Hoàngquang’s Blog

06/07/2010

Hoàng Phủ Ngọc Tường: CẦN ĐỔI MỚI HỘI NHÀ VĂN

Hoàng Phủ Ngọc Tường: CẦN ĐỔI MỚI HỘI NHÀ VĂN
Được viết bởi nguyentrongtao vào lúc: 3:45 chiều ngày 28/06/2010

& Bùi Minh Quốc: ĐÔI ĐIỀU GÓP BÀN VỚI BCH HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM

NTT: Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường vừa vào cấp cứu ở bệnh viện Trung Ương Huế vì ngạt thở, phải thở ôxy và chuyền huyết thanh liên tục. Năm nay anh đã 75 tuổi. Trước đó ghé thăm anh tại nhà riêng, tôi có hỏi ý kiến anh về đại hội Nhà Văn sắp tới. Tuy anh phát âm rất khó khăn nhưng tôi cũng nghe được mấy lời anh nói ngắt quãng: Bảo với Hữu Thỉnh phải đổi mới đi! Tinh thần và tổ chức. Phải tự do và phải viết hay! Phải đẳng cấp, nghĩa là phải xứng tầm thế giới.

Không thể làm được bài phỏng vấn anh, tôi về đọc lại bài phỏng vấn anh trả lời nhà văn Lại Nguyên Ân trước đại hội Nhà Văn IV, thấy tinh thần trước đây cũng vẫn rất cần cho hôm nay. Xin trích giới thiệu cùng bạn đọc.
ĐỔI MỚI PHẢI LÀ TINH THẦN, LÀ MỤC TIÊU CỦA ĐẠI HỘI NHÀ VĂN SẮP TỚI

Phỏng vấn nhà văn HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG

PHÓNG VIÊN: Xin được nghe ý kiến của anh về Đại hội Nhà văn sắp tới, từ những điểm bao quát nhất đến những điểm cụ thể.

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG: – Trong chuyển động đổi mới của đất nước, nhà văn ở các nơi đã tham gia. Trong nhiều mặt của công cuộc đổi mới thì đổi mới tư tưởng là một mặt quan trọng và gắn bó nhiều nhất với nhà văn. Đại hội sắp tới của giới nhà văn nước ta phải lấy đổi mới làm tinh thần và mục tiêu. Văn học phải tham gia đổi mới tư tưởng của xã hội, đồng thời tự thân Hội, tự thân giới văn nghệ cũng phải đổi mới về tư tưởng và tổ chức.

Việc đổi mới tổ chức của Hội là một công việc lớn tại Đại hội này.

P.V. Hiện đang có nhiều ý kiến là nên họp đại hội toàn thể…

H.P.N.T. – Mỗi nhà văn là một đơn vị hoạt động, vậy thì mỗi người đều phải được dự đại hội. Trong nhiều thế hệ nhà văn hội viên hiện nay, có không ít người đã đi hết quá trình nhà văn của họ. Phải nghĩ đến việc đổi mới lực lượng. Phải đặt trọng trách trong sáng tạo và trong công việc của Hội cho những thế hệ đang là năng động nhất của sự nghiệp đổi mới. Lại phải nghĩ đến những lớp người sắp bước vào văn học. Bởi vậy, tôi muốn đại hội mời cả một số cây bút trẻ chưa phải là hội viên, mời họ phát biểu tâm niệm và nguyện vọng của họ trước các thế hệ cha anh. Điều này rất cần, vì chính họ sẽ là lớp kế thừa.

(……)

P.V.Anh nghĩ thế nào về yêu cầu đối với những người ở các cương vị lãnh đạo Hội?

H.P.N.T. – Thứ nhất, về tư tưởng, họ phải là những người thật tâm ủng hộ đường lối đổi mới trong xã hội và trong văn nghệ. Thứ hai, họ phải có năng lực quản lý, năng lực tổ chức hoạt động trong các công việc của Hội. Phải là những người có trách nhiệm và có năng lực đem lại cái mới cho văn nghệ.

P.V.Tôi nghe được một ý này, hình như của Evtusenco, mà chắc nhiều nhà văn ở ta cũng đồng tình: đối với nhà văn thì chỉ có thể giúp đỡ, khích lệ (hoặc phê bình) chứ không thể “lãnh đạo” họ được…

H.P.N.T. – Tôi cũng nhớ một ý của Voznessenski: “Tôi không là bầy cừu để có thể được chăn dắt…”. Nhà văn sáng tác theo sự hướng dẫn của lương tâm mình, tự anh ta chịu trách nhiệm về tiếng nói nghệ thuật của mình, tự anh ta chịu trách nhiệm trước bạn đọc và cũng được hướng dẫn bởi bạn đọc. Nói đến sự lãnh đạo trong giới nhà văn là nói đến chức năng tổ chức, quản lý toàn thể nhà văn cho sự hoạt động của cả một phong trào văn học chứ không phải là nói đến việc lãnh đạo tư tưởng sáng tác. Cơ quan lãnh đạo Hội Nhà văn chẳng những phải đóng vai trò tổ chức hoạt động trong giới mình mà còn phải đóng vai trò đứng đầu một nghiệp đoàn. (……). Hội Nhà văn là nghiệp đoàn của những người làm văn học chuyên nghiệp, nó phải được tham gia vào việc đề xuất và thi hành các chính sách, chế độ của Nhà nước liên quan đến hoạt động của giới mình. Đây là chức năng công đoàn, chức năng nghiệp đoàn của tổ chức Hội mà lâu nay ta không làm.

Sáng tác là việc của từng người, nó rất tự do, nên lãnh đạo dù là cao nhất của Hội cũng không thể “quản lý”. Cái mà Hội có thể làm và cần phải làm là tạo những khả năng, những điều kiện cho các nhà văn hoạt động, sáng tạo. Đây là chức năng thứ nhất của Hội. Thứ hai là Hội phải đại diện cho đoàn thể nghề nghiệp, đấu tranh cho những quyền lợi tinh thần và vật chất của nhà văn, đấu tranh để xã hội tôn trọng và đối xử thích đáng với lao động sáng tạo của nhà văn. Điểm rất quan trọng này thì Hội ta chưa làm, mà xã hội ta có vẻ cũng chưa thừa nhận đầy đủ. Một chức năng thứ ba nữa của Hội là đối ngoại, tức là giao dịch với nhà văn và các tổ chức văn hóa xã hội quốc tế. Việc này phải được xác lập trên tư cách xứng đáng của nhà văn chứ không phải là trên tư cách quan liêu của Hội. Ngoài ra, Hội Nhà văn Việt Nam cũng phải có quan hệ tốt với các chi hội địa phương của mình.

(……)

P.V.Xin trở lại công việc chuẩn bị Đại hội: anh có ý kiến gì về cơ cấu các cơ quan quản lý của Hội ta?

H.P.N.T. – Nên thật gọn nhẹ để hoạt động thật hiệu quả. Đại diện cho Hội là Ban Chấp hành. Các thành viên Ban Chấp hành phải đáp ứng với một trong hai chức năng. Thứ nhất, cần chọn những người tâm huyết, làm việc giỏi, biết tổ chức hoạt động, có tinh thần trách nhiệm cao, tiêu biểu cho xu hướng đổi mới (làm thường trực Hội). Thứ hai, cần chọn làm chức năng các hội đồng chuyên môn những người có nghề nghiệp cao trong các ngành, có khả năng thẩm định chất lượng sáng tác, đánh giá tình hình phát triển của các thể loại văn học. Ngoài ra, không nên bầu vào Ban Chấp hành những người không có năng lực làm tốt một trong hai chức năng ấy. Tôi muốn ngay trên lá phiếu bầu cử đã phải thể hiện được nội dung nói trên, nghĩa là phải phản ánh được ý kiến của hội viên: bầu người này là để họ vào Thường trực, bầu người kia là để họ hoạt động trong các hội đồng. Tôi cũng đề nghị là từ nay, các chức vụ đứng đầu các tạp chí, nhà xuất bản, tuần báo, quỹ văn học và các ban ngành khác của Hội cũng phải do Ban Chấp hành toàn quyền cử ra, tránh mọi sự áp đặt từ bên ngoài.

Quá trình đại hội, ngay từ các khâu trù bị hiện giờ cũng cần phải được tiến hành một cách thật công khai, dân chủ. Danh sách bầu cử phải do hội viên đề xuất. Mô hình, cơ cấu, tổ chức Hội cũng phải do hội viên bàn bạc nhất trí tại Đại hội. Tôi đề nghị ngay từ bây giờ Ban trù bị Đại hội phải bố trí đặc điểm và thời gian tiếp hội viên tiếp thu các ý kiến xây dựng chung. Nên sớm tổng hợp, tập hợp một vài sơ đồ, một vài mô hình tổ chức Hội, để sẵn ở nơi tiếp hội viên tại trụ sở Hội hoặc giữ cho các chi hội để lấy ý kiến hội viên. Cần kêu gọi mọi hội viên đều có ý kiến đóng góp về tổ chức Hội. Có như vậy mới bảo đảm dân chủ. Dân chủ là từ dưới lên, không phải là từ trên dội xuống. Phải làm sao để quá trình dân chủ hóa được thực hiện, được thể hiện ở ngay Đại hội lần này.

P.V. – Xin được biết một vài cảm nghĩ của anh về văn học gần đây.

H.P.N.T. (…) Về văn học thì mới chỉ thấy dấu hiệu đổi mới ở văn học báo chí và ở loại bài trình bày quan niệm của nhà văn. Nói đến tác phẩm thì có lẽ còn phải chờ đợi. Tôi cho là phải vài ba năm nữa mới xuất hiện những tác phẩm thật sự đổi mới. (…) Tôi nói đổi mới không phải để nói rằng văn học chỉ viết về tiêu cực xã hội. Có thể đổi mới nhiều thứ, nhiều cách. (…) 30 năm nay ta chỉ ủng hộ niềm vui, chỉ cho phép in thơ nói niềm vui. Nhưng nỗi buồn là cả một tài sản tâm hồn của con người mà ta hãy còn đóng cửa đối với nó.

Một điểm khác, điểm cuối cùng nói hôm nay mà tôi cho là quan trọng: Nghị quyết Đảng là đường lối chung, nhưng từ nghị quyết đến thực tế còn khá xa. Đã có những nghị quyết không được thực hiện. Nghị quyết đã khẳng định quyền tự do sáng tác của văn nghệ sĩ, nhưng làm thế nào để thực hiện được thì còn phải làm nhiều thứ. Điều mấu chốt, tôi cho là ở chỗ thể chế hóa các điểm nêu trong nghị quyết thành luật pháp của Nhà nước thì nghị quyết mới thành hiện thực. Ngay bây giờ vẫn có những quyển sách không hề dính gì tới ba điều cấm mà nghị quyết đã nêu, nhưng những vị tuyên huấn, những vị lãnh đạo địa phương vẫn không chịu cho in. Tôi nghĩ thể chế hóa là quan trọng nhất. Càng thể chế hóa cụ thể, chặt chẽ thì càng đảm bảo quyền tự do sáng tác.

(L.N. thực hiện)

Nguồn: Văn nghệ, Hà Nội, số 11 (12-3-1988)

http://nguyentrongtao.org/hoang-phủ-n�c-tư�ng-cần-dổi-mới-hội-nha-van.xml

____________

ĐÔI ĐIỀU GÓP BÀN VỚI BCH HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM

BÙI MINH QUỐC

(Đã gửi báo Văn Nghệ, báo điện tử Hội NVVN, báo điện tử Văn Nghệ sông Cửu Long, đang chờ đăng)

Các dự thảo văn kiện chuẩn bị cho đại hội 8 của Hội Nhà văn chúng ta đến nay vẫn chưa đăng lên báo Văn Nghệ để thảo luận rộng rãi, để hội viên trên khắp nước được biết ý kiến của nhau, hơn thế nữa, để chúng ta được biết ý kiến của nhân dân, của bạn đọc – là đối tượng mà chúng ta phục vụ.Tôi khá lấy làm lạ, một việc hết sức cần thiết, rất dễ làm như thế mà không làm, lại tổ chức đại hội các khu vực rình rang tốn kém để làm chính những việc ở đại hội toàn quốc sẽ phải làm. BCH nên công bố ngay xem vừa rồi chi phí hết bao nhiêu cho các đại hội khu vực và kết quả đạt được có tương xứng ? Tại sao lại gọi là “đại hội khu vực”, cách gọi tên và cách tổ chức này có phù hợp với điều lệ, hay là Ban chấp hành đặt ra một cách tùy tiện ? Ở đại hội khu vực miền đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long mà tôi dự, chất lượng thảo luận theo tôi là thấp; giữa tình hình xã hội ngổn ngang bao nhiêu chuyện kinh hoàng, sự xuống cấp đạo đức cứ theo chiều hướng ngày càng tệ hại khó bề ngăn chặn, trước hết là trong giới công quyền và giới chuyên rao giảng đạo đức (trong đó có giới cầm bút), vậy mà tôi hầu như không nghe thấy cất lên được một lời nào bày tỏ nỗi ưu tư về trách nhiệm nhà văn, về giữ gìn phẩm giá nhà văn ( lưu ý : báo cáo của Ban chấp hành Hội mang tiêu đề rất vang : “…vì phẩm giá con người”, nhưng các nhà văn thì hình như nguội lạnh với chuyện này, hoặc tự cho mình phẩm giá đã đủ đầy, khỏi bàn mất thì giờ ).

Hai vấn đề rất quan trọng là tình hình tài chính của Hội và hoạt động của Ban kiểm tra thì lại chưa có báo cáo.Vấn đề tài chính, quản lí tài sản, đất đai rất phức tạp, hội viên cần được nghiên cứu trước để có thời gian chuẩn bị ý kiến đóng góp. Có dư luận đồn đoán rằng BCH trì hoãn không sớm công khai tài chính, tài sản, đất đai để việc này dễ bị chìm lấp giữa hàng loạt vấn đề khác trong chương trình nghị sự với thời gian hạn hẹp của đại hội.Tôi chỉ tin một nửa vào sự đồn đoán ấy, nhưng nếu BCH để đến đại hội mới phát báo cáo tài chính và vấn đề tài chính không được thảo luận đến nơi đến chốn thì chất lượng của đại hội, chất lượng của công tác lựa chọn nhân sự khóa tới khó đạt tiêu chuẩn dân chủ, đoàn kết, đổi mới. Minh bạch tài chính sẽ làm sáng tỏ độ liêm khiết của chủ tịch Hội và toàn Ban chấp hành.Trong khi chờ được đọc báo cáo tài chính, tôi đề nghị ngay ngày mai báo Văn Nghệ, báo điện tử của Hội đăng ảnh nhà ở của thành viên BCH, sau đó thực hiện phóng sự đi sâu về thu nhập và tài sản của cán bộ lãnh đạo Hội (nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo vừa công bố một thông tin rất quan trọng : bí thư thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh đã có cuộc trả lời phỏng vấn thẳng thắn về tình hình tài sản riêng của mình. Chắc chủ tịch Hữu Thỉnh sẽ sớm chủ động mở cuộc đột phá như bí thư Nguyễn Bá Thanh cho 2 phó chủ tịch và các ủy viên ban chấp hành noi theo).

Bản kiểm điểm của Ban chấp hành rất sơ sài, chung chung, không rõ trách nhiệm cá nhân của từng người, nhất là chủ tịch và 2 phó chủ tịch. Điều đặc biệt đáng chú ý là bản kiểm điểm không nhắc gì đến thái độ chính trị của Ban chấp hành Hội trước hành vi ngang ngược của thế lực bành trướng trong giới cầm quyền Trung Quốc trắng trợn xâm phạm chủ quyền biển đảo của Tổ Quốc ta, bắt giam, cướp bóc hành hạ ngư dân ta. Hội ta là một tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp. Chính trị của toàn thể hội viên hiển nhiên là chính trị Hồ Chí Minh : KHÔNG CÓ GÌ QUÝ HƠN ĐỘC LẬP TỰ DO, TỔ QUỐC TRÊN HẾT, QUYỀN DÂN TRÊN HẾT. Trước nay đã thế và luôn mãi như thế.Nhiều hội viên, với bản lĩnh tích cực chủ động đã nói lên tiếng nói yêu nước vì dân của cá nhân mình, tiêu biểu là các nhà văn nhà thơ Nguyễn Huệ Chi, Thanh Thảo, Trần Nhương, Nguyễn Khắc Phục, Phạm Viết Đào, Nguyễn Trọng Tạo, Inra Sara, Trần Mạnh Hảo… Các nhà văn nhà thơ ấy đã nói lên tiếng nói yêu dân yêu nước yêu tự do của toàn thể hội viên. Khi cất lên tiếng nói trung thực tự do của mình, các nhà văn nhà thơ ấy đã chứng tỏ cho nhân dân cả nước và toàn thế giới thấy phẩm chất chính trị của Hội ta, giữ thanh danh cho Hội ta đang bị Ban chấp hành làm tổn thương bằng sự im lặng mà chắc rằng chính các ủy viên chấp hành cũng phải thầm lấy làm xấu hổ.Chủ tịch Hội nên thay mặt Ban chấp hành ngỏ lời cám ơn các nhà văn nhà thơ ấy.Mới đây, khi thảo luận sửa đổi điều lệ Hội, có một số hội viên nêu ý kiến sửa lại như đại hội 4, không giữ mô hình tổ chức chính trị nữa mà chỉ là tổ chức xã hội nghề nghiệp thôi, đồng thời Hội hoạt động theo nguyên tắc tự nuôi tự quản. Đó là những ý kiến rất xây dựng, rất có trách nhiệm với dân với nước, dựa trên chủ trương của Đảng đề ra từ các hội nghị trung ương (khóa 6).Thế nhưng anh chị em vừa mới “mở miệng” (chữ dùng của chủ tịch Hồ Chí Minh : “Dân chủ, nghĩa là trước hết dân được mở miệng”), đã bị chủ tịch Hữu Thỉnh át đi bằng lời suy diễn mang tính chụp mũ hàm ý đe dọa : “Chúng ta thừa biết ý kiến đòi bỏ chính trị này để làm chính trị kiểu khác; đại hội cũng cần hết sức tránh lợi dụng diễn đàn để đả kích, làm những việc vô lý ngoài văn học” (Phát biểu tại Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam khu vực Nhà văn quân đội).Tôi thấy cung cách chỉ đạo đại hội như vậy là trái với chủ trương tăng cường thông tin nhiều chiều, tăng cường đối thoại, lắng nghe, trái với tư tưởng Hồ Chí Minh: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do.Tự do là thế nào ? Đối với MỌI VẤN ĐỀ, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình góp phần tìm ra chân lý.Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, NXB CTQG, H, t8, tr216).

Hôm qua, nhờ trang web của nhà văn Trần Nhương, tôi mới được đọc CHỈ THỊ 30.CT/TW của Trung ương VỀ ĐẠI HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG VÀ UBTW CÁC HÔI VHNT VIỆT NAM.Chỉ thị ghi rõ: “làm tốt công tác nhân sự ban chấp hành mới theo hướng lấy tiêu chuẩn làm chính, kết hợp với có cơ cấu phù hợp, thực hiện tốt việc chuyển giao thế hệ lãnh đạo ở các hội”.

Hóa ra giữa những điều tôi nghe nhà văn Đỗ Kim Cuông, vụ trưởng vụ văn nghệ ban tuyên giáo TW phổ biến tại đại hội khu vực so với chỉ thị 30 đã có một số sai lệch quan trọng. Không thấy nói đến việc chuyển giao thế hệ lãnh đạo, chỉ thấy nhấn mạnh chuyện có thể làm chủ tịch 3 khóa liền, kể lể dẫn chứng dài dòng về chuyện chủ tịch mấy hội bạn 80 tuổi vẫn làm, gây cho hội viên một ấn tượng đậm nét rằng làm chủ tịch suốt đời cũng là bình thường. Đại hội không có phần thảo luận phân tích về tiêu chuẩn, chủ tịch Hữu Thỉnh và vụ trưởng Đỗ Kim Cuông không hề nói gì đến yêu cầu hàng đầu đối với người cán bộ lãnh đạo hội là phải gương mẫu về phẩm chất chính trị yêu dân yêu nước yêu tự do, về bản lĩnh người nghệ sĩ – chiến sĩ, về sự liêm khiết chí công vô tư.Tôi đề nghị, tại đại hội toàn thể phải dành thời gian nhiều nhất cho việc phân tích xác định tiêu chuẩn, những người ứng cử và được đề cử phải đối chiếu với tiêu chuẩn để tự trình bày về bản thân và chương trình hành động, trả lời các chất vấn của cử tri, tóm lại phải làm sao những người cầm phiếu bầu trước khi bỏ phiếu phải được biết thật rõ về người có tên trong lá phiếu. Không nên chỉ nói tiêu chuẩn một cách chung chung, hời hợt.Xét tiêu chuẩn yêu nước là phải gắn với nhiệm vụ chống bành trướng.Tôi nghĩ các ủy viên Ban chấp hành vừa qua đã im lặng trước hành vi ngang ngược của thế lực bành trướng trắng trợn xâm phạm chủ quyền biển đảo của Tổ Quốc ta, bắt giam, cướp bóc hành hạ ngư dân ta thì nên tự giác rút khỏi danh sách đề cử.Cần khuyến khích cổ vũ hội viên tự ứng cử (nhà văn Vũ Hồng ở Bến Tre đã tự ứng cử, tôi thấy đây là một hành động mở đường rất đẹp rất đáng hy vọng của thế hệ trẻ).Theo tôi, phần lớn người tự ứng cử là người tự tin tự thấy mình đủ phẩm chất và năng lực gánh vác trách nhiệm, và đã chuẩn bị sẵn một chương trình hành động có tính khả thi, nếu người ấy lại là người tán thành phương án xây dựng hội tự nuôi tự quản thì tôi càng tin ở động cơ vô tư, trong sáng.Trong tư tưởng chỉ đạo, cần dứt khoát khẳng định phải “thực hiện tốt việc chuyển giao thế hệ lãnh đạo “ tại đại hội này, những nhà văn từ 65 tuổi trở lên đã từng tham gia Ban chấp hành nên dứt khoát nghỉ.

Đà Lạt 01.07.2010

http://nguyentrongtao.org/bui-minh-qu%E1%BB%91c-doi-di%E1%BB%81u-gop-ban-v%E1%BB%9Bi-bch-h%E1%BB%99i-nha-van-vi%E1%BB%87t-nam.xml

Advertisements

%(count) bình luận »

  1. ten hoang phu ngoc tuong tra loi toi nguoi khong duoc

    Bình luận bởi ngocson — 07/07/2010 @ 2:53 chiều | Phản hồi


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: