Hoàngquang’s Blog

15/06/2010

ĐƯỜNG SẮT CAO TỐC VÀ SỰ TỒN VONG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Filed under: Chính trị- xã hội — hoangquang @ 2:12 chiều
Tags:

T.K.

Quốc hội đang họp để bàn về việc liệu có nên xây đường sắt cao tốc không. Đã có nhiều bài phân tích về hiệu quả của ĐSCT, trong bài này tôi muốn nói về ĐSCT và uy tín chính trị của Đảng cộng sản Việt Nam.

Theo tôi, những người lãnh đạo và bản thân mỗi đảng viên trong Đảng nên cẩn thận suy xét việc có nên thực hiện Dự án ĐSCT hay không. Mỗi chính đảng khi muốn lãnh đạo một quốc gia đều phải có tính chính đáng về mặt chính trị. ĐCS hiện đang lãnh đạo Việt Nam và trong tương lai gần vẫn khó ai có thể đánh đổ được sự lãnh đạo này vì Đảng có được tính chính đáng hay có thể gọi là có một số vốn chính trị khá lớn trong quá khứ khi là người lãnh đạo thành công phong trào giải phóng dân tộc và cũng đã thành công bước đầu trong công cuộc đổi mới. Tuy nhiên, số vốn chính trị này không phải là vô hạn. Ai cũng biết uy tín của Đảng thời gian gần đây suy giảm nghiêm trọng, không chỉ đối với nhân dân mà cả với nhiều đảng viên trong Đảng, đặc biệt vì tham nhũng tràn lan và sự thất thế trong quan hệ với Trung Quốc. Ban lãnh đạo Đảng không nên đánh cược thêm uy tín hay hao phí lượng vốn chính trị đã vốn suy giảm này vào một dự án quá rủi ro như thế. Bất cứ ai có kiến thức một chút đều rất khó có thể bác bỏ các lý lẽ phản đối việc thực hiện dự án dựa trên những con số xác thực, những quan ngại rất đúng đắn về qui mô nền kinh tế, gánh nặng nợ, lưu lượng hành khách có thể sử dụng ĐSCT, trình độ quản lí, mức độ tham nhũng, năng lực sản xuất… khi thực hiện dự án này[1]. Khả năng thất bại của dự án là rành rành và không phải tự nhiên mà hầu hết các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông và kinh tế đều phản đối rất mạnh mẽ dự án này dựa trên những lập luận rất xác đáng[2]. Tất nhiên, Đảng có thể dùng quyền lực để ép buộc Quốc hội thông qua như trường hợp của Đề án mở rộng Hà Nội nhưng theo tôi, khi cố gắng bảo vệ Dự án ĐSCT, cái mà Đảng phải đánh đổi sẽ là uy tín chính trị và và rất có thể là cả quyền lãnh đạo đất nước trong tương lai.

Khi việc thảo luận dự án được công khai như thời gian vừa qua, nếu lãnh đạo Đảng vẫn cố sống cố chết bảo vệ với những lý lẽ rất khiên cưỡng một dự án mà đa số dư luận và báo chí đều lên tiếng phản đối thì uy tín của Đảng sẽ giảm sút vì người dân có thể cho rằng Đảng đã không còn làm theo ý nguyện của đa số người dân (có thể vào các trang web của các báo có trưng cầu ý kiến độc giả về Dự án ĐSCT thì đa số người chọn là không nên thực hiện dự án hoặc ít nhất cũng hoãn dự án này lại). Người dân hoàn toàn có quyền nghi ngờ vào việc Đảng luôn tuyên bố mình là đại diện cho lợi ích của toàn dân và là kết tinh trí tuệ của dân tộc.[3]

Trường hợp dự án này thất bại (mà gần như chắc chắn sẽ thất bại, ở đây có thể hiểu thất bại về mặt kinh tế tức là tiền thu không đủ để bù đắp cho chi phí xây dựng và vận hành dự án. Nhật là nơi lưu lượng hành khách rất lớn mà vẫn lỗ triền miên[4]) thì điều gì sẽ xảy ra?

Theo dự kiến tới năm 2035 dự án sẽ hoàn thành, lúc đó số tiền mà nhà nước phải bỏ ra để trợ cấp nhằm duy trì sự hoạt động của ĐSCT sẽ là rất lớn (trước đó khi dự án hoàn thành từng phần thì đã phải trợ cấp rồi)[5]. Khi đó, Việt Nam còn phải đối mặt với rất nhiều vấn đề lớn như biến đổi khí hậu hay sự trỗi dậy của Trung Quốc đòi hỏi Việt Nam ngày càng phải dành một khoản chi tiêu lớn cho quốc phòng. Liệu lúc đó Việt Nam có đủ nguồn lực để bao cấp tiền vé tàu cho những người khá giả, là những khách hàng tiềm năng của ĐSCT? Liệu lúc đó những người nghèo, những người nông dân bị thiệt hại vì biến đổi khí hậu có chấp nhận việc nhà nước lấy tiền thuế của họ để trợ cấp cho người giàu? Thái Lan là bài học nhãn tiền khi sự mất công bằng quá lớn đã làm nảy sinh những bất ổn nghiêm trọng về xã hội.

Ai ở Việt Nam cũng thừa hiểu khi dự toán là 56 tỉ USD thì con số thực tế có đội lên 100 tỉ USD cũng là bình thường vì thời gian quá dài, quá nhiều rủi ro. Khi đó liệu có vay thêm tiền để thực hiện tiếp hay bỏ lửng dự án? Nếu vay thì vay ở đâu? Từ Nhật Bản ư? Bản thân tân thủ tướng Nhật Bản mới đây cũng cảnh báo là Nhật Bản có thể lâm vào tình trạng suy sụp vì nợ công quá lớn[6] thì liệu lúc đó công luận Nhật Bản có chấp thuận cho chính phủ cho Việt Nam vay thêm hàng chục tỉ USD nữa? Nếu Nhật Bản có chấp nhận cho vay thêm đi nữa thì với khoản vay quá lớn như vậy, chắc chắn Việt Nam sẽ phải chịu thêm rất nhiều ràng buộc về kinh tế và chính trị vào Nhật để được vay. Ban lãnh đạo Đảng nên nhớ người Việt Nam có tinh thần dân tộc rất cao, tính chính đáng của Đảng còn tồn tại đến ngày nay cũng chủ yếu là từ quá trình lãnh đạo nhân dân giải phóng dân tộc, tuy nhiên, đã sứt mẻ nghiêm trọng vì những sự nhượng bộ gần đây với Trung Quốc. Nếu lại lệ thuộc thêm một quốc gia nữa thì sẽ là một tổn thất không thể cứu vãn cho uy tín chính trị của Đảng. Chưa kể Trung Quốc và Nhật Bản là hai đối thủ tiềm tàng trong tương lai, nếu quá phụ thuộc vào Nhật Bản thì liệu Việt Nam có trở thành con tin trong sự đối đầu giữa Nhật và Trung Quốc?

Bộ Chính trị và TW Đảng đã đồng ý về nguyên tắc cho việc triển khai dự án. Tuy nhiên, tôi tin rằng khi BCT và TW Đảng đồng ý thì chỉ dựa chủ yếu trên các đánh giá của JICA (tất nhiên với giả định là việc đồng ý này không bị ảnh hưởng của lợi ích phe nhóm). Nhưng đây dù sao vẫn chỉ là quyết định mang nặng tính chính trị. Bây giờ, với những phản biện xác đáng từ phía các nhà khoa học từ rất nhiều lĩnh vực, ban lãnh đạo Đảng nên dũng cảm xem xét lại các yếu tố kinh tế, xã hội để cho dừng dự án. Với một siêu dự án thế này (và sẽ còn nhiều siêu dự án nữa trong tương lai) so với qui mô nền kinh tế, rủi ro nó mang lại cho cả nền kinh tế trong tương lai là quá lớn. Nếu gánh nặng nợ công tăng lên tới mức không thể chịu nổi đẩy Việt Nam vào tình trạng phá sản không trả được nợ nước ngoài, kinh tế suy sụp, phải cầu xin sự cứu trợ khẩn cấp của các nước khác thì liệu người dân còn tin vào sự lãnh đạo của Đảng?

Nếu dự án được thông qua, người thắng sẽ chỉ là một số người trong nước và nước ngoài, một số nhóm trong Đảng có lợi ích kinh tế từ việc thực hiện dự án nhưng đây sẽ là những bước đi rất vững chắc dẫn tới sự suy vong quyền lãnh đạo đất nước của Đảng trong tương lai và người thua sẽ là đất nước và người dân Việt Nam, trong đó có đa số đảng viên bình thường.

T.K.

[1] Trong khi đó những người ủng hộ dự án thì chỉ có dựa vào những nhận định cảm tính như: “cần có quyết tâm chính trị”, “đánh thức nàng tiên đang ngủ”, “đánh Mỹ được thì làm đường cũng được” … hoặc mạnh miệng hơn như ông PTT Nguyễn Sinh Hùng thì khẳng định luôn khỏi cần chứng minh: Việt Nam không thể không làm ĐSCT (theo cách nói của ông thì cũng có thể nói: quan chức không thể không ăn tham nhũng hay Việt Nam không thể không nghèo!). Cơ sở lập luận này của ông Hùng dựa trên lý lẽ căn bản: “Thu nhập bình quân đầu người hiện nay 1.200 USD, nhưng với tốc độ tăng trưởng kinh tế tương lai thì đến 2020 sẽ là 3.000 USD, và lần lượt tăng 6.000, lên 12.000 và sẽ đạt 20.000 năm 2050”.

Thưa ông Hùng, tăng trưởng kinh tế liệu có đơn giản và dễ như bóc kẹo ăn như thế? Dự báo, đặc biệt là dự báo kinh tế ở bất cứ quốc gia nào trong dài hạn là cực kỳ khó khăn bởi nó phụ thuộc vào quá nhiều biến số mà rất nhiều trong đó, đặc biệt là Việt Nam với vị thế là một nước nhỏ không thể nào kiểm soát được như khủng hoảng kinh tế thế giới, biến đổi khí hậu hay sự trỗi dậy của Trung Quốc… làm sao ông dám khẳng định như đinh đóng cột về mức GDP Việt Nam vào năm 2050? Chắc chắn các chuyên gia kinh tế ở Viện Nghiên cứu quản lí kinh tế TW khi tư vấn cho ông cũng không dám nói theo kiểu chắc ăn như thế vì họ cũng thừa biết nói thế là nói liều. Và dù có đạt được mức tăng trưởng cao nhất theo kế hoạch là 7-8%/năm thì năm 2030 GDP bình quân đầu người của Việt Nam cũng không thể ở mức 3000 USD như ông nói nếu nhà nước không kìm giá USD ở mức thấp 1 cách phi lý (Giả sử đạt được mức 8%/năm theo kế hoạch cao nhất, tốc độ tăng trưởng dân số trung bình khoảng 1,2%/năm (là tốc độ tăng trưởng dân số bình quân từ năm 1999-2009 theo Báo cáo của Tổng cục Thống kê) thì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam hàng năm chỉ khoảng 6,8%. Với tốc độ này, nếu GDP bình quân đầu người như ông nói của năm 2010 là 1200 USD thì tới năm 2020 con số này chưa lên tới mức 2400 USD. Đó là chưa kể USD cũng bị mất giá do lạm phát (dù là ít) thì 2400 USD thời điểm 2020 sức mua không thể bằng với sức mua của 2400 USD vào năm 2010).

[2] Ông Trần Du Lịch là một chuyên gia kinh tế hiếm hoi trong Quốc hội lại ủng hộ nhiệt thành dự án này nhưng lập luận của ông cũng hoàn toàn cảm tính như kiểu như cha mẹ phải vay tiền xây nhà cho con mà chả dựa trên con số xác thực nào.

[3] Tôi tin bản thân ông Nguyễn Tấn Dũng cũng thừa hiểu tính rủi ro của dự án này nên không dám đăng đàn trả lời chất vấn của Quốc hội dù rằng với qui mô của dự án này thì người trả lời phải là cấp cao nhất của Chính phủ mới phải lẽ và ông đã khôn khéo đẩy quả bóng trách nhiệm cho ông Hùng.

[4] http://tuoitre.vn/The-gioi/384198/Tau-cao-toc-Phap-dang-hut-hoi.html

[5] Ngay cả việc Quốc hội cho phép xây dựng một đoạn ĐSCT từ TP.Hồ Chí Minh đi Nha Trang hay Hà Nội-Vinh cũng tạo ra rủi ro vì gần như chắc chắn hai tuyến này sẽ bị lỗ, lúc đó sẽ lại có lập luận là muốn có hiệu quả thì phải đầu tư toàn tuyến

[6] http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2010/06/100611_japanpm_warning.shtml

Lên trang viet-studies ngày 15-6-10

http://www.viet-studies.info/kinhte/DSCT_DCS.htm

Advertisements

2 phản hồi »

  1. Khi Chính phủ quyết định xây dựng đường dây 500 KN Bắc- Nam rất nhiều người chống phá, cuối cùng quyết tâm của CP vẫn xây dựng và nay đường dây này đã phát huy hiệu qua tuyệt vời.
    – Người ta lại chống Thuỷ điện, chống Điện hạt nhân, khi thuỷ điện hết nguồn, nhiệt điện hết than, thì phải chọn loại điện nào đây ,hay phải nhập điện từ Trung Quốc !
    – Người ta chống khai thác tài nguyên của Tổ quốc như Bô-xit, than đá, dầu mỏ….
    – Người ta chống đường sắt cao tốc và lo nếu xây thì chính phủ Cộng sản sẽ sụp đỗ ! tai sao họ lại lo sợ chính quyền CSVN sập đỗ, lẽ nào họ lại yêu chế độ Cộng Sản đến vậy ?
    Hay là động cơ nào thúc đẩy họ chống tất cả những gì mà chính phủ Việt Nam đề ra, khởi xướng ?
    Ai biết họ có động cơ nào thúc đẩy họ đây ?

    Bình luận bởi Trung Hiếu — 15/06/2010 @ 3:02 chiều | Phản hồi

  2. kinh goi nha nuoc cong san viet nam.
    NEU CAC ONG THUC SU VI NUOC VI DAN,XIN HAY BO MOT IT THI GIO DE DOC BAI PHAN TICH VE THIET HAI NGAN SACH QUOC GIA, HANG NAM MA NHAN DAN PHAP BI BUOC DONG THUE DE GANH LAY THIET HAI BOI CHU TRUONG CUA CHINH PHU PHAP VE DUONG CAO TOC, CUA TIEN SI KINH TE HOC MICHEL DE PONCINS.phap la mot quoc gia khong thuoc nuoc ngheo,nhung khi thuc hien duong cao toc thi nen kinh te hang nam bi thiet hai vi doanh thu khong du de bu chi la khoang 1 ty euro.la mot nguoi dan ngu dot nhung khi doc bai phan tich nay cua tien si kinh te hoc mechel de poncins,toi khong biet la nhan dan viet nam se song trong ngheo kho nhu the nao nua day ?khi duong cao toc bac nam o vn duoc thuc hien
    voi quyet tam cao cua nhung nhan vat co chuc quyen doc tai gat bo moi kien nghi dong gop cua moi tang lop nhan dan vn,trong khi nuoc phap khong phai vay no nuoc ngoai de thuc hien du an hang nam lo 1ty euro,con vn vua vay no 100%, vua tra no, vua bu dap vao thua lo do chi cao hon thu,thi nen kinh te quoc dan se cang xuong doc,lay gi chung minh rang den luc ay thu nhap binh quan dau nguoi la 3000 dola mot nam?.
    xin cac ong doc ton lanh dao dat nuoc, hay co thoi gian tran tro va suy tu voi cac kien nghi cua cac nha khoa hoc ky thuat trong va ngoai nuoc,xem chu truong duong cao toc bac nam cua dang cong san dua ra hien nay co phu hop voi nhan dan viet nam chua?neu cac ong thuc su vi loi ich cua dan toc va dat nuoc,thi hay lang nghe nhung kien nghi can ngan cua cac nha hoc gia tri thuc,
    de du an nay cho the he sau ho lam khi da du nang luc va dieu kien kinh te cho phep,con nguoc lai cac ong co quyet lam cho bang duoc THI CAC ONG VI LOI ICH BE DANG QUYET THUC HIEN CHO DUOC DU AN VAY MUON DE CHIA NHAU THAM NHUNG.
    THI DAY SE LA QUYET DINH DUA NHAN DAN VAO CON DUONG NGHEO KHO CUNG CUC.DUA DAT NUOC DEN CAN KIET CUA LAC HAU, CAC ONG SE LA NHUNG TOI DO HAI DAN HAI NUOC, TUY CAC ONG NHAN THUC./.

    Bình luận bởi thangkhosaigon — 17/06/2010 @ 10:27 sáng | Phản hồi


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: