm hệ quả nguy hiểm sau đây: quan hệ hữu cơ vốn có của văn hóa Trung Quốc với văn hóa Việt Nam trở thành đô hộ văn hóa. Đất nước, con người, văn hóa Trung Quốc có nhiều thứ để ta cảm phục và học tập. Nhưng nếu ta rập khuôn theo mô hình của họ, đi theo con đường họ đã đi, làm theo cái họ nói tức là cái họ muốn, thì ta chỉ nhận phần thiệt thòi, còn bản sắc ta thì tồn vong được bao lâu. Vấn đề độc lập văn hóa, giữ gìn bản sắc vô cùng hệ trọng, xin Quí vị lưu ý…

Xin quay lại vấn đề khai thác bô xít ở Tây Nguyên. Đọc tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc năm 2001 khi Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh sang thăm Trung Quốc và năm 2006 khi Tổng Bí thư Hồ Cẩm Đào sang thăm Việt Nam, ta nhận thấy một điều hiển nhiên là Trung Quốc rất quan tâm đến tài nguyên này và muốn ta khai thác bằng được. Trong những trường hợp như vậy, chỉ suy diễn ta cũng thấy việc này có lợi cho họ nhiều hơn cho ta.

Tuy nhiên, suy diễn thôi không đủ. Nghiên cứu kỹ Báo cáo của Chính phủ và các phản biện đặc biệt quan tâm đến những con số, cá nhân tôi có ý kiến sau đây:

1) Dữ kiện chính của vấn đề là Việt Nam có nguồn tài nguyên bô-xít lớn thứ ba thế giới chủ yếu tập trung ở Tây Nguyên. Dữ kiện này kéo theo sự quan tâm của các nước công nghiệp đói bô-xít chứ không kéo theo ta phải khai thác bô-xít. Về phía ta, dữ kiện trên kéo theo ta có thể lựa chọn có khai thác bô-xít hay không và nếu có, ta có thể lựa chọn thời điểm và qui mô thích hợp.

2) Báo cáo của Chính phủ cho biết qui hoạch bô-xít được lập trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng. Tại thời điểm này, kinh tế toàn cầu đi vào khủng hoảng, có nguy cơ kéo dài.

Dữ kiện chính về kinh tế vĩ mô không còn đúng nữa, không rõ hiệu quả kinh tế đã được tính toán lại như thế nào. Trong báo cáo của Chính phủ, phần chắc chắn là phần lỗ những năm đầu, vì là lỗ kế hoạch. Ngay cả tính toán giả định ta cũng chưa rõ là sẽ lỗ kế hoạch bao nhiêu năm. Phần lãi sau đó phụ thuộc vào nhiều giả thiết: giá nhôm tăng trở lại, mưa đủ để có nước rửa quặng, nhà nước đầu tư thêm vào đường sắt để vận chuyển quặng. Nếu cứ cho mỗi giả thiết xác suất 50-50 như cách diễn đạt của lãnh đạo Than- Khoáng sản, xác suất có lãi sau một số năm lỗ kế hoạch, nhiều nhất là một phần tám, chưa tính đến chi phí cho môi trường.

3) Diện tích sử dụng cho khai thác bô-xít dự kiến là 8,6% tỉnh Đắc Nông là một con số khổng lồ nếu ta nghĩ đó là 8,6 m2 trên tổng diện tích 100 m2 nhà của ta.

4) Báo cáo cho biết khai thác bô-xít không thể tránh khỏi ảnh hưởng nhất định đến môi trường và có nêu một số giải pháp công nghệ khắc phục. Trong các phản biện có nêu khó khăn đặc thù của ta là khai thác bô-xít ở đầu nguồn một số sông lớn như sông Đồng Nai, chưa có tiền lệ trên thế giới. Cá nhân tôi băn khoăn nhất chỗ thiếu hoàn toàn dự toán chi phí cho việc bảo vệ môi trường. Ngay trong nhưng trường hợp đơn giản hơn như Vedan, công nghệ thì đã có, nhưng vi phạm môi trường thì vẫn đỡ được 30% chi phí. Như vậy phần ảnh hưởng đến môi trường là phần chắc, phần bảo vệ môi trường còn phụ thuộc vào nhiều giả thiết, có cái phụ thuộc vào ta (chọn công nghệ), có cái không phụ thuộc vào ta (thời tiết, địa thế), có cái ta chưa tính toán đến (chi phí), vì vậy rất đáng lo.

5) Báo cáo cho biết dự án có ảnh hưởng tốt cho xã hội, cụ thể tạo ra hàng ngàn công ăn việc làm cho nhân dân địa phương. Nếu so sánh với mức đầu tư hàng tỉ đô-la Mỹ, thì có nhiều cách hay hơn, an toàn hơn, hiệu quả kinh tế nhãn tiền hơn, để tạo vài ngàn việc làm. Lưu ý con số công ăn việc làm trong báo cáo tương đương với con số hộ dân bị di chuyển. Còn viễn cảnh xây dựng trung tâm dịch vụ, khách sạn, du lịch và giải trí xung quanh hồ chứa bùn đỏ, theo tôi, ít có sức thuyết phục.

Xin nhắc lại, cũng như phần đông Quí vị, tôi không phải chuyên gia ngành khai thác khoáng sản, nhưng qua nghiên cứu kỹ Báo cáo của Chính phủ và các phản biện của nó, tôi nhận thấy trong Quy hoạch chung khai thác bô-xít ở Tây Nguyên, phần có hại thì cầm chắc, phần có lợi thì mong manh. Bối cảnh kinh tế thế giới rất không thuận lợi cho khai thác nguyên liệu thô, vậy cái gì thúc đẩy ta triển khai khai thác ào ạt vào thời điểm này.

Khác với các nước Châu Phi thế kỷ 19, đất nước chúng ta là một quốc gia độc lập có chủ quyền. Quí vị, phần nhiều ở tuổi cha, tuổi chú của tôi, biết rõ hơn tôi: độc lập chủ quyền của ta không phải tự nhiên mà có. Nước ta có một Quốc hội do nhân dân bầu ra, một Chính phủ do Quốc hội chỉ định, một Quân đội phục tùng Chính phủ. Đó là một thành quả cũng không phải tự nhiên mà có.

Tôi kính mong Quí vị bỏ thời gian, nghiên cứu tường tận Báo cáo dự án khai thác bô-xít Tây Nguyên, các phản biện khoa học của nó, lắng nghe ý kiến cử tri và suy nghĩ đến sự tồn vong của đất nước, để rồi xây dựng quan điểm riêng của Quí vị, trình bày nó rõ ràng trong nghị sự của Quốc hội và chịu trách nhiệm về nó trước các cử tri. Tôi rất biết đây là việc khó, nhưng dù Quí vị muốn hay không muốn, nhân dân đã đặt niềm tin lên vai của Quí vị.

GS. TSKH Ngô Bảo Châu

Giáo sư toán học Đại học Paris 11, Pháp,

Thành viên của Institute for Advanced Study, Princeton, Mỹ.

Địa chỉ hiện tại:

School of Mathematics

Institute for Advanced Study

Einstein Drive

Princeton NJ 08540 U.S.A.

——————-

HC Mạng Bauxite Việt Nam biên tập
Nguồn:bauxitevietnam.info

1. http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/12/091213_prof_ngo_bao_chau.shtml

2. https://danluan.org/node/1417

Lúc viết thư này thì Ngô Bảo Châu đang ở Princeton, nay có dịp trở về, không biết có ai nhớ tới lá thư này không nhỉ?
Cũng có thể lúc viết thư này GS Châu chưa cập nhật đủ thông tin về lợi ích quốc gia trong dự án khai thác bauxite nên bị thế lực thù địch kích động.
Không biết lúc nói chuyện với GS Châu, họ có đề nghị GS đừng lôi cụ Giáp vào vấn đề này như với mình không ta??
Mất link lá thư trên Bauxite Việt Nam rồi!

MN

(*) Lời bài hát SAO CHƯA THẤY HỒI ÂM – Châu Kỳ

Nguồn: http://menam0.multiply.com/journal/item/312/312
http://boxitvn.blogspot.com/2010/08/thu-gui-i-may-lan-ma-hoi-am-chua-thay.html#more

Advertisements

3 phản hồi »

  1. XIN GỬI GS.NBC 1 “BỔ ĐỀ” MỚI NHƯ SAU:BÁM THEO LỀ LÀ VIỆC CỦA LOÀI SÚC VẬT/CỪU,VẬY NẾU KHÔNG CÓ TỰ DO THÌ CON NGƯỜI PHẢI ĐI HAY BÁM/BÒ NHƯ THẾ NÀO ?

    Phản hồi bởi HÈN SỸ — 24/08/2010 @ 3:35 sáng | Trả lời

  2. làm toán giỏi chưa hẳn đã làm chính trị giỏi, trí thức là cần cho quốc gia nhưng cũng có rất nhiều trí thức phản lại dân tộc. Thời nào cũng vậy. Thời thế, thế thời, thời phải thế .

    Phản hồi bởi Võ Tắc Thiên — 24/08/2010 @ 1:45 chiều | Trả lời

  3. (bam theo le la mot con cuu,khong phai la viec cua nguoi tu do),mot cau noi khong don gian,trong thoi ky dat nuoc ngon ngang ve nhieu mat,tu chinh tri den kinh te va doi song cua dan toc va dat nuoc viet nam co tram dieu tran tro.
    1/ve chinh tri thi dat nuoc dang dung truoc hiem hoa mat nuoc do be lu han cong thon tinh,duoc su dong thuan cua chinh the cong san cam quyen.bo mat ngu dan vung bien vn phai nhan lay cai nhung chet dau thuong,tau thuyen thi bi cuop doat,ngu dan thi bi bat giam cam de doi tien chuoc,truoc bon han cong banh truong xam lang,bao chi truyen thong cua nha nuoc cong san thi lang cam,luc luong hai quan canh giu bien thi bat dong,chinh phu cong san o dau ma khong thay duoc noi kho tram be cua ngu dan vung bien vn,
    2/ve kinh te tien thue cua nguoi dan ngheo kho dong cho nha nuoc khong phat sinh duoc loi ich cho xa hoi,cac tap doan kinh te chu luc(quoc doanh)da so dang dung truoc vuc tham,dien hinh nhu vinashin,ke dang tiep buoc vinashin se la tct than va khoang san vn hien dung ben bo vuc tham dang duoc be dang co tinh che dau,bat cu cong trinh dau tu lon nho nao cua dat nuoc, thi cong cham tre keo dai vi bi that thoat vat tu nguyen lieu tu 15%cho den 40%gia tri cong trinh,nhieu cong trinh chum mem nam cho von,tham chi co nhieu cong trinh cho dem ban vai chai sat vung . cong trinh nao cung bi co van de ve chat luong do chem bot vat tu nguyen lieu, quan chuc tu trung uong den dia phuong tham o vo vet thu loi bat chinh lam giau cho ca nhan va be dang,dat nuoc thi no nuoc ngoai ngap dau,bo mat dan tinh trong khon don co han.bao chi truyen thong cua nha nuoc cong san bi bit kin khong duoc dua tin (le phai).
    den thoi ky thong tin mang toan cau (internet)(le trai) nguoi dan moi biet duoc nhieu chuyen dong troi xay ra tren dat nuoc tu lau,nhung bi cong san che day bung bit.nao pham van dong ky van thu giao hoang sa cho han cong,hay le kha phieu ky ket hiep dinh bien nhuong gioi viet trung 1999-2000,lam mat ai nam quan va dat,bien, rung cua to quoc,trong thoi ky hoa nhap cung quoc te ma nguoi dan vn tu bac vao nam bi cuong quyen cuop doat dat dai ruong vuon tren khap ca nuoc oan thieng khong ke xiet, bao nhieu chuyen dan ap, khung bo,bat bo,ban giet ,danh dap nguoi dan vo toi den chet, xay ra hang ngay,neu khong bam theo bao chi (le trai) thi lay gi de da pha nhung cai ac,cai xau,cai bat nhan vo dao duc,nhu quan chuc tham o, dan ap de cuop dat dai ruong vuon cua nhan dan, loi dung chuc quyen ep buoc dam o voi nu sinh,vay xin tien si ngo bao chau cho biet ro y cua ong,bam theo le nao de khong la con cuu?va bam theo le nao de duoc lam nguoi tu do?tu do kieu gi ma anh khong biet phai trai, dep xau, thien ac thi o dau co tu do nhu vay ? neu ong ts khong theo le nao ca thi lay tai lieu hoc tap o dau ra? , cho ngo bao chau hoc tap de tro thanh tien si,moi hien tuong co khong tren the gian nay dieu la vo thuong,co va khong la do duyen nghiep,neu ngo bao chau o vn thi co la tien si ngo bao chau khong,?mot can binh quai ac,mot cai chet theo sinh lao binh tu thi o dau de (co)tien si ngo bao chau,moi hinh tuong cua the gian la huu han,cai ma con nguoi can de tao cho xa hoi loai nguoi ngay cang thang tien hon la chan thien my, moi pha tru duc vong den toi thap hen,de 60 nam cua mot doi nguoi co duoc doi song hanh phuc hon thi phai bam vao su that,va con nguoi se co tu do hon khi trong moi truong xa hoi moi nguoi dieu la thien tri thuc cua nhau./.

    Phản hồi bởi h2saigon — 25/08/2010 @ 4:34 chiều | Trả lời


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: