Hoàngquang’s Blog

09/07/2010

Thành lập các tập đoàn có vi phạm luật không?& Từ Vinashin đến “Vietnam Sinks” [1]

Filed under: Chính trị- xã hội,Kinh tế — hoangquang @ 10:08 sáng
Tags: ,

+Thành lập các tập đoàn có vi phạm luật không?
Nguyễn Quang A

+– Ai chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ Vinashin?
Nguyễn Quang A

+Việc sát nhập các doanh nghiệp vận tải của VINASHIN vào VINALINES theo Quyết định 926/QĐ-TTG của Thủ tướng là trường hợp tập trung kinh tế bị cấm -Hà Đình Sơn

+Từ Vinashin đến “Vietnam Sinks” [1] Hoài Nam

Dư luận đang sôi nổi bàn về việc thành lập các tập đoàn. Nào là Tập đoàn Than và khoáng sản, Tập đoàn Bảo hiểm, Tập đoàn Bưu chính viễn thông, v.v. Và tập đoàn sau vừa nhận quyết định thành lập. Theo tôi việc thành lập các tập đoàn là việc làm vi phạm luật. Thứ nhất, không có pháp nhân nào theo luật Việt Nam hiện hành được gọi là tập đoàn cả. Tuy Luật doanh nghiệp sẽ có hiệu lực vào 1-7-2006 (dưới đây gọi là Luật doanh nghiệp mới) có một điều duy nhất nói rất sơ lược và mơ hồ về tập đoàn kinh tế trong điều 149: “Tập đoàn kinh tế là nhóm công ty có quy mô lớn. Chính phủ quy định, hướng dẫn tiêu chí, tổ chức quản lý và hoạt động của tập đoàn kinh tế”. Chưa nói đến sự mơ hồ của điều luật, nhưng có thể thấy nhóm công ty không phải là một pháp nhân và như thế liệu có thể thành lập nó hay không? Giả như nó là một pháp nhân, thì Chính phủ đã có quy định liên quan như điều luật đòi hỏi chưa? Giả như là vậy thì việc thành lập cũng chỉ được diễn ra sau khi đã có quy định của Chính phủ, và sau 1-7-2006. Theo tôi biết, chưa có quy định nào cả, và làm sao mà quy định nổi. Thứ hai, nếu biến các tổng công ty nhà nước thành công ty mẹ đầu tư vốn vào các công ty con (mà ta thường gọi là công ty mẹ-công ty con) thì sẽ phù hợp với Luật Doanh nghiệp (mới) sẽ có hiệu lực từ 1-7-2006. Như thế, trong mọi trường hợp việc thành lập các tập đoàn kinh tế vừa qua là hành vi trái luật. Tập đoàn là một khái niệm bao gồm một nhóm công ty có quan hệ mật thiết về mặt sở hữu, chiến lược, thị trường hay sản phẩm, v.v. và chỉ có thế thôi. Theo tôi hiểu, thế giới người ta hiểu như vậy chứ không có cái pháp nhân gọi là tập đoàn. Và sự phát triển của một tập đoàn theo nghĩa như thế là một sự phát triển tự nhiên, tự thân, chứ không do ai áp đặt, ban phát cho nó cả.

Về mặt pháp lý không có cái gọi là tập đoàn, tức là không có pháp nhân tập đoàn. Vậy tại sao người ta thích, hay “sính” tập đoàn đến vậy? Thường người ta coi một nhóm công ty có quy mô lớn, có sức mạnh, có thế lực, có uy tín, v.v. là một tập đoàn, và tất cả các tính chất đó chúng phải tự thân tạo ra. Và các nhóm công ty lớn trên thế giới, đôi khi cũng được nhắc đến như tập đoàn, thực sự là như vậy. Có lẽ lí “vĩ cuồng” khiến người ta thích được gọi là tập đoàn. Có lẽ nó nghe “oai” hơn, có lẽ nó giúp củng cố địa vị hơn (đôi khi có thể củng cố sự độc quyền), làm cho các đối thủ cạnh tranh yếu bóng vía khiếp sợ hơn. Tôi nghĩ bằng quyết định biến một tổng công ty thành tập đoàn chẳng phải là phép màu để biến nó thành “quả đấm thép”. Cả chục năm trước người ta cũng nghĩ thành lập các tổng công ti 90, 91 sẽ tạo ra các “quả đấm thép”, đáng tiếc năng lực cạnh tranh của chúng không cao, các “quả đấm thép” biến thành các “quả đấm giẻ”. Liệu điều đó có xảy ra với các tập đoàn?

Hãy thử xem Petro Việt Nam (chắc sẽ thành tập đoàn) và Petronas của Malaysia đều khoảng 30 tuổi. Bây giờ Petronas hoạt động ở trên 30 nước còn Petro Việt Nam với quy mô nhỏ hơn nhiều và đầy các vụ bê bối thì sao? Đó là chưa nói đến các tổng công ti khác. Nếu xem tài sản, doanh thu hoạt động, lợi nhuận của Ngân hàng Đầu tư và một số công ty xây dựng lớn của ta (mà nghe đâu cũng muốn cùng nhau xin thành tập đoàn) so với các nhóm công ty được coi là tập đoàn trên thế giới thì không biết phải cười hay nên khóc. Có lẽ nên dẹp bớt bệnh hình thức, thói khoa trương với chính mình. Có lẽ các nhà làm luật nên coi chừng sự “lobby” của các doanh nghiệp “đại gia”. Theo tôi nên chú trọng đến các vấn đề thực chất như cai quản công ty (corporate governance), nâng cao trách nhiệm giải trình, nâng cao tính minh bạch, loại trừ sự mâu thuẫn lợi ích, nâng cao năng lực quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh, cải tiến sản phẩm, đổi mới công nghệ v.v. của các công ty, tạo điều kiện cho các công ty cạnh tranh lành mạnh, hơn là việc đổ rượu cũ vào chiếc bình mới một cách rất mơ hồ về pháp luật (thực ra là một sự phân biệt đối xử không công bằng). Ai sẽ chịu trách nhiệm về những rắc rối pháp lý sẽ xảy ra? Tuy nhiên, nếu hiểu tập đoàn theo nghĩa khái niệm nhóm công ty, chứ không phải một pháp nhân, theo đúng Luật Doanh nghiệp có hiệu lực từ 1-7-2006, tức là thành lập các công ty mẹ-công ty con, thì việc này sẽ mang lại nhiều tiến bộ, tạo cơ sở pháp lý cho việc cai quản tốt hơn, quản trị và điều hành tốt hơn theo các thông lệ quốc tế tốt nhất, tạo điều kiện cho cổ phần hóa. Nhưng nếu thế thì nên bỏ cái từ “tập đoàn” đi cho khỏi rắc rối, chỉ gây phân biệt đối xử và loại bỏ cơ hội lạm dụng. Nếu hiểu khác đi các tập đoàn có thể gây ra những rắc rối pháp lý, những bất lợi như nêu ở trên. Hãy để cho bất cứ doanh nghiệp nào trở thành “tập đoàn” nếu nó tự phát triển một cách tự nhiên trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, còn nếu lại phân loại về mặt pháp lý các nhóm công ty thành loại thường và loại đặc biệt thì có tạo ra sự bất bình đẳng không? Tôi không hiểu Quốc hội nghĩ ra sao về các tập đoàn? Tôi nghĩ, tinh thần thượng phong pháp luật của cơ quan hành pháp cao nhất mà như thế, thì chuyện “trên bảo dưới không nghe” cũng là khó tránh, vì dưới họ nhìn vào tấm gương ở trên mà.

NQA
http://boxitvn.blogspot.com/2010/07/nuoc-en-chan-moi-nhay.html#more

Nguyễn Quang A – Ai chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ Vinashin?

Nguyễn Quang A
Theo TBKTSG

(TBKTSG) – Đến nay sự sai phạm ở Vinashin đã tương đối rõ. Bài viết này chỉ đưa ra vài nhận xét thuần túy về kinh tế liên quan đến các động lực, chính sách cũng như cách hành xử đã đẩy Vinashin đến đổ vỡ.
Vinashin đã vỡ nợ chưa?

Trả lời câu hỏi của một tờ báo về khả năng Vinashin có lâm vào tình trạng vỡ nợ nếu không được giải cứu, Tổng giám đốc điều hành của Vinashin ông Trần Quang Vũ khẳng định: “Chúng tôi gặp khó khăn nhưng chúng tôi không thể vỡ nợ được. Bởi thực ra, Vinashin không phải mất tài sản mà tài sản của chúng tôi vẫn ở các dự án, là đất, là những con tàu đóng dở” (người viết nhấn mạnh).

Thật buồn cho câu hỏi và càng đáng buồn hơn vì câu trả lời của “doanh nhân” lớn, CEO của một tập đoàn một thời lừng lẫy. Nếu lãnh đạo cấp cao vẫn tư duy theo kiểu đó, sau tái cơ cấu lần này Vinashin sẽ lại vỡ nợ trong tương lai không xa.

Vinashin đã thực sự vỡ nợ từ lâu rồi.

Một doanh nghiệp không có khả năng trả nợ gốc và lãi khi đến hạn là doanh nghiệp lâm vào trạng thái vỡ nợ, hay phá sản.

Điều 3 của Luật Phá sản quy định, “Doanh nghiệp, hợp tác xã không có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu thì coi là lâm vào tình trạng phá sản”. Tài sản của doanh nghiệp có thể lớn hơn công nợ nhiều nhưng doanh nghiệp vẫn có thể bị phá sản.

Theo báo cáo giám sát của Quốc hội “tổng số nợ quá hạn của Vinashin đến hết năm 2008 cũng lên tới 3.812 tỉ đồng, chiếm trên 91% tổng số nợ quá hạn của các tập đoàn năm 2008”. Nói cách khác năm 2008 Vinashin đã lâm vào tình trạng không trả được nợ đến hạn, tức là lâm vào tình trạng vỡ nợ hay phá sản (chỉ có điều chưa chủ nợ nào buộc Vinashin tuyên bố phá sản theo luật. Vinashin còn nợ Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí (PVFC) 1.835 tỉ đồng trong đó nợ quá hạn hơn 1.300 tỉ đồng).

Chỉ qua 2 con số trên cũng thấy Vinashin đã thực sự vỡ nợ sau hai năm thành lập. Chính vì thế mà năm 2009, đã có lúc Chính phủ phải can thiệp để tái cơ cấu Vinashin.
Chính phủ có ưu ái Vinashin?

Ông Phạm Viết Muôn, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, phủ nhận: “Nói Chính phủ ưu ái Vinashin là không đúng. Phát triển công nghiệp chế tạo, trong đó có đóng tàu, là một trọng điểm của Đảng và Nhà nước để phát triển kinh tế biển. Đã là trọng điểm thì có hỗ trợ, và Chính phủ có cơ chế hỗ trợ”.

Theo từ điển tiếng Việt (Trung tâm từ điển học, 2009), ưu ái có nghĩa là “yêu thương và lo lắng cho”. Chẳng lẽ Chính phủ không yêu thương, không lo lắng cho Vinashin?

Chính phủ đi vay 750 triệu đô la Mỹ cho Vinashin dùng, Chính phủ yêu cầu các ngân hàng khoanh nợ cho Vinashin từ gần một năm nay, nợ quá hạn của Vinashin không được coi là quá hạn và bất chấp những quy định về tín dụng của Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ yêu cầu các ngân hàng tiếp tục cho Vinashin vay (đấy là sự can thiệp vi phạm các quy định hiện hành). Từ tháng 10-2009, Thủ tướng đã có Quyết định 1596/QĐ-TTg về các giải pháp thực hiện tái cơ cấu tài chính đối với Vinashin, Ngân hàng Nhà nước đã có Văn bản số 357/NHNN-TD.m ngày 17-7-2009 về khoanh và cơ cấu lại các khoản nợ cũ của Vinashin.

Nay lại tái cơ cấu một lần nữa và Chính phủ tiếp tục phát hành trái phiếu và cho tập đoàn này vay lại để thực hiện các dự án cấp thiết và cơ cấu lại nợ trong nước đã đến hạn.

Đấy mới chỉ là nói đến một phần vốn mà chính phủ lo cho Vinashin. Đấy chẳng lẽ không là sự ưu ái?

Vinashin có cơ man nào là đất từ Quảng Ninh đến Cà Mau, cứ đến tỉnh nào là đều “xin” được đất. Có công ty nào trong bốn năm trời làm được như vậy? Đấy chẳng lẽ không là sự ưu ái?

Còn có thể kể ra nhiều bằng chứng khác (như quyết định của Chính phủ bắt Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước “ôm” khoản đầu tư vào Bảo Việt của Vinashin giúp giảm cả ngàn tỉ đồng lỗ từ năm ngoái) về sự ưu ái mà Chính phủ dành cho Vinashin.

Có thể nói Chính phủ đã “quá ưu ái” Vinashin và chính sự nuông chiều này đã làm mềm ràng buộc ngân sách và là một trong vài nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Vinashin.
Ai chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ Vinashin?

Theo Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, những sai phạm của ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch HĐQT Vinashin “trong huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn của Nhà nước là do thiếu tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái và có biểu hiện vụ lợi cá nhân, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội. Các khoản nợ của Vinashin rất lớn, mất khả năng thanh toán”. Ông chủ tịch còn để xảy ra xung đột lợi ích khi bổ nhiệm người thân giữ các trọng trách lớn mà luật pháp nghiêm cấm. Các lãnh đạo khác của Vinashin cũng đang tiến hành kiểm điểm trách nhiệm và một số có thể bị truy cứu trách nhiệm. Sự thiếu hiểu biết của họ dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng.

Nhưng ngoài những người trực tiếp này còn những ai cũng phải chịu trách nhiệm? Đấy mới là vấn đề chính.

Khi “bán lại” cổ phần Bảo Việt cho SCIC Vinashin lấy giá gốc (cao hơn khoảng 2 lần giá thị trường) và giảm được khoản lỗ cả ngàn tỉ đồng; còn tái cơ cấu lần này với việc “bán lại” các tài sản mà chủ yếu là đất kiếm được với giá rẻ nay chắc sẽ được chuyển nhượng với giá “quy định của Nhà nước mới đây” cao gấp nhiều lần, chắc chắn trên sổ sách Vinashin sẽ lấy lại được “cân đối”, thậm chí có lời và có thể khỏa lấp các khoản thất thoát khó ai có thể biết là bao nhiêu. (Tổng công ty Dầu khí Việt Nam cứu Vinashin thực ra một phần cũng là để “siết nợ”).

Cách “cứu vớt” doanh nghiệp kiểu này sẽ tạo ra tiền lệ rất xấu cho các doanh nghiệp nhà nước và càng làm cho ràng buộc ngân sách của chúng mềm hơn và sẽ có những hậu quả khôn lường.

Cần rút ra bài học nghiêm túc từ sự đổ vỡ của Vinashin và thay đổi tư duy một cách triệt để nhằm cải tổ các doanh nghiệp nhà nước.
Trong hai năm qua, TBKTSG liên tục có nhiều bài viết lên tiếng cảnh báo cho “con tàu” Vinashin (Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam) xung quanh những dự án chậm tiến độ, đầu tư ra ngoài ngành hay những ưu ái mà Vinashin có được.

“Hơn nữa, việc chuyển giao cổ phiếu theo giá gốc của Vinashin về SCIC còn có thể tạo ra tiền lệ không tích cực cho những doanh nghiệp nhà nước khác đã tham gia IPO Đạm Phú Mỹ, Vietcombank, Sabeco, Habeco. Họ có thể đề nghị chuyển nhượng lại cổ phiếu đã mua cho SCIC với giá IPO và SCIC có chấp nhận không? Mặt khác, nếu hai năm vừa qua giá cổ phiếu Bảo Việt tăng cao hơn giá IPO, thì Vinashin có đồng ý chuyển nhượng cho SCIC với giá gốc không? Những câu hỏi đó đang gợi lên nhiều thắc mắc cho thị trường tài chính!”. (Bài “Ước gì như Vinashin…” đăng ngày 8/10/2009).

“Vinashin đang “mắc cạn” ở một số dự án không phải vì những khó khăn mang tính thời điểm và cũng không nằm ở vấn đề vốn hay công nghệ đóng tàu”, trong bài “Viết tiếp chuyện đóng tàu ở Vinashin” đăng ngày 22/10/2009.

“Không ai nghi ngờ việc Vinashin có đầy đủ ưu thế và kỹ năng để “làm ăn lớn” trên địa hạt công nghiệp đóng tàu vận tải thủy, nhưng nếu vẫn tư duy kinh doanh theo kiểu tự cung tự cấp, tự làm mọi thứ để phục vụ việc đóng tàu thì quả là… khó hiểu, nhất là trong thời buổi mà tiến trình phân công lao động thị trường ngày càng đi vào tinh vi và chuyên nghiệp hóa”. (Bài “Từ Vinashin, nghĩ về vai trò của doanh nghiệp lớn” đăng ngày 6/11/2009).

“Vấn đề là ở chỗ trong khi nợ của Vinashin được khoanh và cơ cấu lại, thì các khách hàng khác của PVFC, chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước, lại không được ưu đãi này? Liệu điều đó có công bằng giữa các doanh nghiệp nhà nước với nhau, chưa nói giữa doanh nghiệp quốc doanh và dân doanh? Hơn nữa việc khoanh nợ của Vinashin làm cho việc phân loại nợ của PVFC trở nên phức tạp”. (Bài “Vinashin: bài toán khó của PVFC”, TBKTSG đăng ngày 19/4/2010).Admin gửi hôm Thứ Năm, 08/07/2010
http://danluan.org/node/5609

_________________
Việc sát nhập các doanh nghiệp vận tải của VINASHIN vào VINALINES theo Quyết định 926/QĐ-TTG của Thủ tướng là trường hợp tập trung kinh tế bị cấm
-Hà Đình Sơn

09/07/2010

Theo quyết định 926/QĐ-TTg ngày 18/6/2010 trong số các doanh nghiệp được điều chuyển về Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) có Công ty Vận tải Biển Đông, Công ty TNHH 1 thành viên Vận tải Viễn Dương Vinashin, phần vốn góp của Tập đoàn Vinashin trong các doanh nghiệp vận tải biển khác. Thời gian bàn giao từ 1/7/2010 và kết thúc quý 3/2010.

Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 ngày 29/11/2005 quy định:

“Điều 166. Chuyển đổi công ty nhà nước

1. Thực hiện theo lộ trình chuyển đổi hằng năm, nhưng chậm nhất trong thời hạn bốn năm kể từ ngày Luật này có hiệu lực, các công ty nhà nước thành lập theo quy định của Luật doanh nghiệp nhà nước năm 2003 phải chuyển đổi thành công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo quy định của Luật này.

Điều 171. Hiệu lực thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2006”.

Như vậy đúng với cam kết WTO, kể từ ngày 1/7/2010, Luật Doanh nghiệp nhà nước hết hiệu lực, các công ty nhà nước sẽ chuyển đổi sang hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Từ nay các doanh nghiệp bất kể thuộc thành phần kinh tế nào đều phải theo một luật chơi chung.

Cũng theo Luật Doanh nghiệp 2005, doanh nghiệp chỉ có 04 loại hình: Điều 38, 63 – Công ty TNHH; Điều 77 – Công ty cổ phần; Điều 130 – Công ty hợp danh; Điều 141- Doanh nghiệp tư nhân. Ngoài ra không còn loại hình doanh nghiệp nào khác. Để chấp hành Luật Doanh nghiệp 2005, trong tháng 6/2010 đồng loạt các công ty mẹ tức các tập đoàn kinh tế nhà nước, các tổng công ty nhà nước đã đồng loạt chuyển sang loại hình doanh nghiệp – công ty TNHH một thành viên, là một loại của công ty TNHH, để cán đích trước 01/7/2010.

Luật cạnh tranh ngày 03/12/2004, có hiệu lực từ 01/7/2005 quy định:

“Điều 18. Trường hợp tập trung kinh tế bị cấm

Cấm tập trung kinh tế nếu thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế chiếm trên 50% trên thị trường liên quan, trừ trường hợp quy định tại Điều 19 của Luật này hoặc trường hợp doanh nghiệp sau khi thực hiện tập trung kinh tế vẫn thuộc loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của pháp luật.

Điều 19. Trường hợp miễn trừ đối với tập trung kinh tế bị cấm

Tập trung kinh tế bị cấm quy định tại Điều 18 của Luật này có thể được xem xét miễn trừ trong các trường hợp sau đây:

1. Một hoặc nhiều bên tham gia tập trung kinh tế đang trong nguy cơ bị giải thể hoặc lâm vào tình trạng phá sản;

2. Việc tập trung kinh tế có tác dụng mở rộng xuất khẩu hoặc góp phần phát triển kinh tế – xã hội, tiến bộ kỹ thuật, công nghệ”.

Theo Thông cáo báo chí số 4401/BGTVT-VP v/v Tái cơ cấu Tập đoàn Vinashin ngày 01/7/2010 của Bộ Giao thông vận tải là để “duy trì, phát triển ngành công nghiệp cơ khí đóng, sửa chữa tàu biển; khai thác sử dụng có hiệu quả các dự án, các năng lực sản xuất kinh doanh đã và đang đầu tư; không để ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Nghĩa là mục đích tái cơ cấu Tập đoàn Vinashin không thuộc trường hợp miễn trừ của Điều 19, Luật cạnh tranh.

“Điều 16. Tập trung kinh tế

Tập trung kinh tế là hành vi của doanh nghiệp bao gồm:

1. Sáp nhập doanh nghiệp;

2. Hợp nhất doanh nghiệp;

3. Mua lại doanh nghiệp;

4. Liên doanh giữa các doanh nghiệp;

5. Các hành vi tập trung kinh tế khác theo quy định của pháp luật”.

Theo báo Công thương điện tử, 18:04:00 28/4/2010:

Vinalines chiếm 50% thị phần vận tải hàng hải nội địa

Sau 15 năm hoạt động, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) đã trở thành một thương hiệu vận tải số một trong nước và có uy tín cao tại thị trường khu vực cũng như trên thế giới với đội tàu lên tới 150 chiếc có tổng trọng tải 2,7 triệu tấn.

Công thương – Là một tổng công ty lớn hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực vận tải biển, khai thác cảng và dịch vụ hàng hải, Vinalines đã phát huy vai trò của mình trong việc làm đầu mối giao dịch, tìm kiếm nguồn tài chính cho chương trình đầu tư phát triển đội tàu của mình. Bên cạnh đó, Tổng công ty cũng có nhiều giải pháp nâng cao công suất xếp dỡ, rút ngắn thời gian làm hàng, giảm thời gian chờ tàu để tiết kiệm chi phí cho khách hàng. Với 12 công ty vận tải biển, Vinalines đã chiếm 43% tải trọng của đội tàu quốc gia và 50% thị phần vận tải hàng nội địa.

Như vậy, việc chuyển các doanh nghiệp vận tải và phần vốn góp trong các doanh nghiệp vận tải của Vinashin vào Vinalines sẽ làm cho thị phần vận tải hàng nội địa của Vinalines vượt quá 50%, là trường hợp tập trung kinh tế bị cấm.

Hà Nội, ngày 07/7/2010

HĐS

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

Số: 4401/BGTVT-VP

V/v: Tái cơ cấu Tập đoàn Vinashin

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Hà Nội, ngày 01 tháng 7 năm 2010

THÔNG CÁO BÁO CHÍ

Ngày 18 tháng 6 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 926/QĐ-TTg về việc tái cơ cấu Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam. Trong những ngày vừa qua, trên một số phương tiện thông tin đại chúng có đăng tải một số thông tin về vấn đề này. Bộ Giao thông vận tải và Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam xin thông báo như sau:

Phát triển ngành cơ khí chế tạo, trong đó cơ khí đóng tàu là một trọng điểm và định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước ta trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; góp phần phát triển kinh tế biển và thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc phòng theo Nghị quyết Trung ương IV Khoá X.

Tổng công ty Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam được thành lập từ năm 1996 với vốn điều lệ chỉ hơn 100 tỷ đồng, công nghệ lạc hậu, thị trường nhỏ bé, nay đã phát triển thành Tập đoàn kinh tế mạnh về cơ khí chế tạo (công nghiệp đóng tàu). Với vai trò là lực lượng nòng cốt trong chiến lược công nghiệp đóng tàu, Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam đã có bước phát triển khá nhanh về năng lực đóng mới và sửa chữa tàu biển. Thị trường đóng tàu được mở rộng, đưa Việt Nam thành một quốc gia phát triển trong lĩnh vực đóng tàu. Năng lực chế tạo trong lĩnh vực đóng mới tàu biển phát triển vượt bậc, từ chỗ mới đóng tàu 1.000 DWT qua thời gian ngắn đã đóng được tàu trên 100.000 DWT, tàu chở dầu thô từ 100.000 đến 300.000 tấn, tàu chuyên dùng chở hàng ngàn ô tô, kho nổi chứa xuất dầu; trình độ kỹ thuật công nghệ của các ngành công nghiệp phụ trợ cũng có bước phát triển…

Tuy nhiên, khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới từ giữa năm 2008 đã tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống xã hội trong đó nhiều ngân hàng bị phá sản, vận tải giảm sút nghiêm trọng… đã ảnh hưởng nặng nề đến Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam gây ra khó khăn về tài chính, không huy động được nguồn vốn vay nước ngoài, cam kết vốn của một số ngân hàng và tổ chức tài chính trong nước bị huỷ… dẫn đến không đảm bảo bố trí đủ nguồn vốn cho các dự án đầu tư đang thực hiện; mặt khác rất nhiều chủ tàu gặp khó khăn về tài chính (do các ngân hàng đã cam kết nhưng sau đó từ chối tài trợ) đã đề nghị huỷ hợp đồng, giãn tiến độ đóng tàu cũng như giãn thời gian thanh toán…; cộng với những nguyên nhân chủ quan như: đầu tư dàn trải, quản lý dự án, công nợ, dòng tiền… còn hạn chế, hệ thống quản lý có nhiều khâu chưa theo kịp và thích ứng nhanh với tình hình biến động khủng hoảng nên họat động sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính của Tập đoàn rơi vào tình trạng rất khó khăn, phải khẩn trương, kiên quyết cơ cấu lại, cả về tổ chức sản xuất kinh doanh, đầu tư tài chính, với yêu cầu là: duy trì, phát triển ngành công nghiệp cơ khí đóng, sửa chữa tàu biển; khai thác sử dụng có hiệu quả các dự án, các năng lực sản xuất kinh doanh đã và đang đầu tư; không để ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Để triển khai chủ trương này, ngày 18 tháng 6 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 926/QĐ-TTg về việc tái cơ cấu Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam. Ngày 21/6/2010, Bộ GTVT và Văn phòng Chính phủ đã có buổi làm việc với Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam để triển khai Quyết định này. Bộ yêu cầu Tập đoàn phải duy trì hoạt động bình thường của các cơ sở mà Tập đoàn đang quản lý và chuyển giao ngay các cơ sở theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Với trách nhiệm là cơ quan quản lý nhà nước ngành, Bộ GTVT sẽ kiểm tra, đôn đốc và hướng dẫn Tập đoàn triển khai nghiêm Quyết định của Thủ tướng Chính phủ cũng như phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành có liên quan để giúp Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, những doanh nghiệp và dự án dở dang tại các ngành nghề không gắn với ngành nghề sản xuất kinh doanh chính (là đóng tàu và công nghiệp phụ trợ): như vận tải biển, xây dựng các cảng và khu công nghiệp…, các công ty không thật cần thiết trong chiến lược phát triển của Tập đoàn mà trong điều kiện khó khăn hiện nay Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam chưa có điều kiện hoàn thiện, thì được chuyển giao cho các doanh nghiệp khác phù hợp và có điều kiện hơn để có quản lý, đầu tư, khai thác có hiệu quả. Điều này cũng tạo điều kiện cho Tập đoàn giảm nợ và bổ sung nguồn vốn vào các dự án đóng tàu hiện nay.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan, Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu tài chính của Tập đoàn, gắn với kế hoạch sản xuất kinh doanh – tài chính tổng thể của Tập đoàn; giải quyết hoặc báo cáo đề xuất biện pháp giải quyết khi vượt thẩm quyền, hoàn thành tốt mục tiêu chiến lược phát triển ngành công nghiệp tàu thuỷ, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo đảm việc làm cho người lao động.

Tập đoàn cũng đã triển khai nghiêm túc ngay chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Ngày 22 tháng 6 năm 2010, Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam đã ban hành Nghị quyết liên tịch của Đảng uỷ và Hội đồng quản trị để đề ra các biện pháp nhanh chóng thực hiện chủ trương trên, ổn định sản xuất, cố gắng tập trung giữ vững thị trường, nhằm mục tiêu vượt qua khó khăn và từng bước phát triển ngành công nghiệp tàu thuỷ, góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng, đảm bảo việc làm cho hàng chục ngàn lao động.

Bộ GTVT và Tập đoàn Vinashin trân trọng đề nghị các cơ quan báo chí chung sức, đồng lòng giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, ổn định tình hình sản xuất, kinh doanh, giữ vững và tiếp tục phát triển uy tín, thương hiệu của Tập đoàn trong nước và trên trường quốc tế, góp phần phát triển ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam và đạt được mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế biển mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.

Nơi nhận:

– Các cơ quan thông tin báo chí; TL. BỘ TRƯỞNG

CHÁNH VĂN PHÒNG

NGƯỜI PHÁT NGÔN CỦA BỘ TRƯỞNG

(đã ký)

Nguyễn Văn Công

– Văn phòng Chính phủ;

– Ban Tuyên giáo TW;

– Bộ TTTT, Cục Báo chí (Bộ TTTT);

– Bộ trưởng (để b/c);

– Các Thứ trưởng (để b/c);

– Lưu VT – TTTT.

HT Mạng Bauxite Việt Nam biên tập
http://boxitvn.blogspot.com/2010/07/viec-sat-nhap-cac-doanh-nghiep-van-tai.html#more

_____________
Từ Vinashin đến “Vietnam Sinks” [1]

09/07/2010

Hoài Nam

Không hiểu sao cụm từ Vinashin bỗng dưng ám ảnh và nhắc tôi nhớ về một bộ phim rất đình đám vào năm 2006 mang cái tên Japan Sinks [2]. Bộ phim dựng lên một “Thảm họa kinh hoàng” [3] có thể khiến đất nước Nhật biến mất khỏi bản đồ thế giới, nhân dân Nhật Bản sẽ phải sống lưu vong. Bởi nước Nhật phải trải qua một thiên tai kinh hoàng, nước Nhật bị nhấn chìm dưới đại dương do động đất. Nguyên nhân là bởi thiên tai.

Vậy thì có gì liên quan giữa Japan Sinks và Vietnam Sinks? Xin thưa, nhiều, rất nhiều, khi mà ngoài chuyện đã, đang và sẽ gánh chịu thiên tai không kém phần khốc liệt như Nhật Bản, chúng ta sẽ phải gánh thêm một thảm họa còn kinh hoàng hơn từ nhân tai.

Vinashin giờ đây không chỉ là cụm từ với nghĩa hẹp phản ánh cho riêng tình trạng của Tập đoàn kinh tế Vinashin. Nó là hình ảnh phản ánh rất nhiều cái “vinashin” khác đang tồn tại như những ung nhọt trong cơ thể mang đầy bệnh tật của đất nước này.

Cái đáng sợ nhất khi “di tích Vinashin” phát lộ, người ta nhận thấy nó được xây dựng trên một nền tảng đầy những sai lầm chết chóc. Từ ý tưởng hình thành, đến cơ sở pháp lý, quản lý điều hành doanh nghiệp đều khiến người ta giật mình. Sai lầm ra sao thì các chuyên gia đã phân tích rất kỹ qua rất nhiều bài vở trên các trang báo chí và website “lề phải” lẫn “lề trái”.

Chỉ trong thời gian ngắn vừa qua, vấn đề điều hành đất nước của chúng ta ở tầm vĩ mô đang có quá nhiều vấn đề. Cái đáng sợ là mô hình của Vinashin dường như là mô hình mô phỏng thu nhỏ rất chi tiết và chính xác cho tổng thể bức đại họa đồ của Việt Nam. Vinashin đang mang gene di truyền những căn bệnh trầm kha mà xã hội Việt Nam chúng ta đang mang.

Chắc không quá lời khi nhiều người cho rằng chúng ta đang mắc phải hội chứng hoang tưởng vĩ cuồng. Di chứng của những đợt say men chiến thắng ngày nào. Đó cũng là một trong những chứng bệnh được cho là đã khiến cho con tàu Vinashin sắp đắm. Vinashin muốn trở thành một trong những công ty đóng tàu hàng đầu thế giới trong điều kiện thế và lực của chúng ta hiện nay thì đúng là hoang tưởng. Hội chứng này không khác xa mấy so với hội chứng vĩ cuồng của dự án đường sắt cao tốc vừa rồi hay chuyện sáp nhập để làm cho Thủ đô của ta trở nên “to lớn xứng tầm” [với các ngài lĩnh đạo có IQ ngang với AQ chăng? – BVN], đến chuyện tuyên bố rất hoành tráng rằng GDP của ta hiện là 106 tỷ USD, nhưng rồi sẽ “leo lên” rất nhanh thành 300 tỷ vào 2020 rồi 1000 tỷ vào 2040…

Nhưng nguồn gốc căn cơ của chứng vĩ cuồng trên lại xuất phát từ căn bệnh thành tích. Không chỉ ở Vinashin, ở mọi cấp độ quản lý, các “đầy tớ nhân dân” đã nhiễm bệnh trầm kha. Đám đầy tớ tội nghiệp nhiểm bệnh đã đành, những người “chủ của đầy tớ” vốn rất trong sạch cũng bị lây bệnh nặng nề. Nguy hại hơn, khi chứng bệnh này nặng đến mức người ta bất chấp tất cả, thậm chí đến mức hoang tưởng thì hậu quả thật khó lường. Giống như con nghiện cần giải tỏa cơn thèm khát. Tai họa sẽ đến là điều dễ hiểu.

Qua vụ Vinashin những yếu kém và vô trách nhiệm trong quản lý của chúng ta càng lộ rõ. Thế nhưng dường như những người có liên quan chưa hẳn muốn giải quyết dứt điểm chuyện này mà vẫn muốn quanh co. Những ngày qua, không ít những lý giải rất buồn cười nhưng cũng rất quen về thất bại của Vinashin. Theo đó, ngoài những nguyên nhân chủ quan tồn tại, Vinashin bị tác động bởi các yếu tố khách quan như tình hình kinh tế thế giới không thuận lợi, dẫn đến hợp đồng đóng tàu bị hủy, dẫn đến bị thua lổ… Logic này tương đương với logic sau: bởi tại cái bãi đá ngầm dưới đại dương nằm không đúng chỗ, chứ nếu nó đừng nằm trên tuyến hải hành của Vinashin thì con tàu đã không va vào và mắc cạn. Chính phủ ta cũng dùng khái niệm này cho những sa sút và yếu kém trong điều hành. Bộ GTVT cho rằng kẹt xe là do dân mình đi xe máy nhiều quá. EVN cũng phát huy rất tốt quan điểm này rằng, thiếu điện là do trời không chịu mưa, do dân xài điện nhiều quá…

Cách mà Vinashin chi tiêu “liều mạng” cho các dự án đầu tư, nhất là những dự án đầu tư ngoài luồng cũng không phải là cá biệt so với nhiều tập đoàn khác tại Việt Nam. Khi bị dư luận phản ứng, các tập đoàn này cố bao biện rằng muốn trở thành tập đoàn mạnh thì họ phải hoạt động đa ngành, đa chức năng. Cái thứ tư duy quản trị cũ mèm này lại chính là cơ sở cho những tập đoàn tại Việt nam, trong đó có Vinashin ném tiền vào các dự án bất động sản thay vì đi đóng tàu. Tư duy muốn trở nên “đa” gì gì đó cũng không buông tha các cấp quản lý từ địa phương đến trung ương. Nơi nơi kêu gọi đầu tư đa lĩnh vực, đa ngành nghề, đa dạng cơ cấu cây trồng, con giống… bất chấp thế mạnh của địa phương mình là gì, hậu quả của những dự án đó là gì.

Nếu trước đó Chính phủ cho rằng chưa phát hiện sai sót hoặc thua lỗ của Vinashin thì đúng là thật lạ. Hoặc là năng lực Chính phủ quá yếu, yếu đến mức không nhìn ra được sai lầm của Vinashin, hoặc là cả hai đã thông đồng cố tình ém nhẹm tình trạng này cho đến khi không thể bưng bít được nữa. Giờ thì đã rõ, “lãnh đạo Tập đoàn đã báo cáo không trung thực với Chính phủ tình hình thực tế”, đó là kết luận của UBKT TW. Vậy Chính phủ, thanh tra, kiểm toán, tài chính, ngân hàng đã và đang ở đâu trong vụ này?

Thất bại và yếu kém trong quản lý điều hành vĩ mô cho dù đến từ bất kỳ nguyên nhân nào cũng là điều không chấp nhận được. Nhưng bưng bít bao che cho nhau tính chuyện qua mắt nhân dân thật đáng là tội không thể dung tha. Người đứng đầu Vinashin đang bị “tuyên” có tội to, tuyên bố của UBKT TW nghe có vẽ cũng rất hoành tráng, nhưng vẫn xuất hiện cụm từ “kiểm điểm rút kinh nghiệm” không khỏi khiến người ta thấy ngờ ngợ.

Vấn đề là nếu nhìn một cách tổng thể, hình ảnh của Vinashin gần như phảng phất trong rất nhiều các quyết định điều hành đất nước ở tầm vĩ mô. Cách điều hành thiếu tư duy logic, đầy chủ quan, vô trách nhiệm, vô cảm biểu hiện trên lĩnh vực nào cũng có mà về mặt hậu quả, con dân hiện đang phải è lưng gánh chịu.

Điểm cuối cùng là điều vừa rất đáng mừng mà cũng đáng lo. Các phản biện và dự báo của giới trí thức Việt Nam về những vấn đề trọng đại của đất nước đến giờ cho thấy họ rất có lý. Dù vậy, đáng buồn là nó đã không mấy khi được quan tâm một cách đúng mức. Và kết quả, những điều họ tiên đoán đã lần lượt xảy ra trong thực tế. Rất chân thành thưa các bậc trí thức nước nhà, cho dù rất ngưỡng mộ và ủng hộ quý vị, tôi vẫn thầm mong những dự báo của quý vị cho những vấn đề trọng đại còn lại sẽ sai. Bởi nếu đúng như quý vị dự báo, chúng ta sẽ sớm thấy ngày “Vietnam Sinks”.

Điều then chốt cần được minh định là hiện nay, ngoài Vinashin đã phát lộ này ra, chúng ta sẽ còn bao “vinashin” khác đang đợi ngày phát lộ? Nếu quả thật Vinashin là một quân bài trong chuỗi domino các tập toàn kinh tế lớn Việt Nam, chúng ta quả thật đang đối diện với một thách thức nghiêm trọng: cái tiến trình từ Vinashin đến “Vietnam Sinks” có lẽ không còn mấy xa nữa!

Khi Japan Sinks, họ được cứu thoát trong gang tấc, bởi đó là nước Nhật với cả một sức mạnh hùng hậu về kinh tế, về khoa học kỹ thuật cùng với những con người đầy trách nhiệm, quả cảm và lòng nhân ái. Còn ta? Nếu một Vietnam Sinks xảy ra thì ai, sức mạnh nào, cơ may nào sẽ giúp chúng ta tồn tại? Mịt mù!

Hình ảnh cả dân tộc Nhật hốt hoảng tìm đường rời khỏi Tổ quốc hay cố thoát khỏi những hố tử thần sập đổ ngay dưới chân, dù chỉ mới là phim sao vẫn chợt thấy phảng phất hình ảnh dân tộc mình trong đó! Cho dù đất nước chúng ta không bị “chìm” hoàn toàn như Nhật Bản trong phim, nhưng chúng ta đang đối diện với nguy cơ mất 90% diện tích của vựa lúa đồng bằng sông Cửu Long, hai triệu cư dân đồng bằng Sông Hồng bị ảnh hưởng, 4.4% diện tích lãnh thổ sẽ chìm trong nước trong khoảng gần 100 năm tới do mực nước biển dâng cao. Cho dù cả dân tộc chưa đến mức phải chạy thoát thân khỏi đất nước của mình, nhưng sẽ tồi tệ và đau đớn hơn nhiều khi chúng ta phải sống lưu vong trên chính Tổ quốc mình.

Trong tất cả chúng ta, những người Việt Nam chân chính, hy vọng không có ai đang đợi ngày đó, ngày Vietnam Sinks.

HN

Chú thích:

[1] Vietnam Sinks: phỏng theo tựa đề bộ phim cùng tên với tiều thuyết Japan Sinks.

[2] Japan Sinks là tên cuốn tiểu thuyết của tiểu thuyết gia Sakyo Kumatsu được xuất bản vào năm 1973, sau đó được dựng thành bộ film Japan Sinks hay The sinking of Japan vào năm 2006.

[3] Thảm họa kinh hoàng là tên tiếng Việt của bộ phim trên.

HT Mạng Bauxite Việt Nam biên tập
http://boxitvn.blogspot.com/2010/07/tu-vinashin-en-sinks-1_09.html#more

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: