Hoàngquang’s Blog

15/07/2010

Chuyển hồ sơ Vinashin sang điều tra hình sự

Filed under: Chính trị- xã hội,Kinh tế — hoangquang @ 2:09 chiều
Tags: ,

Cập nhật lúc 18:35, Thứ Hai, 12/07/2010 (GMT+7)
& Phó Thủ tướng: ’Nuôi quân ba năm, dùng một giờ’ (23/04/2008)

Tập đoàn và sự nhầm lẫn về mìnhNguyễn Ngọc Bích
***

Do những khuyết điểm của Chủ tịch Vinashin Phạm Thanh Bình và một số cá nhân của Tập đoàn có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định chuyển toàn bộ hồ sơ sang cơ quan điều tra xem xét xử lý.

Ông Phạm Thanh Bình, người từng tuyên bố công nghiệp nặng là khu vực chậm hoàn vốn, lợi nhuận không cao, lại không khai thác tài nguyên nên Vinashin phải được kinh doanh đa ngành để “lấy ngắn nuôi dài”.

Hôm nay (12/7), Ủy ban Kiểm tra Trung ương có văn bản thông báo tiếp tục xem xét, xử lý đối với Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) Phạm Thanh Bình.

Tại kỳ họp thứ 32, sau khi nghe báo cáo kết quả thẩm tra, xác minh, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận ông Phạm Thanh Bình đã có thiếu sót, khuyết điểm, sai phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành hoạt động Vinashin.
Cụ thể, ông Bình thiếu trách nhiệm trong việc huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn nhà nước cấp, cho vay hoặc bảo lãnh cho vay khi thực hiện các dự án nâng cao năng lực, nâng cấp và xây dựng mới các khu công nghiệp, nhà máy đóng tàu; đầu tư mua sắm nhiều tàu cũ, tàu không thích hợp trong vận tải biển dẫn đến thua lỗ, gây hậu quả nghiêm trọng khiến Tập đoàn không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn và quá hạn.

Ông Bình đã vi phạm nghiêm trọng quy định của Nhà nước về lập, phê duyệt và tổ ch��c đấu thầu các dự án do Tập đoàn và các đơn vị thành viên làm chủ đầu tư.

Chủ tịch Vinashin đã thành lập nhiều đơn vị thành viên, công ty cổ phần không đủ năng lực tài chính, kinh doanh; bổ nhiệm, cử con trai, em trai làm đại diện phần vốn của Nhà nước và giữ nhiều cương vị trái quy định của Đảng, Nhà nước.
Theo Ủy ban Kiểm tra Trung ương, những sai phạm của ông Phạm Thanh Bình là “do thiếu tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái và có biểu hiện vụ lợi cá nhân, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội”.
Trong nhiều năm qua, Tập đoàn đã báo cáo không trung thực với Chính phủ về tình hình tài chính của doanh nghiệp. Hậu quả của những khuyết đi��m, vi phạm của ông Bình dẫn đến Vinashin có nguy cơ phá sản, gây thiệt hại lớn cho Nhà nước.

Những thiếu sót, khuyết điểm, sai phạm của ông Phạm Thanh Bình nghiêm trọng đến mức phải có hình thức kỷ luật. Hiện nay, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đang tiến hành xem xét hình thức kỷ luật theo quy trình.
Do những khuyết điểm của Chủ tịch Vinashin và một số cá nhân của Tập đoàn có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Ủy ban quyết định chuyển toàn bộ hồ sơ sang cơ quan điều tra xem xét xử lý theo quy định tại khoản 1, điều 32, Quyết định số 25-QĐ/TW, ngày 24/11/2006 của Bộ Chính trị: “Nếu đảng viên vi phạm đến mức phải xử lý bằng pháp luật thì chuyển cơ quan pháp luật xem xét”.
Tháng 5/2006, Chính phủ đồng ý phê duyệt Đ��� án thí điểm hình thành Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin).
Tập đoàn này được hình thành trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam, với công nghiệp đóng mới, sửa chữa tàu thủy và vận tải biển là ngành kinh doanh chính.
Công ty mẹ – Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam là công ty nhà nước có chức năng đầu tư tài chính vào các DN khác, giữ quyền chi phối các công ty con thông qua vốn, công nghệ, thương hiệu, thị trường; tổ chức sản xuất kinh doanh những ngành nghề chính của Tập đoàn.
Cách đây 2 năm, Vinashin đã đầu tư vào chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm và bất động sản tổng cộng 3.323 tỷ đồng để “lấy ngắn nuôi d��i”.
Tuy nhiên, tháng 4/2008, tại hội nghị sắp xếp, đổi mới DN 100% vốn nhà nước, ông Phạm Thanh Bình khẳng định đầu tư ra những lĩnh vực này “không đáng là bao”, đồng thời cảnh báo việc Chính phủ tạm dừng, không bổ sung vốn cho các tập đoàn kinh tế sẽ là “thảm họa trong tương lai”.
Ngày 18/6/2010, Thủ tướng có quyết định tái cơ cấu Vinashin, trong đó chuyển 12 công ty con về Tập đoàn Dầu khí và Tổng công ty Hàng hải VN.
Đến lúc này, tổng tài sản của Vinashin ở mức trên 90.000 tỷ đồng, vay nợ lên tới hơn 80.000 tỷ.
• PV – TTXVN
http://vietnamnet.vn/chinhtri/201007/Chuyen-ho-so-Vinashin-sang-dieu-tra-hinh-su-921885/

_______________

Phó Thủ tướng: ‘Nuôi quân ba năm, dùng một giờ’
Cập nhật lúc 21:19, Thứ Tư, 23/04/2008 (GMT+7)
,
Gọi các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là “anh cả đỏ của nền kinh tế”, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khẳng định tại hội nghị sắp xếp, đổi mới DN 100% vốn nhà nước: “Nuôi quân ba năm, dùng một giờ, DNNN phải nhân cơ hội lạm phát để cơ cấu lại chiến lược đầu tư”.
Vinashin: “Chính phủ phải để chúng tôi lấy ngắn nuôi dài”

Vinashin cam kết đến 2010 VN sẽ có năng lực đóng tàu ngang khu vực.

“Lâu nay, người ta hay nói khu vực DNNN được đầu tư nhiều mà làm ăn thua lỗ, thất thoát tài s��n nhà nước“, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) Phạm Thanh Bình “tố” với Phó Thủ tướng.
Khẳng định, đầu tư ra ngoài lĩnh vực chính của Vinashin “không đáng là bao”, ông Bình cam kết: “Xin nói là Vinashin không hề xoay sang bất động sản. Chúng tôi chỉ đầu tư cho một số công trình phúc lợi xã hội, như chuyển các nhà nghỉ thành khách sạn”.
Từ 1997 đến nay, Vinashin đã tăng thêm 43 công ty con và 11 công ty liên kết, liên doanh nhưng ông Bình cho biết: “Kkhông bỏ ra đồng tiền nào mà chỉ góp vốn bằng thương hiệu. 95% (tương đương 47 ngàn tỷ) nguồn lực của tập đoàn này dồn hết cho ngành nghề chính là đóng tàu, vận tải biển”…
Ông Bình nói, công nghiệp nặng (đóng tàu – PV) là khu vực chậm hoàn vốn, lợi nhuận không cao, lại không phải là ngành khai thác tài nguyên đất nước nên Vinashin phải được kinh doanh đa ngành để “lấy ngắn nuôi dài”. “Chúng tôi không đi tìm lợi nhuận. Nhưng vừa rồi mới hơi bước chân ra ngoài đã bị thổi còi”, ông Bình than thở.
Trả lời PV VietNamNet về việc, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ GTVT kiểm tra hiệu quả các khoản vay của Vinashin với 750 triệu USD trái phiếu quốc tế, ông Phạm Thanh Bình cho biết: “Hiệu quả đầu tư như thế nào, phải tính trong vòng 10 năm nữa”.
Chủ tịch Vinashin còn cảnh báo, việc Chính phủ tạm dừng, không bổ sung vốn cho các tập đoàn kinh tế sẽ là một thảm họa trong tương lai.
Vốn chủ yếu vay từ ngân hàng, nhưng lãi suất cao. Chúng tôi đã trình đề án xin phát hành trái phiếu sáu tháng nay nhưng chưa được phê duyệt”, ông Bình than thở.
Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng ngắt lời: “Ai dám hạn chế không cho các anh phát hành trái phiếu. Chính phủ sẽ không để xảy ra ngừng trệ vốn kinh doanh cho các tập đoàn”.
NH lăm le điều chỉnh lãi suất đã cho vay là không được. Trước huy động, cho vay lãi suất nào thì thế thôi, sao lại điều chỉnh. Thiếu thì huy ��ộng cho nền kinh tế, sao lại rút vốn. Bây giờ lãi suất tăng, DN phải chấp nhận lãi suất cao với khoản vay mới chứ. Đồng tiền mới áp dụng giá mới, đồng tiền cũ giá cũ và thời hạn cũ“, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng bày tỏ quan điểm.
Khẳng định: “Xin Phó Thủ tướng cứ yên tâm, chúng tôi cũng không đi lệch hướng”, Chủ tịch Tập đoàn Dệt may VN Lê Quốc Ân cho biết: “85% nguồn lực tập trung cho ngành nghề chính”. 15% còn lại, tập đoàn lập công ty tài chính và có góp vốn cho các ngân hàng, chứng khoán, góp vốn cho 5 khu công nghiệp…
Tổng Giám đốc EVN Đào Văn Hưng phân tích: “CP chủ trương không tăng giá, lại cũng quy định không được kinh doanh lấn sang ngành khác. Nhưng chúng tôi kinh doanh trong lĩnh vực mang tính công ích, cùng thực hiện chính sách kiềm chế lạm phát với Chính phủ. Nên nếu DN kinh doanh đa ngành bài bản, có chiến lược thì CP cũng nên cho phép. Vì chúng tôi làm đa ngành nghĩa là cũng đã phải cạnh tranh với những ngành kinh tế béo bở khác rồi”, ông Hưng giãi bày.
Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng “trấn an”: “Nuôi quân ba năm, dùng một giờ. Chính phủ đã nhất quán chủ trương số 1 là kiềm chế lạm phát nên DN cần đồng lòng vượt qua khó khăn”.
28/70 tập đoàn kinh tế “lấn” sang chứng khoán, bất động sản
Theo số liệu mà ông Phạm Viết Muôn, Phó ban chỉ đạo đổi mới và phát triển DN tr��nh bày, đến cuối năm 2007, số tiền mà các tập đoàn, tổng công ty đầu tư vào tài chính, ngân hàng, bất động sản lên đến hơn 15.000 tỷ đồng.
Còn theo con số mà Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà đưa ra, thì con số này lên đến gần 117.000 tỷ đồng, trong đó, có 28/70 tổng công ty có hoạt động vào lĩnh vực chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm… với giá trị lên đến hơn 23.300 tỷ đồng.
Riêng Vinashin có tổng mức đầu tư vào chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm và bất động sản lên tới 3.323 tỷ đồng. “Điều này chứng tỏ Vinashin đã sử dụng vốn vay để đầu tư tài chính”, Bộ Tài chính nhận định.
Lo ngại về hiệu quả sử dụng vốn c���a các tập đoàn, tổng công ty, Bộ Tài chính cũng bày tỏ quan ngại về việc mở rộng phạm vi hoạt động kinh doanh đã kéo theo tăng số lượng DN thành viên. So với năm 2006, số lượng công ty con đã tăng 10% (68 công ty) và công ty liên kết tăng 39% (184 công ty).
Báo cáo của Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN cũng chỉ ra, việc các tập đoàn thả phanh vào lĩnh vực khác sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc giữ vài trò chủ lực. Vì đây đều là những lĩnh vực nhạy cảm, rủi ro lớn. Đặc biệt, với việc các tập đoàn kiểm soát một số ngân hàng, sau đó sử dụng ngân hàng để tài trợ cho các kế hoạch mở rộng của mình, nếu không có hệ thống kiểm soát tốt và khả năng phân tích rủi ro thì cấu trúc này có thể dẫn tới lạm dụng khoản vay và đầu tư quá mức.
Chọn được cổ đông quốc tế, sẽ có thương hiệu quốc tế”
Năm 2007 có 17 DN được CPH có vốn nhà nước trên 100 tỷ đồng. Tổng vốn nhà nước ở DN CPH năm 2007 là 29.766 tỷ đồng (tương đương 42% tổng vốn nhà nước tại các doanh nghiệp CPH).
Giai đoạn 2007-2010 cần sắp xếp 1.553 DN, trong đó CPH 950 DN.
Theo báo cáo của Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển DN, năm 2007, cả nước đã sắp xếp được 271 DN. Trong đó đã cổ phần hóa (CPH) 150 DN, nâng tổng số đơn vị được sắp xếp là 5.366 DN.
Sau khi CPH, doanh thu, lợi nhuận, vốn đầu tư đều tăng, thu nhập người lao động cũng tăng 60%. Cần kiên trì thực hiện lộ trình CPH để mang lại hiệu quả cho nền kinh tế“, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khẳng định.
Ông Hùng nói, sau hội nghị này, cần rà soát lại kế hoạch sản xuất, đổi mới DNNN đã được phê duyệt để đến 2010 sẽ tiến hành thí điểm CPH các tập đoàn. Sau 2010 trở đi, CPH tập đoàn sẽ theo hướng đa năng, xác định cổ đông chiến lược.
Theo lộ trình, đến 2010, sẽ còn 60 tập đoàn, Tổng Công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ – con và sẽ là bộ phận giúp DNNN giữ vai trò chủ đạo”, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng nói. Tuyệt đối chưa đặt vấn đề cổ phần hóa nông lâm trường.
Phó Thủ tướng lưu ý các TP lớn quan tâm chặt chẽ tiến trình CPH vì liên quan đến thất thoát đất đai. “Phải tính tới việc CPH sớm các DN đang chiếm nhiều diện tích đất”, ông Hùng nói.
Phó Thủ tướng cũng “tư vấn”, sắp tới, nên chọn cổ đông chiến lược theo hai hướng. Thứ nhất, cổ đông phải kinh doanh cùng ngành nghề để vừa có năng lực tài chính, vừa có năng lực quản trị giúp DN xây dựng thương hiệu tầm quốc tế. Thứ hai, chọn cổ đông có tiềm lực tài chính.
“Yêu cầu tập đoàn khi chọn cổ đông chiến lược phải có sàng lọc, đấu giá để chọn tư vấn. Chọn được một cổ đông quốc tế là lập tức có thương hiệu quốc tế”, ông Hùng nói.
• Lê Nhung
http://vietnamnet.vn/chinhtri/2008/04/779904/

_____________
Tập đoàn và sự nhầm lẫn về mình
Tác giả: Nguyễn Ngọc Bích

1

Vượt qua những sự xúc động khác nhau đối với Vinashin, Luật sư Nguyễn Ngọc Bích giải thích tình trạng của một số tập đoàn theo quan điểm quản trị kinh doanh hay quản trị xí nghiệp (business management) để hy vọng trong tương lai sẽ không còn một vụ như thế.

Sự nhầm lẫn về mình

Vinashin giống như một cậu bé ở tuổi dậy thì, được cho lấy nhiều vợ; vì bố mẹ của cậu giàu có, kỳ vọng nhiều vào tài nghệ của con, trong mong muốn về phúc lộc cho gia đình. Kỳ vọng không sai, mong muốn cũng đúng. Vấn đề là đã nhìn sai về cậu bé! Và bây giờ mới thấy hậu quả!

Các chaebol của Hàn Quốc có gốc gác là các chủ tư nhân kiêm quản trị viên (owner – manager), đi lên từ tay trắng; dùng tiền của mình và kinh doanh thành công. Doanh nghiệp hoạt động hữu hiệu và hiệu quả theo các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp dựa trên tiền túi của họ; chỉ khi ấy chính phủ của họ – do chính sách về công nghiệp – mới hỗ trợ. Họ “đã tự giúp nên được Trời giúp” và trở thành quả đấm thép.

Ở ta, giám đốc doanh nghiệp nhà nước không hề là chủ nhân kiêm quản trị viên. Họ có cách quản trị riêng của họ, theo tài ba cá nhân cùng các suy tính của một con người chính trị. Họ dùng tiền nhà nước, điều hành công ty theo các quy định khác nhau do các bộ ban hành. Nói cách khác, họ ngồi trong doanh nghiệp, sử dụng tiền bên ngoài đưa vào và làm theo các quy định cũng từ bên ngoài đưa cho. Vậy, “đồng chí giám đốc tập đoàn” với “giám đốc chaebol” khác nhau một trời một vực!

Nếu đánh giá trình độ quản trị kinh doanh lúc bắt đầu trở thành một tập đoàn thì trình độ của tổng giám đốc tập đoàn ở nước khác giống như một chàng thanh niên từng trải; còn ở ta thì “đang ở tuổi dậy thì”.

Người ta quản trị doanh nghiệp theo khoa học, mình quản trị theo sự thuận tiện.

Trình độ là cái gì bên trong, không nhìn thấy; nhưng khi một ông tổng giám đốc tập đoàn của ta, complet lịch sự, bắt tay tổng giám đốc tập đoàn của một nước ngoài thì không thể thấy sự khác biệt kia. Giám đốc ta cũng thấy mình y như người kia, tự hào như họ, đôi khi lại còn hãnh diện hơn, vì cha mẹ mình có một quá khứ oai hùng nữa. Nhầm lẫn về trình độ quản trị kinh doanh là ở đây! Về nhà khoe bố mẹ, các cụ cho tiền, chàng… “lấy vợ” không hề suy nghĩ! Nhầm lẫn thế nào? Thưa người ta quản trị doanh nghiệp theo khoa học, còn mình thì theo sự thuận tiện. Vậy thì ta sẽ bàn về quản trị kinh doanh ở đây để hy vọng không còn một Vinashin khác.

Sự phát triển tự nhiên của tập đoàn

Tôi xin dùng các hình ảnh khác nhau để trình bày. Công ty giống như một cái cây. Cây chuối già sẽ đẻ ra cây chuối non rồi các cây khác. Ta sẽ có một bụi chuối. Đó là sự minh họa quá trình tạo lập một tập đoàn. Từ một công ty nó sẽ nẩy sinh ra nhiều công ty.

Công ty là sản phẩm của một ông chủ, một con người, và rộng hơn là của một xã hội. Do đó, nó có quy mô hay kích thước khác nhau, tùy theo trình độ quản trị của người chủ. Nếu buộc con mèo chỉ cần dây thừng, nhưng buộc voi phải có xích; thì quy mô doanh nghiệp và trình độ quản trị, chúng cũng phải tương ứng với nhau như thế.

Trong lịch sử quản trị kinh doanh thì cách quản trị đã trải qua bốn trình độ, hay nó có bốn mức và mỗi mức tương ứng với một loại quy mô của công ty. Sơ đẳng nhất là quản trị theo sự thuận tiện (mức 1 – từ ngàn xưa tới nay); sau đó tiến lên quản trị theo khoa học (mức 2 – kéo dài từ 1930 và hoàn thiện vào cuối thập kỷ 60); tiếp theo là quản trị tiên tiến (mức 3 – từ 1980 đến nay, với ISO) và quản trị hiện đại (mức 4 – từ 1990 trở đi, với ERP). Quản trị theo sự thuận tiện không thể tạo nên tập đoàn hay để cho tập đoàn tồn tại. Giống như dây thừng thì không thể xích voi được.

Cả bốn trình độ trên đan xen nhau và tồn tại ở mọi nền kinh tế; chỉ có là cái nhiều cái ít. Vì thế chúng làm doanh nhân của ta lẫn lộn khi tiếp cận; bởi lẽ cái nào cũng đề cập đến các vấn đề giống nhau của một doanh nghiệp: nhân sự, tài chính, tiếp thị, sản xuất… Doanh nhân thấy đề tài nào về quản trị cũng hay, và nghĩ nó sẽ giúp giải quyết các vấn đề mà mình đang phải đối phó. Trong tâm trạng ấy, họ không nhận ra đề tài trình bày nằm ở trình độ nào và cái của mình hiện đang ở đâu. Họ không tiếc tiền, hăm hở thuê người để áp dụng, với nhiều kỳ vọng. Chỉ có điều là họ đã mua xích thép dành cho con voi để buộc con mèo của mình!

Còn đang ở trình độ 1 mà sử dụng các phương tiện của trình độ 3, như xin cấp ISO, là làm vậy đó. Nói gọn, muốn là tập đoàn phải có các công ty được quản trị theo trình độ khoa học, nếu quản trị theo sự thuận tiện là hỏng như… Vinashin.

Điều kiện quản lý tập đoàn

Giống như bụi chuối bắt đầu từ một cây chuối già, mầm mống của tập đoàn bắt đầu từ một doanh nghiệp hay một công ty (ở đây dùng lẫn lộn) được quản trị theo khoa học. Xin gọi nó là A. Vậy công ty A – một mình nó và trước hết – phải được quản trị theo khoa học. Nó phải bắt đầu bằng trình độ quản trị mức 2. Cũng không thể ở mức 3 vì như thế sẽ không có móng ở dưới. Cũng chẳng thể đốt cháy giai đoạn được; vì ở mỗi mức đều có sự can dự của “lòng người” mà con người thì ngại thay đổi, họ phải làm quen từ từ.

Doanh nghiệp nhà nước ở ta khi trở thành tập đoàn – 1 công ty phát triển thành 10 (hầu như không có), hay gom 10 lại thành 1 như đã diễn ra – thì tất cả các công ty vẫn đang ở trong mức quản trị 1. Việc đã xảy ra ở Vinashin là bằng chứng. Sao lại thế? Thưa vì cách quản lý xí nghiệp trong khu vực quốc doanh có hai đặc trưng: (i) vốn không phải do chủ doanh nghiệp bỏ ra và (ii) hầu hết doanh nghiệp không có quy chế hoạt động do chính nó soạn, mà đa phần là từ bên ngoài đưa vào; do đó nó không có sự kiểm soát bài bản tự ở bên trong.

Một công ty được quản trị theo khoa học thì – tự bên trong mình – nó được kiểm soát thường xuyên và liên tục bởi ba cách thức với ba công cụ, và do chính ban giám đốc công ty thực hiện. Ba cách thức là:

– kiểm soát tiền bạc có được chi hay thu đúng mục đích đã được quyết định vào đầu năm hay không;

– kiểm soát mức độ thực hiện các mục tiêu đã đưa ra, hay tiến độ kế hoạch đạt được trong từng quý; và

– kiểm soát nhân viên công ty có làm đúng theo quy định của công ty không.

Ba công cụ là:

– bản ngân sách hàng năm;

– quyển cẩm nang ấn định toàn bộ cơ cấu và cơ chế của công ty; và

– bộ phận kiểm toán bên ngoài công ty cùng bộ phận kiểm tra nội bộ do công ty lập ra.

Vinashin là bài học đắt giá cho Việt Nam.

Tôi xin trình bày ngắn gọn sự tương tác giữa các thứ này. Trong ba công cụ thì bản ngân sách hàng năm là quan trọng nhất. Nó có vai trò giống như bản kế hoạch ta quen biết; nhưng tính chất của chúng khác nhau. Nền tảng của bản kế hoạch là hiện vật (sản xuất xxx mét vải) nhưng của ngân sách là đồng tiền (doanh thu xxx đồng). Bản ngân sách chuyển đổi hàng hóa, vật tư trong bản kế hoạch thành tiền bạc.

Thí dụ, nhân viên doanh nghiệp có bao nhiêu người thì sẽ được ghi trong bản ngân sách là “lương xxx tỷ”; huấn luyện loại gì cho họ, bao nhiêu khóa trong năm sẽ thành “chi phí huấn luyện xxx triệu”; mua gỗ (xxx m3), mua sắt (xxx tấn) sẽ thành (mua nguyên liệu xxx đồng). Ngân sách đã trừu tượng hóa hiện vật thành hiện kim, biến đổi mọi hoạt động của công ty thành tiền bạc. Do đó nó bao trùm mọi hoạt động của tất cả các đơn vị khác nhau, hiện thời hay dự trù, trong doanh nghiệp.

Công ty có hai hoạt động chính là duy trì và mở rộng hoạt động. Cái trước sẽ do mọi đơn vị trong doanh nghiệp thực hiện, theo chức năng của họ, nên ai cũng có “chi – thu”, phân ra thành thời gian, và bản ngân sách có phần “ngân sách điều hành” (operating budget). Tổng số tiền chi thu đó đã do giám đốc và các cấp chủ quản quyết định đầu năm. Nếu doanh nghiệp mở rộng hoạt động bằng cách thực hiện một hai dự án trong năm (mua thêm tàu, xây thêm nhà…), thì giám đốc sẽ dự trù, xin phê duyệt lúc đầu năm và bản ngân sách có phần “ngân sách vốn hay đầu tư” (capital budget).

Tiền chi theo ngân sách điều hành thì cuối năm lấy lại theo chi phí (lúc đóng thuế lợi tức); nhưng tiền bỏ ra theo ngân sách vốn không lấy lại được như thế, mà phải khấu hao mất vài năm. Do đó khi chi để đầu tư mở rộng, giám đốc phải tính toán.

Việc lập bản kế hoạch hay bản ngân sách sẽ tạo nên hệ quả khác nhau trong suy nghĩ của giám đốc. Thí dụ, xxx đồng hay mua ba cái tàu. Ông A dựa trên bản ngân sách thì luôn nghĩ sẽ dùng xxx đồng; nhưng ông B theo bản kế hoạch sẽ nghĩ “mua 3 cái tàu”. Đến khi thực hiện, khi chỉ có cùng một số tiền thí dụ 100 tỷ đồng; ông A phải suy tính số tiền sử dụng (thời gian hoàn vốn, giá trị hiện thời, tỉ suất lợi nhuận đầu tư…) để quyết định mua mấy cái, tình trạng thế nào …; trái lại, ông B sẽ nghĩ đến mua cho sao được “ba cái tàu”, cũ cũng được, vì tiền chỉ có thế, và kế hoạch là … pháp lệnh!

Bản ngân sách, như đã nói, thể hiện mọi hoạt động của doanh nghiệp bằng tiền tính theo từng năm. Trong năm, mọi sự chi tiêu đều được tự động ghi nhận bởi bộ phận kế toán. Họ là dân “chân đạp sổ, đầu đội số” nên cung cấp các con số dưới dạng tiền cho mọi hoạt động và mọi mục đích sử dụng đã diễn ra.

Ba tháng một lần, kế toán báo cáo chung lên giám đốc. Vì chỉ có “số tiền” được dùng nên giám đốc so các con số trong bản ngân sách với báo cáo kế toán thì biết ngay một đơn vị nào đó có sử dụng tiền sai mục đích không và số thu của nó ra sao, số chi thế nào. Vậy bản ngân sách giúp giám đốc kiểm soát hai thứ: (i) tiền của doanh nghiệp có được sử dụng đúng mục đích không và (ii) so với kế hoạch cả năm thì trong một quý nhất định mức thực hiện của một đơn vị là bao nhiêu, tính bằng tiền. Bản kế hoạch – mà chúng ta hằng coi trọng – không làm được như thế, nó chỉ có thể tính được riêng rẽ, theo phần trăm. Để giúp giám đốc sử dụng đồng tiền hiệu quả hơn, thì có kế toán quản trị với giám đốc tài chính. Bản kế hoạch không thể đi xa như thế được!

Công cụ kiểm soát tiếp theo là cẩm nang ấn định cơ cấu và cơ chế của toàn thể doanh nghiệp. Cũng còn được gọi là thể thức điều hành tiêu chuẩn (standard operating procedure), nó là quy định của chính doanh nghiệp do chủ nhân, hay giám đốc công ty soạn ra lúc. Và khi soạn người ta cũng phải đáp ứng các yêu cầu của luật pháp, chính sách, ý muốn của chủ. Về quy mô, nó khác với cẩm nang của ISO; cái sau chỉ quy định một số bộ phận nhất định được chọn lựa mà đa số là bộ phận sản xuất và quản lý chất lượng. N

ói gọn, cẩm nang quy định các chức vụ, các phòng ban giao tiếp với nhau như thế nào để hoàn thành chức năng của họ. Thí dụ bộ phận mua hàng khi được yêu cầu mua một món hàng đắt tiền phải khảo giá, chọn người bán thế này thế nọ. Và nhân viên ban này được dạy để làm đúng y.

Để kiểm soát nhân viên có làm đúng không, ban kiểm tra nội bộ – do giám đốc công ty lập – sẽ theo định kỳ, hoặc bất chợt, dựa trên cẩm nang của một phòng ban nhất định, kiểm tra cách làm của các nhân viên trong bộ phận đó. Nếu thấy ai sai họ báo cáo giám đốc. Do đó, nhân viên công ty bị buộc phải làm theo quy định, không du di, và cũng không ai bất khả thay thế. Việc làm của ban kiểm tra nội bộ là đề phòng chứ không phải điều tra sau khi có sai phạm. Nhân viên bị buộc làm đúng sẽ dễ trở thành chuyên môn. Nhân tài của công ty xuất phát từ đó.

Công cụ kiểm soát cuối cùng là bộ phận kiểm toán mà công ty thuê từ ở ngoài. Giám đốc theo dõi tiến độ kế hoạch, việc chi tiêu tiền bạc mà bị kế toán “biến ảo con số” thì hỏng hết. Do đó kiểm toán xác nhận các con số báo cáo trong sổ sách kế toán là chân thật và chính xác. Giám đốc an tâm.

Với các công cụ và cách thức như thế bản thân công ty tự chấn chỉnh được những sai sót, yếu kém trong hoạt động của nó; đề ra biện pháp thực tế, tăng cái này giảm việc kia giúp cho thua lỗ khó xẩy ra. Điều ấy – xin minh họa – giúp cây chuối có buồng, có quả và thành chuối già; đẻ ra cây con là tất yếu.

Tương tự, có tiền, có người, A lập ra B. Cái sau sẽ hoạt động và được kiểm soát từ bên trong giống như cái trước. Rồi từ đó sẽ có C, D … Và đấy là một tập đoàn. Nó làm ăn có hiệu quả nhờ mỗi công ty được quản trị theo khoa học và làm ăn vui vẻ nhờ có văn hóa. Cuối cùng là có thương hiệu.
http://tuanvietnam.net/2010-07-13-vinashin-va-nhung-nham-lan-ve-minh

Advertisements

2 phản hồi »

  1. lat lai vu an kinh te cua minh phung,tren duoi 500 ty dong,nhung tai san cua minh phung du de khac phuc hau qua,lai phai nhan ban an dua cot? ,vinashin gan 20 lan cua vu an kinh te minh phung khong con kha nang khac phuc hau qua, khong nhung cthdqt vinashin pham thanh binh du lanh an dua cot,ma phai xet den trach nhiem nguoi cap von la thu tuong nguyen tan dung,tai sao ho qua de dang chua day mot nhiem ky thu tuong,mot tap doan lam tieu mat 5 ty dola trong khi nhan dan thi ngheo kho,dat nuoc thi lac hau,va nhu nhung gi bac NGUYEN VAN BE mot can bo lao thanh cua dang cong san da vach tran toi ac cua be dang cong san cam quyen doi voi dan toc va dat nuoc, day co phai tieng noi cua the luc thu dich khong thua dang cong san vn?.
    con hang tram cac cong trinh dau tu dang trong tinh trang hap hoi la bao nhieu ty dola?,buoc ke tiep theo vinashin se la ,td hang khong,td dien,td than khoang san,td dau khi,v,v,,,va neu be dang cong san doc tai toan tri con lanh dao thi dat nuoc nay dung noi la nguy co ma chac chan vn se la an nam tinh trung cong quoc la dieu co that./.

    Bình luận bởi thangkhosaigon — 16/07/2010 @ 10:24 sáng | Phản hồi


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: