Hoàngquang’s Blog

09/08/2010

Những đại dự án FDI vốn ảo: Chất lượng thấp do ganh đua, giật thành tích

Filed under: Kinh tế — hoangquang @ 4:29 sáng
Tags:

04/08/2010
Những đại dự án FDI vốn ảo

Cận cảnh dự án 16 tỷ USD
*
Đăng ký dự án tỷ đô rồi chuyển nhượng
Một tỉnh, nhiều dự án tỷ USD treo
**

TP – “Từ năm bảy năm nay, chất lượng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam thấp, do bị lợi dụng, chạy đua để có những con số đẹp” – Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc của Invest Consult Group (doanh nghiệp chuyên tư vấn về FDI), cảnh báo.

Buông lỏng thẩm định
Ông đánh giá thế nào về chất lượng FDI vào Việt Nam những năm gần đây?
Chất lượng FDI vào Việt Nam những năm qua không tốt bằng những năm trước đây. Do quan niệm về FDI bắt đầu có vấn đề từ dăm bảy năm trở lại đây. Đặc biệt từ khi chúng ta phân cấp, phân quyền quyết định các dự án cho lãnh đạo các tỉnh, TP.
Hiện nay, có thể nói, ở Trung ương trong con mắt của cơ quan quản lý nhà nước, FDI là một khát vọng về sự phát triển, về sự đòi hỏi cần phải có nguồn vốn, dự án để làm đẹp bức tranh thống kê về sự phát triển kinh tế nói chung.
Đối với địa phương, nhiều nơi cũng mắc bệnh thành tích, để có những con số phục vụ việc thi đua giữa người đứng đầu các chính quyền địa phương với nhau. Chính vì thế, người ta ít đếm xỉa đến nội dung, chất lượng dự án, tạo sự chểnh mảng trong việc thẩm định chất lượng đầu tư, độ tin cậy của dự án.
Ông có thể nói rõ hơn nguyên nhân khiến chất lượng các dự án FDI vào Việt Nam bị giảm sút, dù về mặt con số các dự án, số vốn đăng ký vẫn tăng mạnh?
Chất lượng giảm do chúng ta không quan niệm đúng về đầu tư nước ngoài. Ở giai đoạn đầu tiên về thu hút FDI, các dự án khi vào Việt Nam đều được cân nhắc, thẩm định kỹ về kinh tế, chính trị, ngoại giao… Những vấn đề an ninh quốc phòng được xem xét rất kỹ trong từng dự án, kể cả ở những dự án có vốn đầu tư chỉ 1 triệu USD.
Còn nay, có thể thấy chúng ta phần nào chịu ảnh hưởng của bệnh thành tích. Chúng ta không phân tích một cách cặn kẽ dự án đầu tư như một đối tượng kinh tế nữa mà phân tích như một công cụ tạo ra tăng trưởng. Khi có dự án, việc thẩm định không kỹ, chưa kể khi đã phân cấp, bản thân các tỉnh, TP cũng chưa có cơ quan chuyên môn và đội ngũ cán bộ có đủ năng lực để có thể thẩm định được.
Nhưng Chính phủ không thể ôm việc mãi được, nhất là trong bối cảnh thực hiện cải cách hành chính, thưa ông?
Thực ra, không phải gần đây mới phân cấp. Trước đây chúng ta cũng có phân cấp, những dự án nằm trong khu công nghiệp do ban quản lý khu công nghiệp và chính quyền địa phương cấp giấy phép, thậm chí cả cung cấp dịch vụ để hoàn tất việc cấp phép.
“Do sự thi đua phát triển của các địa phương dẫn đến Chính phủ không đủ thời gian để thẩm định, hay nói cách khác các cơ quan của Chính phủ không đủ thời gian và không nỡ lòng thẩm định quá chặt chẽ để mang tiếng cản trở sự phát triển của các địa phương” – Ông Nguyễn Trần Bạt
Khu công nghiệp Đồng Nai là ví dụ về sự tiên phong của các khu công nghiệp trong việc tự quản cấp giấy phép. Tuy nhiên, sự phân cấp ấy được làm theo quy trình bài bản.
Nhưng đến gần đây mọi việc không còn đơn giản như thế nữa. Các dự án khổng lồ, những dự án sử dụng tới hàng nghìn hécta đất đều không qua con đường thẩm định chuyên nghiệp nữa.
Việc có một số dự án FDI khổng lồ thất bại là do chúng ta nôn nóng, bỏ qua một bước rất quan trọng trong kêu gọi đầu tư là không chỉ thẩm định trực tiếp chủ đầu tư mà còn phải thẩm định qua các developers (người phát triển dự án). Quá trình kêu gọi đầu tư là một quá trình chuyên nghiệp.
Trên thế giới có danh sách các developer, có uy tín trong kêu gọi đầu tư như Nomura, Richard Ellis… Các đơn vị này không phải là những người có vốn để thỏa mãn nhu cầu phát triển của một dự án nhưng lại là một tổ chức có uy tín để tổ chức một cộng đồng các nhà đầu tư. Chính họ khi kêu gọi nhà đầu tư đã phải tự thẩm định, trước khi giới thiệu cho nước sở tại. Và thường thì họ phải tự biết chọn nhà đầu tư chất lượng, để giữ uy tín của mình.
Việc thẩm định các dự án FDI hiện đang “có vấn đề”, cụ thể ra sao?
Kinh nghiệm cho thấy, những ai bỏ tiền quá 100 triệu USD một cách dễ dãi, dứt khoát không phải là nhà đầu tư thật. Việt Nam chưa phải là quốc gia khiến bất kỳ người giàu có trên thế giới nào cũng dễ dàng bỏ quá 100 triệu USD để đầu tư.
Tất cả những ai đưa ra cam kết đầu tư 100 triệu USD trở lên là Nhà nước phải thẩm định kỹ càng. Có những vùng đất người ta bỏ ra 10 tỷ USD không cần phải bàn. Nhưng có những đất nước người ta bỏ 10 triệu USD ra đầu tư là phải thận trọng, thẩm định kỹ càng.
Việc thẩm định dự án 10 triệu USD, 100 triệu USD hay 1 tỷ USD quy trình như nhau. Đã có thời kỳ Bộ KH&ĐT yêu cầu nếu không có xác nhận của các ngân hàng về số vốn hay tiền đọng trên tài khoản của công ty đó, không có cam kết của ngân hàng cấp vốn cho dự án thì sẽ không được cấp phép. Giờ chúng ta bỏ qua việc này.
Có ý kiến cho rằng, sở dĩ chất lượng FDI vào Việt Nam thấp là do chúng ta không có định hướng cụ thể, nên gần như nhà đầu tư nào vào cũng được chào đón?
Đúng là có hiện tượng như vậy. Vì các tỉnh ganh đua nhau. Có một người bạn của tôi ở Hưng Yên khi gặp khoe tỉnh em phấn đấu vào câu lạc bộ 1.000 tỷ (thu thuế), sau này là 10.000 tỷ… Dần dần trong xã hội sẽ tạo ra sự chạy đua phát triển không có mục tiêu và đến lúc nào đó sẽ dẫn tới phát triển nóng một cách không điều chỉnh được. Đây là điều Trung Quốc đã gặp phải.
Xem lại việc phân cấp
Theo ông, để nâng cao chất lượng thu hút các dự án FDI vào Việt Nam, chúng ta phải làm gì?
Phải xác định lại, tổ chức lại quy trình thẩm định các dự án dựa trên kế hoạch phát triển nền kinh tế. Tức là phải có kế hoạch tổng thể phát triển từng ngành kinh tế. Hạn chế đến mức tối đa có thể bệnh thành tích, làm hại đến sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, đồng thời nghiên cứu lại chế độ phân cấp. Đến tỉnh thì làm bao nhiêu, động chạm bao nhiêu tài nguyên đất đai, tín dụng… trên mức đó là thuộc về quyền của Chính phủ.
Tất cả các giới hạn đó đều phải thuộc quyền kiểm soát của Quốc hội, chứ không phải như hiện nay Quốc hội chỉ quyết định, giám sát dự án trên 35.000 tỷ đồng (bằng vốn ngân sách). Các bộ ngành phải làm tốt vai trò cố vấn, thẩm định kỹ thuật trên các tiêu chí: Có khuyến khích sử dụng lao động địa phương, chuyển giao công nghệ…
Nếu quyết định chọn nhà đầu tư sai, lãng phí sẽ rất lớn. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định trách nhiệm của người đứng đầu trong lĩnh vực này?
Ở đây không chỉ lĩnh vực thu hút FDI, mà rất nhiều lĩnh vực khác chưa có quy định của pháp luật về trách nhiệm của người đứng đầu. Ở lĩnh vực này trách nhiệm của những người đứng đầu ở mọi cấp cần sớm được quy định bằng luật pháp.
Cảm ơn ông.
Bá Kiên – Phạm Tuyên

Giải ngân FDI chỉ đạt hơn 30%
Theo thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT), tính đến cuối năm 2007, sau 20 năm (1988-2007), cả nước có hơn 9.500 dự án đầu tư nước ngoài được cấp phép đầu tư với tổng vốn đăng ký khoảng 98 tỷ USD (kể cả vốn tăng thêm). Trong đó, lĩnh vực công nghiệp và xây dựng có tỷ trọng lớn nhất với 5.745 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký hơn 50 tỷ USD.
Phong Cầm


http://www.tienphong.vn/Kinh-Te/508713/Chat-luong-thap-do-ganh-dua-giat-thanh-tich.html

29/07/2010
Những đại dự án FDI vốn ảo
TP – Lâu nay, Việt Nam thực hiện cải cách nhiều chính sách nhằm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI, phát triển kinh tế đất nước. Trong số ấy, không ít dự án được nhà đầu tư nước ngoài đăng ký lên tới cả chục tỷ USD. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư, sau khi được giao đất, họ chỉ có vốn mồi tượng trưng, nhiều dự án có nguy cơ đổ bể.

Xe chở đất nối đuôi nhau vào khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương (Hà Tĩnh) . Ảnh: Phong Cầm
Bài 1: Nguy cơ đổ bể dự án 16 tỷ USD
Một dự án FDI tại Khu Kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh, có tổng vốn đầu tư tới 16 tỷ USD, được hoan hỉ chào đón. Tỉnh Hà Tĩnh cũng đã dốc lực giải phóng hàng ngàn hộ dân, nhường đất cho dự án. Tuy nhiên, dự án đang có nguy cơ đổ vỡ, khi mà chủ đầu tư vừa có văn bản gửi các cơ quan Chính phủ, đưa hàng loạt yêu sách, trong đó có đề nghị được vay vốn ngân hàng trong nước… Nếu không được đáp ứng, dự án đổ bể.
Bánh vẽ?
Chủ đầu tư dự án trên là Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (Đài Loan). Theo giấy chứng nhận đầu tư do Ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng cấp ngày 12-6-2008, dự án có tên gọi Khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh.
Dự án có quy mô chiếm đất nhiều ngàn héc-ta. Theo nội dung dự án, chủ đầu tư sẽ xây dựng cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương và nhà máy luyện thép quy mô 15 triệu tấn/năm. Tổng quy mô đầu tư là 16 tỷ USD.
Theo thuyết minh của chủ đầu tư, khi đi vào hoạt động, dự án giải quyết việc làm trực tiếp cho 10.000 người. Đồng thời sẽ tạo công ăn việc làm cho khoảng 100.000 lao động các ngành sản xuất liên quan trong thời gian hoạt động của dự án là 70 năm, có thể tăng thêm các khoản thu cho Chính phủ Việt Nam từ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, tổng cộng lên đến trên 30 tỷ USD.
Chủ đầu tư cho biết, sau khi được Thủ tướng Chính phủ tham dự lễ động thổ ngày 6-7-2008, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh Hà Tĩnh, đến nay chủ đầu tư đã được giao 1.396 ha đất liền, 1.293 ha mặt biển.

Hiện nay, phía chủ đầu tư của Đài Loan đã tập trung 300 kỹ sư để tiến hành các công tác như thiết kế cảng, bố trí tổng sơ đồ nhà máy gang thép, mua thiết bị, quy hoạch xây dựng công trình, đang triển khai tích cực các mặt. Dự tính sau khi giao đất, chủ đầu tư sẽ hút cát san nền, xây dựng cảng và nhà máy gang thép.
Những yêu sách bất ngờ
Một đại dự án đầu tư vào một tỉnh nghèo như Hà Tĩnh, được chào đón là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, khi dự án còn trong giai đoạn khởi đầu thì chủ đầu tư là Cty TNHH Gang thép Formosa Hà Tĩnh có văn bản gửi các cơ quan: Công Thương, Kế hoạch&Đầu tư, Tài chính; Ngân hàng Nhà nước, UBND tỉnh Hà Tĩnh, đề nghị “giúp đỡ, giải quyết những khó khăn vướng mắc trong quá trình đầu tư dự án”, nhưng nội dung của những kiến nghị đó như những yêu sách. Vì theo chủ đầu tư, nếu không được đáp ứng“dự án không thể thực hiện được”.
Theo chủ đầu tư, dự án “Khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh” tuy do doanh nghiệp tư nhân thực hiện nhưng lại là dự án kinh tế trọng điểm quốc gia.
Đầu tiên, chủ đầu tư kiến nghị cho phép dự án đầu tư không phải áp dụng quy định “Hạn mức tín dụng ngân hàng nước ngoài từ 15% vốn chủ sở hữu của ngân hàng mẹ tại nước ngoài thành 15% vốn chủ sở hữu của chi nhánh ngân hàng tại Việt Nam”.

Nếu chủ đầu tư FDI không có thực lực, chỉ đi lấy dự án rồi sau đó huy động vốn trong nước thì tính rủi ro rất cao. Đó là chưa kể đến việc chủ đầu tư chiếm dụng tài sản quốc gia như đất đai, người nông dân bị ảnh hưởng, vấn đề lao động…
TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam

Bởi theo chủ đầu tư, giai đoạn 1 dự án cần 8,9 tỷ USD, trong đó vốn tự có của doanh nghiệp chỉ 2,7 tỷ USD. Còn lại 6,2 tỷ USD, chủ đầu tư sẽ phải vay của các ngân hàng trong và ngoài nước. Tính bình quân, mỗi năm (3 năm thực hiện giai đoạn 1), chủ đầu tư phải vay hơn 2 tỷ USD.
Sở dĩ chủ đầu tư đề nghị thay đổi hạn mức tín dụng, vì nếu không họ sẽ không thể vay được những khoản lớn cả tỷ USD của ngân hàng (vì vốn chủ sở hữu của ngân hàng có hạn). “Nếu dự án này không thể được miễn áp dụng hạn mức nêu trên sẽ dẫn đến việc huy động vốn gặp khó khăn, khiến dự án không thể thực hiện được”, chủ đầu tư khẳng định.
Cần lưu ý, đây là dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tuy nhiên, nhìn vào cơ cấu vốn như trên, nếu được cơ quan chức năng của Việt Nam chấp nhận, sẽ dẫn đến dự án ngoại dùng vốn nội. Như vậy, mục đích thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của dự án đổ bể.
Ngoài ra, trong bản kiến nghị trên, nhà đầu tư Đài Loan này còn đề nghị được xét hàng loạt ưu đãi khác. Lấy lý do đây là dự án trọng điểm quốc gia, Formosa đề nghị “cho phép dự án được miễn 10% thuế nhà thầu đối với các khoản lãi vay từ các tổ chức tín dụng nước ngoài”; Sau 3 năm dự án sẽ bắt đầu đi vào hoạt động, phải nhập khẩu quặng sắt, than luyện kim và các loại nguyên liệu khác từ nước ngoài, nên khoản ngoại tệ phải chi trả hằng năm khoảng 2,86 tỷ USD.
Ngoài khoản ngoại tệ doanh nghiệp tự có, lượng ngoại tệ thiếu dự tính mỗi năm từ 1 đến 1,5 tỷ USD. Doanh nghiệp đề nghị cung cấp cho dự án lượng ngoại tệ có được từ việc thay thế nguyên liệu nhập khẩu, cung cấp cho dự án sử dụng; Cho phép được miễn thuế nhập khẩu các loại nguyên vật liệu, vật tư tiêu hao phục vụ dự án trong toàn bộ quá trình kinh doanh…
Còn nữa
Nhóm PV

TS Trần Đình Thiên: Trái chủ trương thu hút vốn FDI

Hiện nay, có hiện tượng một số doanh nghiệp nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam theo hình thức vốn mồi. Sau khi có được thủ tục để làm dự án, họ tiến hành vay vốn trong nước. Chuyện kinh doanh vay vốn là bình thường nhưng đi đầu tư trực tiếp vào nước người ta mà lại vay vốn từ trong chính nước đó để làm thì đây là chuyện hơi ngược, trái với chủ trương thu hút đầu tư nước ngoài trực tiếp.
Doanh nghiệp này thế chấp thế nào để vay được khoản tiền đó thì là việc của ngân hàng, họ sẽ phải tự tìm hiểu. Nhưng về mặt nguyên tắc, là doanh nghiệp FDI thì phải mang vốn vào và họ vay vốn ở đâu chúng ta không cần biết, nhưng không phải vốn ở Việt Nam. Nếu tôi lấy vốn có sẵn ở Việt Nam thì cần gì phải đi thu hút vốn nước ngoài. Trong cách làm của ta phải tính kỹ nếu không doanh nghiệp trong nước đang cần vốn lại không có. Đây là điều cần hết sức lưu ý.
Ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam: Những đề xuất chưa từng có

Đây là lần đầu tiên có trường hợp doanh nghiệp FDI vào Việt Nam để thực hiện dự án thép phải kêu gọi vay vốn từ trong nước. Ở đây có khả năng là năng lực thực sự của nhà đầu tư chỉ có thế thôi. Trong ngành thép từ trước đến nay, chưa có đơn vị nào đề nghị được hỗ trợ vốn vay nhiều như vậy cả. Đăng ký vốn đầu tư nhiều như vậy nhưng họ chưa làm được nhiều mà đã phải vay vốn từ trong nước là không ổn.
Việc Formosa đề xuất được miễn thuế nhập khẩu nguyên vật liệu suốt đời dự án cũng là đề xuất chưa từng có. Doanh nghiệp có thể cứ đề nghị còn giải quyết hay không là do các bộ ngành và Chính phủ. Nếu Chính phủ giải quyết cho trường hợp này thì sẽ đụng đến một loạt các dự án khác. Họ cũng sẽ đòi như vậy. Nếu nhìn vào cả đời dự án thì số tiền miễn thuế sẽ là rất lớn.

Phạm Tuyên
Ghi

http://www.tienphong.vn/Thoi-Su/508155/Nhung-dai-du-an-FDI-von-ao.html

Những đại dự án FDI vốn ảo: Bài 2
Cận cảnh dự án 16 tỷ USD

30/07/2010

TP – Ngày 28-7, phóng viên Tiền Phong có mặt tại cảng Vũng Áng, đặt chân lên siêu dự án 16 tỷ USD- Khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh.
Sau hơn hai năm khởi công (6-7-2008), siêu dự án hiện vẫn chỉ là những đống cát, đá trơ trọi giữa đồng không mông quạnh. Còn hàng ngàn người dân nghèo nhường đất cho dự án lâm cảnh không công ăn việc làm, khó khăn đủ thứ.

Những gia đình ở xã Kỳ Lợi (Kỳ Anh-Hà Tĩnh) phá cả nhà cửa nhường đất cho dự án của Formosa, dựng lán ở tạm tại khu tái định cư. Ảnh: Phong Cầm
Nỗi niềm dân tái định cư
Huyện nghèo Kỳ Anh (Hà Tĩnh) những ngày cuối tháng 7 mưa nắng thất thường. Đã mưa thì dầm dề, khi nắng thì cháy rát mặt người, vì gió Lào. Từ thị trấn Kỳ Anh, chúng tôi ngược rừng về với người dân nghèo Kỳ Lợi tại Khu tái định cư Dự án Formosa thuộc địa bàn xã Kỳ Trinh.

Trước khi lên đây, cán bộ huyện, xã đến tận nhà động viên người già sẽ được bố trí việc làm phù hợp, thanh niên được học nghề, nhưng đến nay chưa thấy gì. Nay về chỗ ở mới, gặp muôn vàn khó khăn vì không có đất sản xuất nhưng không biết kêu ai. Là dân nghèo, chúng tôi giống như con cóc ngắn cổ kêu trời không thấu – Ông Lê Xuân Vẽ, người dân nhường đất cho dự án của Formosa

Sau cơn mưa, con đường dẫn vào khu tái định cư đất đỏ lầy lội. Trước mặt chúng tôi là Khu tái định cư với hàng trăm căn nhà đang xây dựng dang dở. Nhìn từ xa, Khu tái định cư như một công trường lớn đang thi công. Có nhiều căn nhà đã xây xong phần thô nhưng không thấy người dân đến ở; trong khi hệ thống đường, điện, nước… đến nay vẫn chưa hoàn thiện nên việc xây dựng càng khó khăn hơn.
Những ngày này, chuyện thời sự của người dân nơi đây vẫn quanh quẩn với vấn đề tới đây sẽ làm gì để sống, khi mà tiền Nhà nước hỗ trợ, đền bù đã chi hết vào việc xây nhà.
Vợ chồng ông Lê Xuân Vẽ (65 tuổi) và Mai Thị Minh (62 tuổi) cho biết, gia đình ông được Nhà nước đền bù 300 triệu đồng. Trước đây, ông ở thôn 1 (xã Kỳ Lợi) quanh năm gắn bó với nghề biển và làm nông. Hằng ngày đi biển cũng kiếm được chút tiền; cộng với 7 sào ruộng thu hoạch mỗi vụ cả tấn thóc nên cuộc sống không đến nỗi khó khăn.
“Tiền đền bù đã chi hết vào việc xây nhà nhưng vẫn chưa xong. Lên khu tái định cư, chỉ được cấp 400m2 đất làm nhà ở, không có đất để trồng trọt, chăn nuôi. Lắm lúc nhớ biển, nhớ đồng nhưng không biết phải làm sao. Không biết khi tiêu hết tiền đền bù, lấy gì sống…”, ông Vẽ buồn rầu.
Chúng tôi lân la đến các gia đình khác ở Kỳ Trinh. Lúc đầu nhiều người nhìn chúng tôi với ánh mắt nghi ngờ. “Lại cán bộ đến tuyên truyền, tiền hết, gạo hỗ trợ chưa có còn đến làm gì nữa chứ” – bà Lê Thị Chiến, nói vọng từ trong nhà.
Bà Chiến kể: Nhà tôi được đền bù 340 triệu đồng. Từ khi chuyển lên khu tái định cư, số tiền trên đã hết sạch, hai đứa con đang chưa có việc làm cố định.
“Hồi chưa lên khu tái định cư, cả nhà đi biển mỗi ngày cũng kiếm được vài trăm ngàn, không phải lo cơm áo gạo tiền như hiện nay. Nhiều người nói với chúng tôi rằng khi lên đây, đàn bà được vào làm công nhân trồng rau, con cái được đi học. Đàn ông trên 60 tuổi, đàn bà trên 55 tuổi được hỗ trợ mỗi tháng 15kg gạo, đến nay cũng chưa thấy gạo mô”, bà Chiến nói.
Nhiều người dân tại khu tái định cư dự án Formosa khi gặp chúng tôi cũng bày tỏ sự lo lắng về tương lai. Từ chuyện học hành của con cháu cho đến chuyện làm gì để sinh sống khi nơi đây xung quanh chỉ có đồi núi, đất đá khô cằn…
Khởi công 2 năm, vẫn chỉ là bãi đất trống
Rời khu tái định cư, chúng tôi xuôi về biển, nơi dự án Formosa đang triển khai. Mặc dù 4 xã thuộc diện di dời của huyện Kỳ Anh đã bàn giao mặt bằng gần hết cho chủ đầu tư nhưng các hạng mục công trình của dự án Formosa vẫn chưa có gì.

Cả một vùng đất rộng mênh mông nối dài giữa bốn xã Kỳ Lợi, Kỳ Phương, Kỳ Liên, Kỳ Long vẫn chỉ thấy toàn đất và cát. Ngăn đôi giữa khu vực xây dựng khu gang thép chỉ có một đoạn mương do chủ đầu tư xây dựng để ngăn nước, cũng trong tình trạng nham nhở, sơ sài.
Ông Chu Văn Tuỵnh – Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Lợi cho biết, toàn bộ người dân thuộc diện di dời của thôn 1 và 1/3 của thôn 2 đã di dời lên khu tái định cư để lấy đất giao cho dự án Formosa. Theo ông Tuỵnh, đến thời điểm này, chủ đầu tư mới tiến hành thăm dò địa chất, làm mương thoát nước, xây dựng nhà ký túc xá cho cán bộ công nhân.
“Phát triển kinh tế xã hội cần phải CNH-HĐH và cần xây dựng nhiều dự án lớn là tất yếu. Khi đề xuất làm dự án Formosa, chính quyền và nhân dân xã Kỳ Lợi hoàn toàn đồng tình. Tuy nhiên, điều chúng tôi lo lắng là người dân sau đó phải làm gì để ổn định cuộc sống, việc đào tạo nghề cho con em địa phương thế nào…”, ông Tuỵnh băn khoăn.
Cũng theo ông Tuỵnh, nếu xảy ra trường hợp dự án Formosa đổ bể, người dân xã Kỳ Lợi và ba xã Kỳ Phương, Kỳ Long, Kỳ Liên sẽ mất lòng tin nơi cán bộ. Mới đầu khi nghe tin có dự án nhà máy thép của Formosa, người dân cũng không tin vì chủ đầu tư lấy đất nhiều quá.
Việc lấy đất nhiều, sợ dự án sẽ không khả thi. Nhưng về sau, được tỉnh và huyện tuyên truyền, nhà đầu tư cũng làm mạnh nên người dân Kỳ Lợi đã đồng ý di dời với mong muốn dự án sớm thành hiện thực, đem lại lợi ích cho người dân nghèo.

Phó Ban Quản lý Khu kinh tế Vũng Áng-Nguyễn Đình Vận:
Tôi không biết năng lực tài chính của chủ đầu tư
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đình Vận – Phó Ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) cho biết: Đến thời điểm này, cơ bản đã bàn giao mặt bằng gần 3.200 ha thuộc 5 xã (Kỳ Lợi, Kỳ Phương, Kỳ Liên, Kỳ Long, Kỳ Thịnh thuộc huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh) cho chủ đầu tư. Trong đó có 600 ha đất ở, còn lại là đất nông nghiệp.
Để có mặt bằng dự án, chính quyền đã phải di dời 2.200 hộ dân. Để có tiền đền bù, giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa vay vừa xin Chính phủ hỗ trợ khoản ngân sách 2.500 tỷ đồng, trong đó 1.500 tỷ đồng dùng để đền bù di dân, giải phóng mặt bằng và 1.000 tỷ đồng còn lại là để xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng, đào tạo nghề cho người dân…
Ông Vận cho biết thêm, (36 tháng) kể từ khi bàn giao mặt bằng sạch, dự án Formosa sẽ triển khai lắp đặt nhà máy để sản xuất. Theo kế hoạch, đến 30-7-2010, việc bàn giao mặt bằng sẽ hoàn thiện. Việc đào tạo nghề cho người dân tái định cư sẽ thế nào trong khi họ đã mất hết tư liệu sản xuất?
Ông Vận cho biết, đến thời điểm này đã thống kê được số lao động cần đào tạo. UBND huyện Kỳ Anh cũng đã tiến hành nhập Trung tâm Giáo dục Hướng nghiệp Dạy nghề Kỳ Anh vào Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Kỳ Anh để tập trung dạy nghề cho con em các hộ dân liên quan dự án Formosa. Đến thời điểm này, đã mở được hai lớp may công nghiệp và gò hàn cho 120 con em thuộc hộ phải di dời.
Khi được PV phản ánh việc hiện nay Tập đoàn Formosa đang đưa ra những kiến nghị với Chính phủ để được vay vốn và giảm thuế các mặt hàng nhập khẩu phục vụ hoạt động dự án sau này, ông Vận cho rằng đây là dự án trọng điểm quốc gia nên chắc các bộ, ngành cũng đã nghiên cứu kỹ năng lực tài chính của chủ đầu tư rồi mới cấp phép.
Việc triển khai dự án cũng do nhà thầu phía Đài Loan làm nên họ đã chi những khoản nào cũng không biết. “Còn về năng lực tài chính của tập đoàn này, tôi không được tham gia nên không biết, việc này phải hỏi Trưởng ban Quản lý dự án Khu kinh tế Vũng Áng Võ Kim Cự (hiện là Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh – PV)” – Ông Vân nói.
Vì Formosa là dự án trọng điểm quốc gia nên đã được UBND tỉnh dành nhiều ưu đãi hơn so với các dự án khác. “Nếu một nhà đầu tư nước ngoài vào mà năng lực tài chính có hạn thì không thể thực hiện được. Có thể họ thấy mình ưu đãi nhiều nên đưa ra nhiều yêu sách hơn” – ông Vận nói. P.C – M.T

Còn nữa
Nhóm PV
http://www.tienphong.vn/Thoi-Su/508278/Can-canh-du-an-16-ty-USD.html

31/07/2010
Những đại dự án FDI vốn ảo – Bài 3
Đăng ký dự án tỷ đô rồi chuyển nhượng

TP – Cách đây bốn năm, một dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Khu Kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi), với số vốn đăng ký hơn 1 tỷ USD. Tuy nhiên, thay vì vào để đầu tư, chủ đầu tư Đài Loan đã sang nhượng nhiều lần…

Sau gần 4 năm, dự án nhiều tỷ USD này mới giải ngân được hơn 38 triệu USD (trong ảnh đến hết tháng 7-2010, dự án mới đóng được hơn 1.200 cọc móng) . Ảnh: Trí Quân
Xí phần
Ngày 8-9-2006, Tập đoàn Tycoon Worldwide Group (Đài Loan) chính thức được cấp giấy phép đầu tư dự án Nhà máy thép Guang Lian – Dung Quất công suất 5 triệu tấn thép tấm, cuộn cán nóng, cuộn cán nguội/năm.
Ngay từ khi chủ đầu tư được phép lập dự án này, nhiều chuyên gia đã cảnh báo về tính khả thi của dự án, bởi năng lực đầu tư, cả về tài chính và công nghệ của tập đoàn này thấp. Bởi ngay từ khâu viết đề án đã phi thực tế, khi chủ đầu tư chỉ bỏ ra 1,056 tỷ USD nhưng lại xây nhà máy có công suất tới 5 triệu tấn/năm.
Theo các chuyên gia, với số tiền trên, kể cả sử dụng công nghệ và thiết bị được cho là rẻ của Trung Quốc cũng không thể thực hiện được.
Tài liệu của Giáo sư Nozomu Kawabata, Đại học Tohoka (Nhật Bản) tháng 8-2007, khi phân tích về số vốn đầu tư của Tycoon trong Liên hợp thép này đã nêu dẫn chứng: Ngay tại Trung Quốc để làm dự án quy mô như vậy cũng cần số vốn gấp hơn 2 đến 3 lần số vốn mà tập đoàn này đăng ký đầu tư vào Việt Nam. Điển hình như Ningbo Iron and Steel xây dựng liên hợp 4 triệu tấn/năm cần tới 2,18 tỷ USD; Tập đoàn An Sơn xây dựng liên hợp 5 triệu tấn/năm cần 3,4 tỷ USD.
Ngoài ra, các chuyên gia và Hiệp hội Thép Việt Nam còn cảnh báo cơ quan chức năng, ngay từ thời điểm đó Tycoon chỉ là sản xuất thép dây quy mô nhỏ ở Đài Loan và Thái Lan đã không sở hữu công nghệ sản xuất gang thép và thép tấm, thép cuộn cán nóng và cán nguội.
Tuy nhiên, những cảnh báo trên không được lưu tâm. Sau đó, Tycoon vẫn được cấp chứng nhận đầu tư, được nhận hơn 300 ha đất mặt bằng trong Khu Kinh tế Dung Quất.
Thực tế sau đó, ngay khi làm xong thủ tục, nhận đất, Tycoon nhượng 40% cổ phần cho Jinnan (Tế Nam, Trung Quốc). Sau khi nhận chuyển nhượng, Công ty Jinnan cũng không triển khai dự án. Hai năm sau, dự án lại được sang tên cho E-United 90%. Tycoon lúc này chỉ giữ 10% và tổng vốn đầu tư dự án được điều chỉnh lên 3 tỷ USD. Đến ngày 18-7-2008, dự án phải chuyển đổi Giấy chứng nhận đầu tư đến lần thứ tư.
Tới tháng 3-2008, dự án mới làm lễ động thổ, khởi công xây dựng. Gần một năm sau, tới tháng 12-2009 mới làm công tác chuẩn bị đầu tư. Dù đăng ký rồi nâng vốn đầu tư lên tới 3 tỷ USD. Sau đó chủ đầu tư lại đề nghị nâng tổng vốn đầu tư lên 4,5 tỷ USD và nâng công suất lên 7 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, sau hơn 4 năm, đến tháng 5-2010, nhà đầu tư Công ty TNHH Guang Lian Steel Việt Nam (thuộc E-United) mới giải ngân được 38,5 triệu USD để thực hiện dự án.
Dự án có thành hiện thực?

Đề nghị tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu đối tác Đài Loan cam kết thực hiện tiến độ đã lập trong luận chứng. Theo nhận định của Hiệp hội Thép Việt Nam, việc Công ty Guang Lian xin điều chỉnh để giữ đất, giữ dự án nhưng không rõ ý đồ triển khai xây dựng

Trích văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ của Hiệp hội Thép Việt Nam
Dù đã qua tay khá nhiều chủ nhưng cho tới nay, dự án FDI này chưa biết có thành hiện thực. Ngày 28-6-2010, Hiệp hội Thép có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, chỉ ra những bất hợp lý trong các báo cáo của Công ty TNHH Guang Lian Steel Việt Nam quanh việc xin điều chỉnh cơ cấu sản phẩm của dự án cũng như xác định lại số tiền thực chi cho dự án tính đến nay.
Thứ nhất, theo Hiệp hội Thép, nếu tăng công suất thêm 2 triệu tấn/năm nhưng lò cao của nhà máy chỉ tăng 50m3 (từ 4.300 m3 lên 4.350 m3) nên điều này là không thể được. Trong khi đó dung tích lò chuyển lại bị rút đi quá nhiều. Từ 3 lò 180 tấn/mẻ (tổng công suất 540 tấn) rút còn 2 lò 230 tấn/mẻ (tổng công suất 460 tấn).
Việc xây dựng 4 trạm biến áp 115 KW là quá nhỏ, không phải là biến áp cho liên hợp luyện kim. Ngay cả số diện tích đất tăng thêm cho dự án (tăng 24 ha) là không thực tế. “Với những giải trình thay đổi về mặt kỹ thuật của Công ty Guang Lian, Hiệp hội thấy rằng không có khả năng tăng công suất từ 5 triệu tấn/năm lên 7 triệu tấn/năm và việc tăng vốn từ 3 tỷ USD lên 4,5 tỷ USD cũng chỉ gây ảo tưởng công trình có vốn đầu tư hoành tráng, mà thực chất chỉ là để kéo dài thời gian”- Hiệp hội Thép đánh giá.
Theo ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, qua theo dõi cả quá trình hình thành và triển khai dự án, Hiệp hội nhận thấy nhà máy Liên hợp Dung Quất có quá nhiều lần thay đổi chủ đầu tư và vốn đầu tư.
Theo đánh giá, việc tăng vốn đầu tư trong giai đoạn kinh tế thế giới đang khó khăn như hiện nay, đầu tư và liên hợp thép ở Việt Nam đối với các tập đoàn Đài Loan là không dễ dàng.
Trong khi triển khai dự án quá chậm, Hiệp hội đề nghị Bộ Công Thương và tỉnh Quảng Ngãi điều tra kỹ lưỡng năng lực tài chính thực tế của Công ty TNHH Guang Lian Steel Việt Nam, những công việc đã làm với các công ty cung ứng công nghệ và thiết bị trước khi quyết định cho điều chỉnh dự án hay không.
Nhóm PV

Chủ đầu tư nói gì?
Ngày 30-7, PV Tiền Phong có mặt tại công trường dự án Nhà máy thép Guang Lian Dung Quất. Khởi động lại dự án sau thời gian dài trì trệ, việc đóng những chiếc tim cọc móng đầu tiên được tiến hành từ ngày 22-3-2010.
Đến thời điểm này đã hoàn thành trên 1.200 tim cọc (đường kính 600-800 mm, sâu 25-30 m), trong đó có nhiều cọc ngầm tại các khu vực lò gió nóng, khu vực 3,4 thuộc lò luyện cốc, đang tiến hành tiếp tại khu vực lò chuyển thuộc xưởng luyện thép và khu vực xưởng thiêu kết. Hạng mục này gồm khoảng 30.000 – 40.000 tim cọc, chủ đầu tư dự kiến đến cuối tháng 12 – 2010 sẽ hoàn thành.
Theo Chủ tịch kiêm TGĐ Công ty TNHH Guang Lian Steel (Việt Nam) – ông Hsueh Hung Yi (Đài Loan), dự án đã hoàn thành khoảng 22 hồ sơ, thủ tục pháp lý cần thiết, trong đó nhiều hồ sơ đã được bộ ngành chức năng phê duyệt. Dự án đã hoàn tất ký kết hợp đồng cung ứng thiết bị chủ yếu cho cả hai giai đoạn với Tập đoàn Xây dựng và Luyện kim Trung Quốc (MCC ).
Cũng theo ông Hsueh Hung Yi, ngoài 22 triệu USD vốn đầu tư thực tế năm 2009, 6 tháng đầu năm 2010, dự án đã đầu tư thêm 16,5 triệu USD, trong đó chi gần 10 triệu USD tiếp tục tiến độ san lấp mặt bằng giai đoạn I, hạng mục đóng cọc móng, tiếp tục xây 2 tòa nhà C, D và nhà giải trí thuộc khu ký túc xá nhân viên, ký kết các hợp đồng quan trọng khác, phần còn lại chi trả một phần giá trị của các hợp đồng thiết kế, chế tạo thiết bị; phát lương cho gần 300 nhân viên người Việt Nam, 40 chủ quản người Đài Loan và gần 20 cán bộ kỹ thuật người Trung Quốc.
Về số vốn khổng lồ 4,5 tỷ USD xây dựng nhà máy, lãnh đạo dự án nhà máy thép Guang Lian Dung Quất, khẳng định: Sau những nỗ lực đàm phán, tháng 4-2010, Ngân hàng Công Thương Trung Quốc đã phát hành Ý định thư đồng ý cho Công ty Guang Lian vay vốn với tổng số vốn vay tối đa là 4 tỷ USD. Các điều khoản cụ thể đang được hai bên tích cực hoạch định, dự kiến đến tháng 11-2010 sẽ chính thức ký kết hợp đồng vay vốn với phía ngân hàng. Trí Quân

http://www.tienphong.vn/Thoi-Su/508375/Dang-ky-du-an-ty-do-roi-chuyen-nhuong.html

01/08/2010
Những đại dự án FDI vốn ảo
– Bài 4:
Một tỉnh, nhiều dự án tỷ USD treo
TP-Thành phố Vũng Tàu hiện thu hút được 94 dự án đầu tư nước ngoài (FDI), nhưng cũng là địa bàn đang có nhiều dự án FDI treo nhất. Đến thời điểm này vốn FDI thực hiện chỉ mới đạt 3% tổng vốn đăng ký.

Mặt bằng Dự án Saigon Atlantis Hotel do tập đoàn Winvest của Mỹ đầu tư, có vốn đăng ký 4, 1 tỷ USD nhưng triển khai chậm,để cỏ mọc.
Chiếm đất và treo

Theo số liệu của Sở KH&ĐT BR-VT, từ năm 2006 đến hết tháng 6-2010, tỉnh đã thu hút được 281 dự án FDI, với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 27 tỷ USD. Tuy nhiên, vốn thực hiện đến nay mới đạt gần 4,9 tỷ USD, đạt 18% vốn đăng ký.

Ví dụ như dự án “Khu công viên văn hóa thế giới diệu kỳ’’ của Cty TNHH Good choice USA Việt Nam (Mỹ) diện tích 130ha, vốn đăng ký đầu tư 1,299 tỷ USD được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2008, nhưng tới nay vốn đầu tư thực hiện vẫn bằng 0.
Dự án khu du lịch nghỉ mát giải trí đa năng Sài Gòn Atlantis Hotel TP Vũng Tàu của Công ty TNHH Winvest Invesment (Mỹ), tổng vốn đăng ký 4,1 tỷ USD, diện tích 307 ha, BR-VT đã giao cho công ty này 80 ha. Tuy nhiên, Winvest Invesment hiện mới đầu tư thực hiện được 6 triệu USD.
Huyện Xuyên Mộc, BR-VT là địa phương có nhiều đại dự án FDI. Thế nhưng, đa số dự án đăng ký xong, chủ đầu tư mới xây tường rào rồi để đó. Nhiều dự án tập trung vào một khu vực, có những dự án chính quyền địa phương còn không biết mặt chủ đầu tư.
Ông Mai Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Xuyên Mộc cho biết: “Tổng vốn thực hiện của 6 dự án đầu tư nước ngoài tại Xuyên Mộc đến tháng 6-2010 chỉ mới đạt 1,6% vốn đăng ký. Có những dự án chủ đầu tư đã ngâm 5-6 năm nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Như Dự án “Vườn thú hoang dã Satafi” của Công ty CP du lịch nghỉ dưỡng Bình Châu, Xuyên Mộc BR-VT vốn đăng ký 500 triệu USD, nhưng tới tháng 6-2010, chủ đầu tư vẫn chưa đầu tư được đồng nào vào dự án”.
Tại BR-VT xảy ra hiện tượng nhà đầu tư lập dự án đăng ký kinh doanh ở những vị trí đất đẹp, sau khi được giao đất rồi tìm cách sang nhượng kiếm lời. Dự án khu du lịch phức hợp Hồ Tràm tại huyện Xuyên Mộc của chủ đầu tư Canada, vốn đăng ký đầu tư lên đến 4,2 tỷ USD, nhưng đến nay chỉ mới thực hiện được 70 triệu USD.
Ngay sau khi được cấp phép, nhà đầu tư tổ chức lễ khởi công linh đình rồi đóng cọc để đó. Trong khi đó trên các trang web: http://www.thantainhadat.com, http://www.nhadat24h.com.vn… xuất hiện nhiều mẫu quảng cáo rao bán đất khu vực dự án này.
Nâng cao năng lực thẩm định
Tình trạng các chủ dự án nước ngoài vào đăng ký đầu tư, sau khi được giao đất họ bắt đầu câu giờ, chậm triển khai hoặc xin đầu tư để xí phần đất và chuyển nhượng dự án kiếm lời được chính quyền tỉnh BR-VT lập đoàn kiểm tra, nhưng việc xử lý chưa rốt ráo.
Tại phiên họp HĐND tỉnh BR-VT tháng 7-2010, nhiều đại biểu HĐND bức xúc khi nói về tình trạng này. Sở KH-ĐT BR-VT đề xuất biện pháp kiểm tra xử lý đối với các dự án xí phần đất. Lãnh đạo UBND tỉnh đã phải yêu cầu UBND các huyện, thị xã, thành phố kiểm soát, lập danh sách các dự án chậm triển khai, đề xuất UBND tỉnh rút giấy chứng nhận đầu tư, ra quyết định thu hồi đất đối với các dự án chậm thực hiện.
Tuy nhiên, theo một số đại biểu HĐND tỉnh BR-VT, cực chẳng đã mới phải thu hồi, quan trọng hơn các cơ quan nhà nước phải nâng cao được năng lực thẩm định tiềm lực tài chính và nhu cầu đầu tư thực sự của nhà đầu tư, mới tránh được tình trạng vốn đầu tư FDI ảo, và không lãng phí tài nguyên.
Còn nữa
Thu Hương
http://www.tienphong.vn/Kinh-Te/508443/Mot-tinh-nhieu-du-an-ty-USD-treo.html

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: