Hoàngquang’s Blog

03/05/2010

SỰ CẠNH TRANH GIỮA CÁC CƯỜNG QUỐC TẠI LÀO

Filed under: Thế giới — hoangquang @ 2:56 sáng
Tags:

Đăng bởi anhbasam on 23/04/2010

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
SỰ CẠNH TRANH GIỮA CÁC CƯỜNG QUỐC TẠI LÀO

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ Ba, ngày 13-4-2010

Mạng “Asia Times Online” vừa đăng bài phân tích về sự cạnh tranh giữa các cường quốc tại Lào của tác giả Brian McCartan. Sau đây là những nội dung chính của bài viết:

Một cuộc họp cao cấp giữa các nhà ngoại giao Mỹ và Uỷ hội Sông Mê Công (MRC) đã được tổ chức gần đây ở Lào trong lúc đang có những nghi ngờ gia tăng về cách Trung Quốc quản lý vùng thượng nguồn dòng sông này, mà trong thời gian gần đây gây ra nạn khô hạn ở các quốc gia vùng hạ lưu. Cuộc trao đổi này được xem như một bước tiến gần đây nhất trong một nỗ lực mới của Mỹ để chống lại ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong khu vực và tăng cường hình ảnh của Mỹ tại một quốc gia mà họ có vai trò khiêm tốn do những lý do lịch sử. Trong khi đó, quốc gia láng giềng Trung Quốc gần đây đã tiến sâu vào Lào qua những sáng kiến về thương mại, viện trợ và đầu tư.

Trong khuôn khổ chuyến công du châu Á vừa qua, ông Kurt Campbell, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực đông Á và Thái Bình Dương, đã đến thăm Viêng Chăn hai ngày. Ông Campbell đã gặp gỡ Thứ tưởng Ngoại giao Lào Phongsavath Boupha, chào xã giao Bộ trưởng Ngoại giao Thongloun Sisoulith và tham dự cuộc đối thoại song phương toàn diện lần thứ ba giữa Mỹ và Lào. Ông Campbell là nhà ngoại giao Mỹ cao cấp nhất tham dự cuộc đối thoại này với chủ trương cải thiện mối quan hệ qua thảo luận về những mục tiêu chính sách chung đối với thế giới và khu vực, và chương trình nghị sự song phương. Khi được hỏi về những quan tâm của Mỹ tại Lào, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Chúng tôi cam kết can dự ở cấp cao với Lào” và sự can dự lớn hơn “là một phần trong những nỗ lực to lớn hơn của chúng tôi để tái khẳng định cam kết của Mỹ đối với Đông Nam Á, bao gồm thông qua những sáng kiến như sáng kiến Hạ lưu sông Mê Công –LMI”.

LMI được khởi xướng bởi Mỹ với sự hợp tác của Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam trong các cuộc họp bên lề của diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) tháng 7/2009. Từ đó đến nay, Mỹ đã cam kết cung cấp 7 triệu USD cho các chương trình về môi trường cho hạ lưu sông Mê Công. Theo một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ, chương trình này khuyến khích hợp tác về những vẫn đề có tầm quan trọng trong vùng và đặt trọng tâm vào môi trường, sức khỏe, giáo dục và hạ tầng cơ sở. Bản tuyên bố cũng cho thấy một cái nhìn bao quát về các thành phần của chương trình để củng cố thêm cách quản lý nước bao gồm sự hợp tác giữa MRC và Uỷ ban sông Mississippi, bảo vệ rừng, hợp tác khoa học và thúc đẩy các chương trình năng lượng sạch. Những chi tiết khác của chương trình không được biết đến và hầu như sáng kiến đó vẫn còn trong giai đoạn thăm dò cho những lĩnh vực hợp tác. Tuy thế, sáng kiến này có thể làm cho Mỹ đạt được thế đứng đối diện với Trung Quốc trên một vấn đề quan trọng trong vùng mà Mỹ bị cho là bỏ bê trong những năm gần đây. Đó chắc chắn là trường hợp Lào, một ngã tư chiến lược ngày càng quan trọng giáp ranh với Trung Quốc.

Viện trợ yếu ớt

Sức mạnh địa phương của Mỹ và Lào không đáng kể. Một báo cáo của cơ quan nghiên cứu Quốc hội (CRS) về quan hệ Mỹ -Lào được công bố vào tháng 1 nói rằng “ Mỹ cung cấp tương đối ít viện trợ nước ngoài cho Lào”. Trong năm 2009, Mỹ viện trợ có 5 triệu USD cho Lào và năm 2010 tăng lên chút ít lên 5,15 triệu USD. CRS cho rằng số tiền này thấp hơn nhiều so với 65 triệu USD mà Mỹ viện trợ cho Campuchia năm 2009. Ngân sách viện trợ bị chia rất mỏng qua những chương trình bao gồm tháo bom mìn, chống ma túy, chương trình cải thiện khả năng mậu dịch, phòng ngừa và điều trị bệnh HIV/AIDS, tìm kiếm quân lính Mỹ vẫn còn mất tích từ chiến tranh Việt Nam và giáo dục, huấn luyện quân sự.

Chương trình viện trợ lớn nhất là tiếp tục tháo gỡ những tàn tích của hơn 2,5 triệu tấn bom được thả ở Lào trong thập niên 1960 và 1970. Theo một viên chức của Bộ Ngoại giao, Mỹ viện trợ 3,25 triệu USD cho Lào trong năm 2009 để tháo gỡ và phá bỏ bom mìn. Cùng lúc đó, Mỹ đang hợp tác kinh tế với Lào qua gia tăng trợ giúp kỹ thuật để nâng cao khả năng thi hành những thỏa hiệp mậu dịch và hiện đại hóa khuôn khổ pháp lý và luật lệ của họ. Cơ quan phát triển Quốc tế Mỹ ( USAID) đang trợ giúp một chương trình cải cách thương mại với mục đích cải tiến khả năng của Lào để được ra nhập WTO, thi hành hiệp định song phương giữa Mỹ và Lào, và tham dự cộng đồng kinh tế ASEAN được dự tính vào năm 2015. Thương mại giữa Mỹ và Lào tăng gấp bốn lần từ 15 triệu USD năm 2006 lên 60 triệu USD năm 2008, nhưng Mỹ vẫn đứng thứ 7 trong những đối tác thương mại lớn nhất của Lào.

Để thúc đẩy thương mại hơn nữa, Tổng thống Obama vào tháng 6/2009 đã loại Lào và Campuchia ra khỏ danh sách đen cấm Ngân hàng xuất nhập khẩu của Mỹ cung cấp tài chính cho các công ty Mỹ muốn kinh doanh ở Lào. Việc làm này có thể khuyến khích một số công ty Mỹ đầu tư ở Lào, nhưng khó mà có thể lên đến mức của các quốc gia đầu tư chính của Viêng Chăn như Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan và Hàn Quốc. Các chương trình của Mỹ có một vị trí khiêm nhường so với những nỗ lực viện trợ của các quốc gia khác, nhất là Trung Quốc. Mỹ cũng đang mở rộng quan hệ với quân đội Lào. Sau một cuộc trao đổi tùy viên quân sự vào năm 2008, Mỹ đã mở một văn phòng tùy viên quân sự ở tòa đại sứ của họ ở Viêng Chăn. Mỹ cũng dạy tiếng Anh và đào tạo quân sự cho binh lính Lào qua chương trình giáo dục và huấn luyện quân sự quốc tế (IMET).

Một điểm khó chịu lâu nay trong quan hệ giữa Mỹ và Lào hầu như đã được giải quyết vào tháng 12 năm ngoái khi Thái Lan cưỡng ép hồi hương 4.371 người tỵ nạn gốc Hmông từ một trại trong tỉnh Petchabun và 158 người từ một trung tâm giam giữ di trú ở Nong Khai. Các viên chức trong chính phủ Lào và Thái Lan cho những người Hmông này là di dân kinh tế, nhưng những nhà tranh đấu cho nhân quyền và người Mỹ gốc Hmông nghĩ rằng ít nhất một số người tỵ nạn thực sự sẽ bị trả thù nếu trở về Lào. Chính phủ Lào hứa cho phép những người hồi hương nộp đơn xin định cư ở ngoại quốc và Mỹ, Ôxtrâylia, Canađa sẵn sàng nhận họ. Tuy nhiên, hiện nay chính phủ lào tuyên bố rằng những người Hmông không muốn đi nữa và không thấy ai nộp đơn. Các nhân viên tòa đại sứ và một số nghị sĩ có thể thăm viếng những người hồi hương hiện đang ở trong hai trại định cư. Một viên chức của Bộ Ngoại giao tuyên bố với Asia Times Online rằng Chính phủ Mỹ hài lòng vì cộng đồng thế giới đang được phép thăm người Hmông và khuyến khích Viêng Chăm tiếp tục cho phép tiếp xúc với họ đều đặn hơn. Mỹ cũng đang định trợ cấp “thêm thực phẩm và nhu yếu phẩm cho những người hồi hương và sẵn sàng làm hơn thế, nếu Chính phủ Lào đồng ý”.

Các mục tiêu địa chiến lược

Dù dè dặt, Viêng Chăm có vẻ chấp nhận Mỹ. Các lãnh đạo của Lào có lẽ nhìn ra lợi ích dùng Mỹ để cân bằng với ảnh hưởng đang gia tăng của Trung Quốc ở trong nước. Trong khi nhiều người Lào hài lòng với mối quan hệ ngày càng lớn mạnh với Trung Quốc và số lượng hàng hóa gia tăng trong thị trường với số tiền kiếm được từ thương mại, vẫn có một nỗi sợ hãi đang lên về việc người Trung Quốc đô hộ. Có một cảm nghĩ là số nhân công Trung Quốc ngày càng gia tăng đến sinh nhai ở Lào sẽ tạo nên một mối đe dọa chủ quyền mà Chính phủ Lào còn làm cho trở nên tồi tệ hơn bằng cách cho các công ty Trung Quốc thuê dài hạn các vùng đất rộng lớn.

Việt Nam, một quốc gia từng là bảo trợ và đồng minh, cũng muốn Lào có một mối quan hệ tốt hơn với Mỹ để dùng nó như là một phương tiện duy trì quyền lợi của họ ở Lào cũng như để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc. Mối ác cảm lịch sử của Việt Nam đối với Trung Quốc càng trở nên sâu xa trong những năm gần đây vì những tranh chấp vẫn còn trên quân đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông, nơi có thể có nhiều mỏ dầu. Nếu Lào cải thiện quan hệ của họ với Mỹ, cạnh sườn phía tây của Việt Nam sẽ được bảo vệ tốt hơn và Hà Nội sẽ có một cương vị mạnh hơn cả ở Lào lẫn trong thương thuyết với Trung Quốc.

Sau cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á vào năm 1997, Trung Quốc có những bước tiến rất sâu vào Đông Nam Á qua thay đổi chính sách để nhấn mạnh vào viện trợ phát triển, khuyến khích kinh tế và trao đổi văn hóa thay vì dùng sức mạnh chiến lược thô bạo. Những nước cờ này đã diễn ra một cách dễ dàng vì có một quan niệm chung trong các quốc gia ASEAN là Mỹ để ý vào nơi khác, hầu hết là “chiến tranh chống khủng bố” ở Irắc và Ápganixtan. Các nhà lãnh đạo trong vùng chắc chắn không quên là Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice lúc đó đã không tham dự hai cuộc họp thượng đỉnh ASEAN trong ba năm.

Trái ngược với sự cải thiện quan hệ chậm chạp giữa Lào và Mỹ, sự hiện diện của Trung Quốc đã gia tăng một cách nhanh chóng sau một giai đoạn quan hệ lạnh lẽo trong thập niên 1970 và 1980. Bắc Kinh cung cấp viện trợ hậu hĩnh cho Lào sau cuộc khủng hoảng kinh tế 1997 -1998 và từ đó, họ đã trở thành nguồn lợi kinh tế chính cho Viêng Chăn qua tiền trợ cấp, tiền vay với lãi xuất thấp, đầu tư nước ngoài, và trợ giúp kỹ thuật. Bản báo cáo của CRS cho biết Lào nhận được khoảng 400 triệu USD từ viện trợ song phương và đa phương hàng năm của Trung Quốc. Khó mà tính được phần đến từ Trung Quốc trong số tiền viện trợ đó vì chương trình viện trợ của họ thường bao gồm nhiều lĩnh vực bao quát hơn là chương trình bình thường được xem là trợ giúp phát triển nước ngoài. Trung Quốc chú trọng rất nhiều vào việc tạo nên một hình ảnh tích cực của họ ở Lào qua những công trình xây dựng có tầm vóc như hội trường văm hóa quốc gia ở Viêng Chăn, đại lộ Lan Xang ở trung tâm thành phố dẫn đến đền Patouxy nổi tiếng. Một công ty Trung Quốc có trách nhiệm xây sân vận động chính cho Đại hội thể thao Đông Nam Á tháng 12 năm 2009, lần đầu tiên được tổ chức ở Viêng Chăn. Trung Quốc cũng huấn luyện hàng trăm quân nhân và nhân viên trong chính phủ trong các trường của họ và cấp nhiều học bổng cho học sinh Lào học đại học Trung Quốc. Viện trợ nước ngoài của Bắc Kinh kèm theo cam kết không can thiệp vào công viêc nội bộ, điều này khác với những điều kiện thường đi theo viện trợ của Mỹ hay châu Âu đòi hỏi tiến bộ có thể kiểm chứng được trong các lĩnh vực cải thiện nhân quyền và bài trừ tham nhũng.

Nếu dẹp các lời chỉ trích sang một bên, sự tham gia của Mỹ vào LMI và những cố gắng khác để làm cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc sẽ có thể được ủng hộ ở Lào. Trong khi còn lâu Mỹ mới có thể cạnh tranh từng đồng USD với tiền viện trợ to lớn của Trung Quốc, những chương trình song phương được quảng bá tốt hơn có thể bắt đầu thu hẹp khoảng cách trong nhận thức dân gian và chuẩn bị cho một cuộc ganh đua ảnh hưởng ngoại giao thật sự”./.

http://anhbasam.com/2010/04/23/558-s%E1%BB%B1-c%E1%BA%A1nh-tranh-gi%E1%BB%AFa-cac-c%C6%B0%E1%BB%9Dng-qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%A1i-lao

558. SỰ CẠNH TRANH GIỮA CÁC CƯỜNG QUỐC TẠI LÀO

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: