Hoàngquang’s Blog

05/08/2010

Minxin Pei – Tham nhũng giết Đảng, nhưng chống tham nhũng cũng giết Đảng luôn!

Filed under: Tham nhũng,Thế giới — hoangquang @ 3:03 sáng
Tags:

Minxin Pei
Tqvn2004 chuyển ngữ
Theo Forbes.com

Các chế độ độc tài buộc phải nắm giữa quyền kiểm soát nền kinh tế bằng mọi giá, để tạo điều kiện cho tham nhũng, qua đó nuôi dưỡng lòng trung thành của các thành phần tinh túy…

Tham nhũng được nhìn nhận ở khắp nơi trên thế giới như một tai họa. Nó bóp nghẹt thương mại, làm hư hỏng các chính quyền và làm nảy sinh những bất công trong xã hội. Nguyên nhân thường thấy nhất dẫn đến tham nhũng là sự kết hợp giữa sự tự do làm theo ý mình (discretion) và trách nhiệm giải trình (accountability). Chính quyền với nhiều quyền lực tự do làm theo ý mình và thiếu trách nhiệm giải trình thường tham nhũng lớn hơn các chính quyền ít tự do làm theo ý mình và nhiều trách nhiệm giải trình hơn. Quan sát này dẫn tới việc người ta phải tìm kiếm các cải cách thể chế cho phép hạn chế quyền lực tùy tiện của chính quyền, đồng thời khiến chính quyền phải giải trình và chịu trách nhiệm trước công chúng lớn hơn.

Tham nhũng sẽ giết Đảng, nhưng chống tham nhũng cũng giết Đảng luôn!
Lý luận đến đây có vẻ tạm ổn. Nhưng trong cuộc chiến chống lại tham nhũng, chúng ta thường quên mất một thực tế cơ bản – tham nhũng có thể là một tai họa đối với những thường dân, nhưng nó lại là một công cụ cai quản quan trọng cho các thể chế độc tài.
Tất nhiên, tham nhũng cũng tồn tại trong các nền dân chủ, nhưng tham nhũng ở đây, so sánh cả về bản chất lẫn số lượng, là khác nhau về cơ bản so với sự cướp bóc trắng trợn bởi những lãnh đạo trong thể chế độc tài. Đó là lý do tại sao các quốc gia ít tham nhũng nhất, với một vài ngoại lệ, đều là các nền dân chủ, trong khi các quốc gia tham nhũng nhiều nhất lại phần lớn là các nền độc tài. Trong bảng Chỉ Số Cảm Nhận Tham Nhũng (Corruption Perception Index) năm 2008 của Tổ chức Minh Bạch Thế Giới (Transparency International), đánh giá tổng cộng 180 nước, thì 90% trong số 60 quốc gia ít tham nhũng nhất trên thế giới là các nước dân chủ. Sáu quốc gia phi dân chủ [nhưng vẫn ít tham nhũng] còn lại là các quốc gia nhỏ (Singapore, Hong Kong, United Arab Emirates, Oman, Qatar và Bahrain). Ngược lại, khoảng 60% trong số 60 quốc gia tham nhũng nhất là các nước độc tài, bao gồm Nga, Iran, Venezuela, Belarus, Syria, Sudan và Miến Điện. Gần như tất cả 30 quốc gia tham nhũng nhất thế giới là nhà nước độc tài. (Trung Quốc nằm trong số 60 quốc gia “có mức độ tham nhũng trung bình”).
Tham nhũng phát triển hơn ở các quốc gia độc tài không phải là một sự trùng hợp. Trong khi các nền dân chủ đón nhận tính chính danh và sự ủng hộ của đa số thông qua các cuộc bầu cử cạnh tranh và một nền pháp trị, các quốc gia độc tài dựa vào sự ủng hộ của một thành phần tinh túy nhỏ trong xã hội và bộ máy chính trị, trong quân đội, chính quyền và cảnh sát mật. Bởi vì thành phần tinh túy này và những kẻ ủng hộ [cho thể chế độc tài] không có giá trị cốt lõi nào ngoại trừ những bản năng tự thỏa mãn, sự trung thành và ủng hộ của họ rất dễ thay đổi và phải được đảm bảo bằng hối lộ liên tục dưới dạng các hình thức ưu đãi đặc biệt. Họ không chỉ có những đặc quyền hợp pháp bề ngoài như chăm sóc sức khỏe miễn phí, nhà công xa hoa và những bữa tiệc đắt giá, mà còn kiếm những khoản lợi nhuận bất hợp pháp khổng lồ bằng những gian lận trong các hợp đồng chính phủ và cướp bóc tài sản công qua các giao dịch tư hữu hóa đầy khuất tất.
Khi đạt tới mức độ mà tham nhũng trở thành một phần trong thông lệ điều hành của các chính quyền độc tài, thì chính quyền độc tài bắt buộc phải duy trì bằng được kiểm soát đối với nền kinh tế. Nếu không có quyền kiểm soát, chính quyền độc tài sẽ mất đi khả năng hối lộ cho các nhóm ủng hộ quan trọng của nó. Vì thế, dễ hiểu tại sao các nhà độc tài lại thích duy trì nền kinh tế trong vòng tay của Nhà nước. Ngay cả các quốc gia độc tài tỏ ra nỗ lực cải cách nền kinh tế của mình như Trung Quốc và Việt Nam, thì đảng CS cầm quyền vẫn phải duy trì sự độc quyền của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực quan trọng, như ngân hàng, dịch vụ tài chính, tài nguyên thiên nhiên, viễn thông, năng lượng và vận tải. Dẫn dắt bởi nguyện vọng duy trì thể chế, sự can thiệp của nhà nước như thế đơn giản là để kéo dài tham nhũng.
Tham nhũng còn đóng một mục tiêu chính trị quan trọng trong các quốc gia độc tài bởi vì nó có thể dùng như một lý do đơn giản để kỷ luật tay chân và tiêu diệt đối thủ cạnh tranh. Bởi vì tham nhũng lan tràn khắp nơi dưới thể chế độc tài, và biên giới giữa cái gì hợp pháp và cái gì bất hợp pháp bị xóa nhòa, những nhà cai trị độc tài có quyền tùy tiện to lớn trong việc quyết định ai cần được bảo vệ và ai cần đưa ra truy tố. Kết cục là, những kẻ cấp dưới trung thành với thể chế sẽ vĩnh viễn nằm dưới sự thương xót của các lãnh đạo cấp cao, những người mà thỉnh thoảng lại quyết định diệt một vài kẻ bất trị để chứng tỏ mình mới thực sự là chủ. Ở Trung Quốc, kế sách này được gọi dưới cái tên “giết gà dọa khỉ”.
Trong vài trường hợp, tuy nhiên, thậm chí cả khỉ – hay những chính trị gia cấp cao – cũng cần bị thịt. Và như thế khi lãnh đạo Đảng CS Trung Quốc quyết định tống giam một cựu đảng viên lãnh đạo Thượng Hải vào năm ngoái với lý do tham nhũng, đa số những nhà quan sát Bắc Kinh đều biết rằng lỗi thực sự của anh ta không phải là tham nhũng, mà là kiêu ngạo và bất trung chính trị.
Đến bây giờ chúng ta đã cảm nhận được sâu sắc hơn câu nói, mà nghe đồn là của một cựu lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, rằng “tham nhũng sẽ giết Đảng, nhưng chống tham nhũng cũng giết Đảng luôn”. Điều ông ta ám chỉ, thực sự là thể chế một đảng lãnh đạo không thể cầm quyền mà thiếu tham nhũng.
Minxin Pei là một cộng tác viên lâu năm tại Carnegie Endowment for International Peace và là tác giả của cuốn China’s Trapped Transition: The Limits of Developmental Autocracy (Harvard 2006).

http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://danluan.org/node/5945

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: